İstanbul İmar Yönetmeliği Değişikliği Meclis Komisyonundan Geçti

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın hazırladığı “Planlı Alanlar Yönetmeliği” doğrultusunda düzenlenen yeni İstanbul İmar Yönetmeliği, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nde kabul edildi.
Yeni yönetmelikte eğimli arazilerde binaların üst katlarında bina cephesi ve bina derinliğinde kademe yapma şartı getirildi. Binaların siluete olan etkisinin yumuşatılması amacıyla bundan sonraki imar uygulamalarında, kot alınan noktalara göre, eğimli arazilerde binaların üst katlarında bina hizası geri çekilerek kademeli hale gelecek.

Üç kattan fazla iskan edilen katlı konut yapılarında, asansör yapma şartı getirildi. Bundan böyle İstanbul’da inşa edilecek yapılarda, banyo, mutfak ve yatak odasının bir arada olduğu 1 artı 0 daire yapılamayacak. En küçük daireler, 1 artı 1 olacak.

Ruhsatlı ve iskanlı ticari yapıların katlarında, asma katların yapılmasının önü açılacak. Parsel büyüklükleriyle ilgili düzenlemeye göre de uygulamada karşılaşılan arsaların birleşme ve ayrışmalarından kaynaklanan sorunlar çözülecek.

Bina yükseklikleri, herhangi bir abideyi veya muhafazası gereken tarihi ve mimari bir eserin görünüşünü bozması halinde, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu kararına göre azaltılabilecek.

Tanımlar bölümüne asansör tescil belgesi, iskele izin belgesi, kat terası, süs havuzu ve yeşil çatı tanımı eklendi. Yapıların estetiğinde belediyelerin yetkisi, otopark uygulamaları ve raylı sistem güzergahları, köprülü geçişler ve sarnıç başlıkları eklendi.

“İfraz ve tevhid, parsele ilişkin hükümler, binalara kot verilmesi ve kademe, bahçe tesviyeleri, bodrum katlar, katlar alanı, bahçe mesafeleri, kat yükseklikleri, yapı piyesleri ve ölçüleri, bina giriş ve rampaları, merdivenler, asansörler, kapı ve pencereler, çatılar, saçaklar, kapıcı dairesi, bekçi odası ve kontrol kulübeleri ve müştemilatlara ilişkin hususlar da İstanbul ölçeğinde değerlendirilerek yeniden düzenlenmiştir.”

Yeni imar yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanmasının ardından yürürlüğe girecek.

 

İSTANBUL İMAR YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – Bu Yönetmeliğin amacı; plan, fen, sağlık ve sürdürülebilir çevre şartlarına uygun
yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye ve denetime ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – Bu Yönetmelik, uygulama imar planı bulunan alanları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu ve 29/6/2011 tarihli
ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevle ri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aplikasyon krokisi: Kadastro müdürlüklerince veya yetkilendirilmiş kuruluşlarca
düzenlenen, ada ve/veya parsellerin arazide aplike edilmesi, varsa sabit tesislerden röperlenmesi
işlemleri ile kenar ölçüleriyle birlikte köşe koordinatlarının yazıldığı krokinin yer aldığı belgeyi,
b) Arka bahçe: Ön bahçeye komşuluğu bulunmayan bina arka cephesi ile arka komşu parsel
sınırı arasında kalan parsel bölümünü,
c) Arkat: Bahçe mesafelerini ihlal etmeyen, güneşten ve yağmurdan korunmak ve gölge
oluşturmak amacıyla yapılan, üstünde yapı bulunmayan, en az iki kenarı açık olan sütunlar üzerine
yükselen üstü örtülü geçitleri,
ç) Asansör tescil belgesi: İlgili idare tarafından yapı kullanma izin belgesi öncesi düzenlenen
ve asansörün kayıt altına alındığını gösteren belgeyi,
d) Askeri alanlar: Türk Silahlı Kuvvetlerini oluşturan Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri
Komutanlıklarının savunma, harekât, hudut ve milli güvenliğe yönelik yapıları, kışla, ordugâh,
karargâh, birlik, karakol, askerlik şubesi, askeri havaalanları, sosyal, teknik ve lojistik gibi askeri
veya güvenlik amaçlı ihtiyaçlara yönelik tesisler ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacına yönelik idari,
eğitim, sağlık, lojman, orduevi gibi diğer sosyal tesislerin yer aldığı alanları,
e) Asma kat: Zemin katı ticari olarak kullanılmayan konut alanları haricinde, zemin katta ait
olduğu bağımsız bölümü tamamlayan ve bu bölümden bağlantı sağlanan, ait olduğu bağımsız
bölümün 1/3’ünden az yapılamayan, iç yüksekliği 2.40 metreden az olmayan, yola bakan cephe
veya cephelerde merdiveni de dâhil 3.00 metreden fazla yaklaşmayan katı (İmar planlarında konut
alanı olarak gösterilen yerlerde aynı yol güzergâhındaki mevcut yapılaşmaya bakılarak asma kat
yapılıp yapılamayacağına karar vermeye ilgili idare yetkilidir.),
f) Atrium: İki veya daha çok sayıda katın içine açıldığı, yapı kitlesi içinde ortak hacim olarak
tertiplenen, karşılıklı iki uzun kenar arasındaki mesafe 3.00 metreden az olmamak üzere bodrum,
zemin veya bina girişinin yer aldığı kattan başlayıp tüm katlar boyunca devam eden üzeri kapalı
boşluklu hacimleri,
g) Avan proje: Uygulama projelerinin yapılmasına esas teşkil eden, geçerli imar durumu,
yürürlükte bulunan plan, varsa kentsel tasarım projesine göre düzenlenen ve içeriğinde; vaziyet
planı, tüm kat planları ve yeterli miktarda kesit ve görünüşleri içeren mimari proje ile taban alanı,
katlar alanı (emsal) ve yapı inşaat alanı hesaplarına ilişkin tüm ölçü ve kotları bulunan, gerektiğinde
siluetin yer aldığı projeleri,
ğ) Avlu: Yapıların bölümleri veya duvarlar tarafından çevrelenen, üstü açık, geleneksel
mimaride çeşitli şekillerine rastlanan, kısa kenarı 5.00 metreden az olmayan yapı bölümünü,
h) Bağımsız bölüm: Binanın, ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup, 23/6/1965
tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan
bölümlerini,

3

———————– Page 4———————–

1) Bağımsız bölüm brüt alanı: Şaftlar, ışıklıklar, hava bacaları, galeri boşlukları hariç, bağımsız
bölümün dış konturlarının çevrelediği alanı (Dış cephe haricindeki bölümlerdeki dış kontur, duvar
orta aksı olarak belirlenir. Bağımsız bölümün eklentileri ayrıca belirtilmek zorundadır. Bağımsız
bölümün içten bağlantılı olarak çatı araları dâhil birden fazla katta yer alan mekânlardan oluşması
halinde bu katlardaki bağımsız bölüme ait alanlar birlikte değerlendirilerek bağımsız bölüm brüt
alanı bulunur.),
2) Bağımsız bölüm genel brüt alanı: Bağımsız bölüm toplam brüt alanına bağımsız bölüme
ortak alanlardan düşen payların da eklenmesi suretiyle hesaplanan genel brüt alanı,
3) Bağımsız bölüm net alanı: İçerden bağlantılı piyesleri ile birlikte bağımsız bölümün
içerisindeki boşluklar hariç, duvarlar arasında kalan temiz alanı (Bu alana; kapı ve pencere eşikleri,
2.5 santimetreyi geçmemek koşuluyla sıva payları, kolonlar, duman, çöp, atık, tesisat ve hava
bacaları ile ışıklıklar, bağımsız bölüm içindeki asansör ve galeri boşlukları, tesisat odası,
merdivenlerin altlarında 1.80 metre yüksekliğinden az olan yerler, tek bağımsız bölümlü müstakil
binalarda bağımsız bölüm içindeki otopark, sığınak, odunluk, kömürlük, hidrofor ve arıtma tesisi
alanı, su ve yakıt deposu ve kazan dairesi dâhil edilmez. Açık çıkmalar, balkonlar, zemin, çatı ve kat
terasları, kat ve çatı bahçeleri gibi en az bir cephesi açık olan mekânlar ile aynı katta veya farklı
katta olup bağımsız bölümün eklentisi olan mekânlar ile ortak alanlar bağımsız bölüm net alanı
içinde değerlendirilmez. Bağımsız bölümün içten bağlantılı olarak çatı araları dâhil birden fazla
katta yer alan mekânlardan oluşması halinde bu katlardaki bağımsız bölüme ait alanlar birlikte
değerlendirilerek bağımsız bölüm net alanı bulunur.)
4) Bağımsız bölüm toplam brüt alanı: Bağımsız bölüm brüt alanına bu bölüme ait eklenti
veya eklentilerin brüt alanının ilave edilmesiyle hesaplanan toplam brüt alanı,
ı) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,
i) Balkon: Tüm katlarda çıkma koşullarını taşımak kaydıyla, bina cephe hattı dışında ve/veya
içinde, en az bir dış cephesi açık, bağlı oldukları oda ve/veya mutfak piyesinin kullanımını
tamamlayan ve bu mekândan bölme elemanları ile ayrılmış, üstü açık veya kapalı alanları,
j) Basit tamir ve tadil: Yapılarda esaslı tadilat kapsamında olmayan, taşıyıcı sistemi, bağımsız
bölümün dış cephesini, ıslak hacimlerin yerini ve sayısını değiştirmeyen; derz, iç ve dış sıva, boya,
badana, oluk dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile
bahçe duvarı, duvar kaplamaları, baca, saçak, çatı onarımı ve kiremit aktarılması gibi her türlü
tamir ve tadil işlemlerini,
k) Bina cephe hattı: Binanın ön ve arka cephelerinde toprakla temas eden konturlarının
görünen cephesinin parsel sınırına en yakın noktasından, parsel ön ve arka cephelerine paralel
çizilen hattı,
l) Bina cephe uzunluğu: Açık çıkmalar hariç olmak üzere bina cephesinin yataydaki uzunluk
ölçüsünü,
m) Bina derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki ve
ön cephe hattına dik olan hattın uzaklığı,
n) Bina giriş holü: Binanın ana giriş kapısı ile merdiven evi ve asansör arasındaki holü,
o) Bina yüksekliği: Binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan imar planı veya
bu Yönetmelikte öngörülen yüksekliği,
ö) Bodrum kat: Zemin katın altındaki katları,
p) Çardak (Kameriye): Rekreasyon alanlarında, parklarda, bina bahçelerinin azami % 5’inde,
güneşten ve yağmurdan korunmak ve gölge oluşturmak amacıyla ahşap ve benzeri hafif
malzemeden yapılan, yanları açık, üstü kapalı yapıyı,
r) Çatı bahçesi: Teras çatılarda, çakıl, toprak, çim ve benzeri doğal örtüler ile kaplanarak
iklime uygun bitkilendirilebilen, yapının görünüşlerini ve bulunduğu çevrenin siluetini bozmayacak
ve çatı sınırlarını aşmayacak şekilde oluşturulan bahçeleri,
s) Çatı piyesi: Çatı eğimi içerisinde kalmak şartıyla, altındaki bağımsız bölüme ait, bu bölümle
içeriden irtibatlı yapılan, terasların da dâhil olabildiği mekânları (Açık teras ve ıslak hacimler ait
olduğu bağımsız bölüm sınırlarını geçemez.),

4

———————– Page 5———————–

ş) Çıkma: Binalarda döşemelerin uzantısı olarak yapılan, parsel sınırları dışına taşmayan, en
az bir ucu serbest, mesnetli olan, açık veya kapalı olan, derinliği uygulama imar planı veya bu
Yönetmelikle belirlenen yapı elemanlarını,
t) Çok katlı bağımsız bölüm: Binada birden fazla kat içerisinde birbiriyle doğrudan bağlantılı
çözümlenen konut veya diğer kullanımlı bağımsız bölümü,
u) Dere kret kotu: Taşkın kontrolü maksadıyla, dere kenarlarına inşa edilen duvar veya
düzenlenmiş şev üst kotunu,
ü) Duman bacası: Piyeslerde veya ortak alandaki duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan
bacayı,
v) Eğitim tesisleri alanı: Okul öncesi, ilk ve orta öğretim ile yüksek öğretime hizmet vermek
üzere kamuya veya gerçek veya tüzel kişilere ait; eğitim kampüsü, genel, mesleki ve teknik eğitim
fonksiyonlarına ilişkin okul ve okula hizmet veren yurt, yemekhane ve spor salonu gibi tesisler için
uygulama imar planında özel veya kamu tesisi alanı olduğu belirtilmek suretiyle ayrılan alanları
(Özel eğitim tesisi yapılacak alanlar belirlenmeden Millî Eğitim Bakanlığının taşra teşkilatının uygun
görüşü alınır.),
y) Eklenti: Bir bağımsız bölümün dışında olup, doğrudan doğruya o bölüme ait olan yeri,
1) Eklenti brüt alanı: Sadece bağımsız bölüme ait olup bu bölümün kullanımı ve tasarrufunda
bulunan, bağımsız bölümün içinde olmayıp, aynı katta veya farklı katta yer alan ve girişi bağımsız
bölümden ayrı olan mekânların bağımsız bölüm brüt alanının belirlenen esaslar dikkate alınarak
hesaplanacak alanı,
2) Eklenti net alanı: Sadece bağımsız bölüme ait olan ve içerden bağlantısı bulunmayan, aynı
veya farklı katlarda olup ayrı girişi bulunan mekânların, içindeki duvarlar arasında kalan ve bağımsız
bölüm net alanında belirlenen esaslara göre hesaplanan temiz alanı,
z) Esaslı tadilat: Yapılarda taşıyıcı unsuru etkileyen veya yapı inşaat alanını veya emsale konu
alanını veya taban alanını veya bağımsız bölüm sayısını veya ortak alanların veya bağımsız
bölümlerin alanını veya kullanım amacını veya ruhsat eki projelerini değiştiren işlemleri (Esaslı
tadilat, ruhsata tabidir.),
aa) Fen adamları: Yapı, elektrik tesisatı, sıhhi tesisat ve ısıtma, makina, harita kadastro ve
benzeri alanlarda mesleki ve teknik öğrenim veren, en az lise dengi okullardan mezun olmuş veya
lise mezunu olup, bir öğretim yılı süreyle bakanlıkların açmış olduğu kursları başarıyla tamamlamış
olanlar ile 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitimi Kanununa göre ustalık belgesine sahip
olan elemanları,
bb) Fenni mesul: Yapının tüm malzemeleri ve tesisatı ile birlikte, plana, ruhsata, ruhsat eki
etüt ve projelere, standartlara, teknik şartnamelere, uygun olarak inşa edilmesinin kamu adına
denetimini üstlenen, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı haiz meslek mensuplarını,
cc) Fırın: Unlu gıda mamulleri üretilen yerleri,
çç) Galeri boşluğu: Bağımsız bölüm içerisinde veya ortak alanlarda, katlar arasında bırakılan
boşlukları,
dd) Geçit: İmar planlarında belirtilen yerlerde, iki veya daha fazla yolun, meydanın, avlunun
ve benzeri açık kamusal alanların birbirine yaya bağlantısını sağlayan, giriş ve çıkışı kapatılamayan,
bağımsız bölümler haricinde kalan, tamamen kamu kullanımına açık, çeperleri dükkânlı veya
dükkânsız üstü kapalı geçiş alanını,
ee) Gelişme (inkişaf) alanı: Varsa üst ölçek plan kararlarına uygun olarak, imar planında
kentin gelişmesine ayrılmış olan alanı,
ff) Güneş kırıcı: Yapının bölümlerine güneş ışığını kontrollü bir şekilde alabilmek ve
mekânlara gölge sağlamak amacı ile kat döşemesinin dkevamı niteliğinde olmayan ve hafif
malzeme kullanılarak yapılan, cephe bütünlüğü içinde konumlandırılmış, cepheden bağımsız
olmayan, otomatik veya el ile kontrol edilebilen, sabit veya hareketli cephe elemanlarını,
gg) Hava bacası: Bina kitlesi içinde kalan banyo veya yıkanma yeri, tuvalet gibi mahallerin
havalandırılmasını sağlayan boşlukları,

5

———————– Page 6———————–

ğğ) Işıklık: Binanın ana merdiven evini veya kat sahanlığını veya cephesi olmayan piyesleri
aydınlatmak üzere oluşturulan üzeri şeffaf yapı malzemeleriyle kapatılan hacimleri,
hh) İbadet yeri: İbadet etmek ve dini hizmetlerden faydalanmak amacıyla insanların
toplandığı tesisler ile bu tesislerin külliyesinin, dinî tesisin mimarisiyle uyumlu olmak koşuluyla dinî
tesise ait; lojman, kütüphane, aşevi, dinlenme salonu, taziye yeri, yurt ve kurs yapısı, gasilhane,
şadırvan ve tuvalet gibi müştemilatların, açık veya zemin altında kapalı otoparkın da yapılabildiği
alanları,
ıı) İç bahçe: Zemin kat veya bodrum kattan başlayıp, boşluğu bina boyunca devam eden, dış
cepheyle bitişik olmaksızın, yapı kitlesi içerisinde tertiplenen, ortak mahallerle irtibatlandırılan,
üzeri açık veya şeffaf yapı malzemeleri ile kapatılan, çıkmalar dâhil dar kenarı 3,00 metreden az
olmayan bahçeyi,
ii) İç yükseklik: Taban döşeme kaplaması üzerinden tavan kaplamasına kadar olan net
mesafeyi,
jj) İfraz: Bir parselin bölünerek ayrılması işlemini,
kk) İfraz hattı: Parselleri birbirinden ayırmak ve arazi ve arsa düzenlemesine esas olmak
üzere planla belirlenen parselin ifraz edileceği hattı,
ll) İlgili idare: Yapı ruhsatı vermeye yetkili idareleri,
mm) İmar durum belgesi: Bir parselin; Kanun, uygulama imar planı, plan notlarını ve bu
Yönetmelikte yer alan kullanım kararlarını ve yapılaşma şartlarını içeren, yapının inşa edileceği
imar parselini sınır ve boyutlarıyla gösteren belgeyi,
nn) İskele izin belgesi: İskele kurmayı gerektiren basit tamir ve tadilatlarda ilgili idareden
alınması zorunlu izin belgesini,
oo) Kademe hattı: Uygulama imar planında birden fazla kat adedi veya bina yüksekliği veya
yapı yoğunluğu ya da yapı nizamı veya kullanma kararına isabet eden bir imar parselinde farklı
yapılaşma ve kullanım kararını haiz alanların sınırlarının uygulama imar planı ile belirlendiği hattı,
öö) Kanal kotu tutanağı: Pissu ve temiz su tesisatının şehir şebeke suyu ve kanalizasyon ile
bağlantısının nasıl kurulacağını belirten, İSKİ tarafından onaylanmış proje veya raporu,
pp) Kanopi: Akaryakıt ve benzeri servis istasyonlarında, güneşten ve yağmurdan korunmak
amacıyla yapılan yanları açık, üstü kapalı konstrüktif yapıyı,
rr) Kanun: 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununu,
ss) Kat bahçesi: Bina içinde yeşil doku ile iç içe yaşanmasını sağlamak amacıyla, ortak alana
ait olmak üzere, binanın en az bir dış cephesi ile irtibatlı ve açık olan, en az iki kat yüksekliğinde ve
asgari 3.00 metre genişliğinde, binanın katlarında yer alan bahçe düzenlemelerini,
şş) Kat holü: Katlarda bağımsız bölümleri veya tek bağımsız bölümlü umumi binalarda
piyesleri birbirine ve merdivene bağlayan ortak alan niteliğindeki ara dolaşım yollarını,
tt) Kat terası: Ana kitle üzerinde yükselen bloklardan arta kalan alan hariç (bu alan son kat
çatı terası olarak kabul edilir) bir alttaki kata göre geri çekilerek inşa edilen katın önünde kalan,
suyun tahliyesi için yeterli eğim verilen, bulunduğu iklim bölgesine uygun ısı ve su yalıtımları
yapılan, çakıl, toprak, çim ve benzeri doğal örtüler ile kaplanarak iklime uygun bitkilendirile bilen
alanı,
uu) Kat yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden bir üstteki katının döşeme
üstüne kadar olan mesafesini,
üü) Katı atık bacası: Binada düşey doğrultuda katı atıkların zemin veya bodrum kata
ulaştırılması için kullanılan, Türk Standartlarına ya da uluslararası standartlara uygun yapılan
bacayı,
vv) Katlar Alanı: Bodrum kat, asma kat, çatı arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dâhil,
kullanılabilen bütün katların, katlar alanına dâhil edilmeyen alanları çıktıktan sonraki alanlar
toplamını,
yy) Katlar alanı katsayısı (KAKS) (Emsal): Yapının inşa edilen tüm kat alanlarının toplamının
imar parseli alanına oranını,

6

———————– Page 7———————–

zz) Kazı izni: Özellik arz eden yapılarda inşaat ruhsatı verilmeden önce mal sahiplerinin talebi
üzerine ilgili idarenin uygun görüşü üzerine mimari proje onayı ile zemin etüdü raporuna göre kazı
durumu, miktarı ve güvenlik önlemleri belirtilmek suretiyle verilen izni,
aaa) Kırmızı kot: Uygulama imar planında gösterilen yolun gerekli hesaplar yapıldıktan sonra
kullanıma hazır kotunu (Plana göre kat adedi bu kot esas alınarak belirlenir.),
bbb) Konaklama (Turizm) alanları: Konaklama amacıyla kullanılan, otel, motel, tatil köyü,
pansiyon, kamping, apart otel ve hostel gibi turizm tesislerinin bulunduğu alanları,
ccc) Konut alanı: İmar planlarında konut kullanımına yönelik olarak planlanan ve ayrıca 19
uncu maddede belirtilen fonksiyonların da yer alabildiği alanları,
ççç) Konut dışı kentsel çalışma alanı: Çevre sağlığı yönünden tehlike oluşturmayan
imalathanelerin, patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddeler içermeyen depoların, toptan ticaret
pazarlama ve depolama alanlarının, konaklama tesislerinin, lokantaların, halı saha, tenis kortu gibi
açık spor tesisleri ve düğün salonunun yapılabileceği kentsel çalışma alanlarını,
ddd) Korkuluk: Binaların dışa açık veya açılan bölümlerinde, merdiven, rampa ve galeri
boşluklarında, Türk Standartlarına göre yapılan koruma elemanını,
eee) Kuranglez: Parsel sınırı içinde kalmak ve binaya bitişik olmak şartıyla binaların tabii
zemin altında kalan bölümlerine doğal ışık ve havalandırma sağlamak amacıyla en az 0.80 metre en
fazla 1.20 metre genişlikte olabilen, binanın hiçbir cephesinde mütemadiyen tesis edilemeyen,
boyu yapıldığı pencere genişliğini 0.50 metreden fazla geçmeyen, derinliği azami 2.00 metre olan,
giriş çıkış amacı taşımayan ancak, yol cephesi haricinde kaçış amacıyla çıkış tertiplenebilen
ışıklıkları,
fff) Merdiven evi: Merdivenin ara ve kat sahanlıklarıyla birlikte bütün olarak merdiven
boyunca uzanan hacmi,
ggg) Merkezi iş alanı: İmar planlarında yönetim, turizm, sosyal, kültürel ve ticari amaçlı
yapılar ile sosyal altyapı alanları için ayrılmış bölgeyi,
ğğğ) Meydan: Yerleşme dokusu içerisinde şehirdeki yaya si rkülasyonunu yönlendiren; halkın
toplanma, bir araya gelme, kutlama gibi toplumsal davranışlarına imkân vererek sosyal yaşama
hizmet eden, imar planında belirlenmek kaydıyla alanın özelliği bozulmadan özel mülkiyete konu
edilmeksizin ve meydan kullanımı engellenmeksizin altı otopark olarak kullanılabilen alanları,
hhh) Mezarlık alanı: Cenazelerin defnedildiği mezar yerleri, defin işlemlerinin yürütüldüğü
idari tesis binaları, güvenlik odası, bu alana hizmet veren ziyaretçi bekleme, morg, gasilhane,
ibadet yeri, şadırvan, çeşme, tuvalet ile otopark da yapılabilen alanları,
ııı) Mimari estetik komisyonu: Şehrin yöresel mimarisine ilişkin tespitleri yapan, meydan,
yol, kaldırım, tabela, kent mobilyaları ve benzeri düzenlemelerdeki usullere ilişkin öneriler geti ren,
yapıların ve onaylı mimari projelerinin özgün fikir ifade edip etmediğine, umumi binaların
fonksiyonu ve özelliği gereği farklılık arz edip etmediğine karar veren komisyonu,
iii)Muvakkat yapı: Kanun ve bu Yönetmelikle nicelik ve niteliği belirlenen, belirli süreliğine
kullanım hakkı öngörülen yapıları,
jjj) Müdürlük: Çevre ve Şehircilik il müdürlüğünü,
kkk) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum katlarında veya bahçelerinde düzenlenen,
ortak kullanıma ayrılan, bağımsız bölüm olarak tescil edilemeyen mekânları,
lll) Normal kat: Bodrum, zemin, tesisat katı ve çatı arası dışında kalan kat veya katları,
mmm) Ortak alanlar: Mimari projelerde bağımsız bölüme konu olmayan ve kapsamı 634
sayılı Kanunda belirtilen ortak yerleri,
nnn) Ön bahçe: Bina ön cephe hattı ile parselin ön cephesi arasında kalan parsel bölümlerini
(Yola cephesi olan bütün bahçeler ön bahçe statüsündedir.),
ooo) Parsel cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesini (Birden fazla yola cepheli
parsellerde uygulama imar planında belirtilmemiş ise geniş yol üzerindeki kenar, parsel ön
cephesidir. Yolların eşit olması halinde ve köşe başı parsellerde dar kenar, parsel ön cephesidir.),
ööö) Parsel derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen
dik hatların uzunluklarının ortalamasını,

7

———————– Page 8———————–

ppp) Pergola: Bahçede, bina cephelerini değiştirmemek kaydıyla terasta, hafif yapı
malzemelerinden dikme ve sık kirişleme ile yapılan ve üzerine yeşil bitki örtüsü sardırılabilen, etrafı
açık, yapı ruhsatı olmaksızın inşa edilebilen yapıları,
rrr) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya bölme elemanları ile çerçevesi
tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana getirilmiş, belirli bir işlev gören bölümü,
sss) Portik: Bitişik ön bahçesiz nizamda imar planında belirtilen yerlerde kamu kullanımına
açık, yayalara daha geniş kaldırım sağlamak amacıyla, bina kitlesinden zemin kat yüksekliğinde ve
ön cephe boyunca, bina taşıyıcı elemanları bırakılarak yapılan üç tarafı açık bina altı yaya geçidini,
şşş) Resmi bina: Genel ve özel bütçeli idarelerle, denetleyici ve düzenleyici idarelere, il özel
idaresi ve belediyelere veya bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kurumlara,
Kanunla veya Kanunun verdiği yetki ile kurulmuş kamu tüzel kişilerine ait bina ve tesisleri,
ttt) Saçak seviyesi: Binaların son kat tavan döşemesi üst kotunu,
uuu) Sağlık tesisleri alanı: Hastane, sağlık ocağı, aile sağlık merkezi, doğumevi, dispanser ve
poliklinik, ağız ve diş sağlığı merkezi, fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezi, entegre sağlık kampüsü
gibi fonksiyonlarda hizmet veren gerçek veya tüzel kişilere veya kamuya ait tesisler için uygulama
imar planında özel veya kamu tesisi alanı olduğu belirtilmek suretiyle ayrılan alanları (Özel sağlık
tesisi yapılacak alanlar belirlenmeden Sağlık Bakanlığının taşra teşkilatının uygun görüşü alınır.),
üüü) Sahanlık: Merdiven evi içinde bulunan basamaklar haricindeki düzlükleri,
1) Ara sahanlık: Merdiven evinde, en az merdiven kolu genişliği kadar olan ve bağlantısını
sağladığı katlar ile aynı kotta olmayan, katların arasındaki herhangi bir kota denk gelecek şekilde
standartlara uygun yapılan merdiven düzlüğünü,
2) Kat sahanlığı: Merdiven evinde en az merdiven kolu genişliği kadar olan ve katlara geçiş
sağlayan standartlara uygun yapılan merdiven düzlüğünü,
vvv) Sicil durum taahhütnamesi: Proje müelliflerinin, şantiye şeflerinin, fenni mesullerin,
müteahhitlerin mesleki kısıtlılığının olmadığını ve yetki sınırını aşmadığını taahhüt ettiği
beyannameyi,
yyy) Siyah kot: İmar planında gösterilen yolun doğal zemin kotunu,
zzz) Son kat: Çatı, çatı terası veya çatı piyesi altında bulunan normal katların en üstte olan
katını,
aaaa) Sosyal mekânlar: Yapı ve tesislerde kullanıcıların, çalışanların veya müşterilerin yapı
ve tesisin genel kullanımı dışında günlük sosyal ihtiyaçlarının karşılandığı mekânları,
bbbb) Spor ve oyun alanları: Spor ve oyun ihtiyacı karşılanmak, spor faaliyetleri yapılmak
üzere imar planı kararı ile kent, bölge veya semt ölçeğinde ayrılan açık ve kapalı tesis alanlarını,
1) Stadyum: Uygulama imar planı kararı ile futbol ve benzeri spor müsabakaları için üzeri
açık veya kapalı olarak inşa edilen, bünyesinde, yapılan spora ve sporculara ilişkin tesislerin yanı
sıra açık ve kapalı otopark, idari, sosyal ve kültürel tesisler ile lokanta, pastane, çayhane, çarşı,
alışveriş birimleri, büfe gibi mekân, yapı veya tesisler bulunabilen, planla açıkça belirtilmek ve
tescile konu edilmemek kaydıyla stadyum projesi bütünlüğü içerisinde yol ve meydanların altını da
kapsayabilen kompleksleri,
cccc) Subasman kotu (Zemin kat taban kotu): Binaların zemin kat taban döşemesi üst
kotunu (İmar planlarında aksine bir hüküm bulunmaması halinde, ±0.00 kotunun altına düşemez
ve +1.20 kotunun üzerine çıkamaz.),
çççç) Sundurma: Yağmurdan, güneşten ve rüzgârdan korunmak için yapı yaklaşma
mesafesini ihlal etmemek kaydıyla, binaya bitişik olarak hafif malzemeden yapılan bölme duvarları
olmayan üç tarafı açık örtüleri,
dddd) Süs Havuzu: Derinliği 50cm’yi geçmeyen ve peyzaj öğesi olarak kullanılan havuzları,
eeee) Şantiye binası: Şantiyede çalışanların ve ziyaretçilerin; barınma, çalışma, yeme içme
ve benzeri günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve şantiye ve proje hakkında bilgi vermek amacıyla
yapılan ve yapı kullanma izni müracaatında yıkılarak tasfiye edilen muvakkat yapıları,

8

———————– Page 9———————–

ffff) Taban alanı: Bahçede yapılan eklenti ve müştemilatı dâhil yapıların tabii zemin veya
tesviye edilmiş zemin üzerinde kalan kısmının, yapı yaklaşma sınırını ihlal etmemek kaydıyla
parseldeki izdüşümünün kapladığı alanı,
gggg) Taban alanı kat sayısı (TAKS): Taban alanının imar parseli alanına oranını (Taban alanı
kat sayısı, arazi eğimi nedeniyle tabii veya tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan tüm bodrum
katlar ile zemin kat izdüşümü birlikte değerlendirilerek hesaplanır.),
ğğğğ) Tabii zemin: Arazinin hafredilmemiş veya doldurulmamış halini,
hhhh) Tadilat projesi: Yapıların ruhsat eki onaylı projelerinde; uygulama imar planı ve bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmak istenen değişiklik veya ilavelerle ilgili gerekl i
uygulama projelerinin bütününü,
ıııı) Teras çatı: Suyun tahliyesi için yeterli eğim verilen, bulunduğu iklim bölgesine uygun ısı
ve su yalıtımları yapılan, çakıl, toprak, çim ve benzeri doğal örtüler ile kaplanarak iklime uygun
bitkilendirilebilen çatı tipini,
iiii) Tesisat bacası: Binada düşey doğrultuda kablo, boru, kanal gibi tesisat elemanlarının
topluca geçirildiği, ortak mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacayı,
jjjj) Tesviye edilmiş zemin: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre kazılarak veya
doldurularak parsel tabi zemininin aldığı son zemin durumunu,
kkkk) Tevhit: Parsellerin birleştirilme işlemini,
llll) Ticaret alanı: İmar planlarında ticaret kullanımına yönelik olarak planlanan ve ayrıca 19
uncu maddede belirtilen fonksiyonların da yer alabildiği alanları,
mmmm) Ticaret+Konut, Turizm+Ticaret, Turizm+Ticaret+Konut karma kullanım alanları:
Tek başına konut olarak kullanılmamak koşuluyla, ticaret, turizm, konut kullanımlarından konut
hariç sadece birinin veya ikisinin veya tamamının birlikte yer aldığı alanları,
nnnn) Toplam yapı inşaat alanı: Bir parselde bulunan bütün yapıların yapı inşaat alanlarının
toplamını,
oooo) Umumi bina: Resmi binalar, ibadet yerleri, eğitim, sağlık tesisleri, sinema, tiyatro,
opera, müze, kütüphane, konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino, düğün salonu gibi
eğlence yapıları, otel, yurt, iş hanı, büro, pasaj, çarşı, alışveriş merkezi gibi ticari yapılar, spor
tesisleri, genel otopark, akaryakıt istasyonu, şehirlerarası dinlenme tesisleri, ulaştırma istasyonları
ve buna benzer umumun kullanımına mahsus binaları,
öööö) Umumi hizmet alanı: Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve orta öğretim kurumları ile
yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri, karakol, pazar yeri, semt spor
alanı gibi kamusal hizmete ayrılan alanları,
pppp) Uygulama projeleri: Bir yapının inşa edilebilmesi için ilgili mevzuata göre hazırlanan,
gerekli detay, hesap ve raporları ile bütün olan mimari, statik, elektrik ve mekanik tesisat
projelerini,
rrrr) Vaziyet planı: Parselde inşa edilecek yapı veya yapıların; aplikasyon krokisindeki
koordinatlara göre teknik mevzuata uygun olarak sayısal ve çizgisel şekilde gösterildiği, bahçe
tanzimi, açık otopark ve otopark girişlerini, yangın kaçışlarını, bina yaklaşım mesafe ve kotlarını,
kuzey yönünü, parseldeki teknik altyapıyı gösteren 1/500, 1/200 veya 1/100 ölçekli planı,
ssss) Yan bahçe: Parselin, komşu parsellere kadar uzanan ön ve arka bahçeleri dışında kalan
bahçelerini,
şşşş) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar ve avlular hariç olmak üzere, bodrum kat, asma kat ve çatı
arasında yer alan mekânlar, çatı veya kat bahçeleri, çatıda, katta ve zemindeki teraslar, balkon lar,
açık çıkmalar ile binadaki ortak alanlar dâhil yapının inşa edilen bütün katlarının alanını,
tttt) Yapı kullanma izin belgesi: Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak tamamlandığını
gösteren, yapının kullanımına izin veren onaylı belgeyi,
uuuu) Yapı nizamı: Uygulama imar planı ile belirlenen ayrık, blok ve bitişik nizamdan birini,
1) Ayrık nizam: Hiç bir yanından komşu parseldeki binalara bitişik olmayan yapı nizamını,
2) Bitişik nizam: Bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olan ve ortak
alandan arka bahçeye çıkış sağlanan yapı nizamını,

9

———————– Page 10———————–

3) Blok nizam: İmar planı veya bu Yönetmelikte cephe uzunluğu, derinliği ve yüksekliği
belirlenmiş yapı kitlesinin, bir parsel veya dilatasyonla ayrılmak suretiyle birden fazla parsel üzerine
oturduğu bahçeli yapı nizamını (Bir taraftan komşu parseldeki binaya bitişik, diğer taraftan ayrık
olan ikili veya ikiz nizamlar, blok nizam olarak değerlendirilir.),
üüüü) Yapı ruhsatı: Bir parselde, TS 8737 Standardına uygun olarak bu Yönetmelikle
öngörülen belgeler ile projelerin onaylanması sonrasında ilgili idaresince tanzim edilen, onaylı
resmi izin belgesini,
vvvv) Yapı tatil tutanağı: Herhangi bir şekilde ruhsat alınmadan yapıya başlanılarak kaçak
inşaat yapıldığı ya da ruhsatlı yapılarda ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı tespit edildiği
takdirde, ilgili idaresince yetkilendirilmiş teknik elemanlarca, yapının o andaki durumu ile birlikte
aykırılıkları resim, kroki ve yazı ile belirtilen ve inşai faaliyete devam edilemeyeceğini gösteren
onaylı belgeyi,
yyyy) Yapı yaklaşma mesafesi: Planda veya planda olmaması halinde bu Yönetmelik ile
belirlenmiş olan, yapının yola ve komşu parsellere en fazla yaklaşabileceği mesafeyi,
zzzz) Yapı yüksekliği: Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası piyesler dâhil olmak üzere,
yapının inşa edilen bütün katlarının toplam yüksekliğini,
aaaaa) Yerleşik (meskûn) alan: Varsa üst ölçek plan kararlarına uygun olarak, imar planı ile
belirlenmiş ve iskân edilmiş alanı,
bbbbb) Yerleşme alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümünü,
ccccc) Yeşil alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan oyun bahçesi, çocuk bahçesi,
dinlenme, gezinti, piknik, eğlence, rekreasyon ve rekreaktif alanları toplamını (Metropol ölçekteki
fuar, botanik ve hayvan bahçeleri ile bölgesel parklar bu alanlar kapsamındadır.), 19 uncu
maddede yer alan işlevleri ve yapılaşma koşullarını içeren yeşil alanlar;
1) Çocuk bahçeleri: Çocukların oyun ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılayan, bitki örtüsü ile
çocukların oyun için gerekli araç gereçleri, toplamda 6 m2’yi geçmeyen büfe ile süs havuzu,
pergola ve genel tuvalet dışında başka tesis yapılamayan alanları,
2) Parklar: Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçları için ayrılan, 19 uncu
maddedeki kullanımlara da yer verilebilen alanları,
3) Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları: Kentin açık ve yeşil alan ihtiyacı başta olmak
üzere, eğlence, dinlenme, piknik ihtiyaçlarının karşılanabildiği, kent içinde ve çevresinde günübirlik
kullanıma yönelik olarak imar planı ile belirlenmiş yerleri,
ççççç) Yeşil çatı : Binanın enerji performansını, hava kalitesini ve kent ekolojisini iyileştiren,
yağmur suyunun yarattığı problemlere yenilikçi çözümler getiren, çim serilip, çiçeklerle
yeşillendirilebilen, küçük bitkilerle donatılabilen çatıları,
ddddd) Yol cephesi: Binanın yola bakan cephesini,
eeeee) Yüksek nitelikli konut (rezidans): En az konut şartlarını sağlayan; resepsiyon,
güvenlik ve günlük temizlik servisi mekânlarının bulunduğu, sağlık hizmetleri, kuru temizleme,
çamaşırhane, taşıma, yemek ve alışveriş servisi hizmetleri ile spor salonu ve yüzme havuzu gibi
hizmetlerinin verilebildiği birden fazla bağımsız bölümü ihtiva eden 19 uncu maddede belirtilen
yerlerde yapılabilen konut binalarını,
fffff) Yüksek yapı: Bina yüksekliği 21.50 metreden veya yapı yüksekliği 30.50 metreden fazla
olan binaları (Bina yüksekliği 51.50 metreden veya yapı yüksekliği 60.50 metreden daha yüksek
olan binalar çok yüksek yapılardır.),
ggggg) Zemin kat: İmar planı veya bu Yönetmelikte öngörülen kat adedine göre en altta yer
alan ve su basman kotunun üzerindeki katı,
ğğğğğ) Zemin terası: İrtibatlı olduğu katın seviyesini aşmayan, tabi zeminden veya tesviye
edilmiş zeminden itibaren en fazla 1.50 metre yükseklikte olan, bağımsız bölümlerin parçası veya
binanın ortak alanı olarak kullanılan, döşeme altında kalan kısmı doldurularak kapatılan veya duvar
ile çevrilerek gerektiğinde depo olarak kullanılabilen, parsel sınırlarına yan ve arka bahçelerde 3.00
metreden, ön bahçelerde imar planında veya ilgili idarelerin imar yönetmeliklerinde aksine bir

10

———————– Page 11———————–

hüküm yok ise 3.50 metreden fazla yaklaşmayan ve yapı kitlesinin en fazla iki tarafını çevrelediği
terasları,
hhhhh) Zemin ve temel etüt raporu : Her bir parsel için ayrı ayrı olmak üzere, yapının temel
ve statik hesaplarının yapılabilmesi için zemin araştırma verileri ile geoteknik değerlendirmeleri
içeren Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlanan raporu,
ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler
Genel İlkeler
MADDE 5 – (1) Uygulama imar planı olmayan veya mülkiyeti sorunlu olan alanlarda yapı
ruhsatı düzenlenemez.
(2) Alt kademe planların, üst kademe planların kesinleştiği tarihten itibaren en geç bir yıl
içinde ilgili idarece üst kademe planlara uygun hale getirilmesi zorunludur. Aksi halde, üst kademe
planları onaylayan kurum ve kuruluşlar, alt kademe planları en geç altı ay içinde üst kademe
planlara uygun hale getirir ve resen onaylar. Alt kademe planlarla üst kademe planlar arasındaki
uyumsuzluğun giderilmesine ilişkin on sekiz aylık süre içindeki yeni yapı ruhsatı başvuruları,
yürürlükte olan uygulama imar planına göre sonuçlandırılır. Bu sürenin dolduğu tarihe kadar alt
kademe planlar ile üst kademe planlar birbirleriyle uyumlu hale getirilmemişse, planlar birbiriyle
uyumlu hale getirilinceye kadar bu alanlarda yeni yapı ruhsatı düzenlenmez. Mahkemelerce
yürürlüğü durdurulan planlarda yürürlüğün durdurulduğu süre bu sürelere ilave edilir.
(3) İdarelerin imar yönetmeliklerinde, uygulama imar planı ile belirlenen alan kullanımlarının
işlevini değiştirecek düzenleme getirilemez.
(4) Bu Yönetmeliğin alan kullanım tanımlarında belirtilen işlevler imar planlarında
daraltılabilir; ancak genişletilemez.
(5) Taban alanı ve emsal hesabı; net imar parseli alanı üzerinden yapılır. İmar parsellerinin
değişikliğe konu olup da kamuya terk edilmesi gereken alanlar içermesi ve bu alanların kamuya
bedelsiz terkine ilişkin imar planında hüküm olması halinde taban alanı ve emsal hesabı, imar
planında belirtilen hükümlere göre yapılabilir.
(6) Ayrık veya blok nizam olan yerlerde, uygulama imar planında açıkça belirlenmemiş ise
TAKS %40’ı geçemez. Ancak, çekme mesafeleri ile KAKS verilip TAKS verilmeyen parsellerde, TAKS
%60’ı geçmemek şartıyla, çekme mesafelerine göre uygulama yapılır.
(7) Uygulama imar planlarında, parselasyon durumları ve bina kitle ölçüleri verilmediği
takdirde, şematik gösterimler imar planlarının hükümlerinden sayılmazlar.
(8) 22 nci maddeyle veya ilgili idarelerin imar yönetmelikleri ile getirilebilecek emsal harici
tüm alanların toplamı; parselin toplam emsale esas alanının % 30’unu aşamaz. Ancak; 27/11/2007
tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan B inaların Yangından
Korunması Hakkında Yönetmelik gereğince yapılması zorunlu olan, korunumlu ya da korunumsuz
normal merdiven dışındaki yangın merdiveni ve korunumlukoridorun asgari ölçülerdeki alanı ile
yangın güvenlik holünün 6 m² si, son katın üzerindeki ortak alan teras çatılar, yapının ihtiyacı için
bahçede yapılan açık otoparklar, konferans, spor, sinema ve tiyatro salonları gibi özellik arz eden
umumi yapılarda düzenlenmesi zorunlu olan boşluklar, alışveriş merkezlerinde yapılan atrium
boşluklarının her katta asgari ölçülerdeki alanı ile binaların bodrum katlarında yapılan;
a) Zorunlu otopark alanlarının 2 katı,
b) Sığınak, asansör boşlukları, merdivenler, bacalar, şaftlar, ışıklıklar, ısı ve tesisat alanları,
yakıt ve su depoları, jeneratör ve enerji odası, kömürlükler ve kapıcı dairelerinin ilgili mevzuat,
standart ya da bu Yönetmeliğe göre hesap edilen asgari alanları,
c) Konut kullanımlı bağımsız bölüm brüt alanının % 10’unu, ticari kullanımlı bağımsız bölüm
brüt alanının % 50’sini aşmayan depo amaçlı eklentiler,

11

———————– Page 12———————–

ç) Ortak alan niteliğindeki mescit ve müştemilatın konutlarda 150 m²’si, konut dışı yapılarda
300 m²’si,
d) Bütün cepheleri tamamen gömülü olmak ve ortak alan niteliğinde olmak kaydıyla; otopark
alanları ve 22 nci maddede belirtilen tamamen gömülü ortak alanlar,
e) Ticari amaç içermeyen, ortak alan niteliğindeki çocuk oyun alanlarının ve çocuk bakım
ünitelerinin toplam 100 m²’si,
bu hesaba dâhil edilmeksizin emsal haricidir.
(9) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılara; imar planlarında o
maksada tahsis edilmiş olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat fenni
mesuliyeti ve her türlü sorumlulukların bu kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi ve
mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla avan projeye göre yapı ruhsatı, ilgili kamu kurumlarının geçici
kabulünü müteakip yapı kullanma izin belgesi talep üzerine ilgili idaresince düzenlenir.
(10) İmar planlarında su taşkın alanları için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü veya su ve
kanalizasyon idareleri tarafından su taşkın analizi yapılarak belirlenen kret kotuna 1.50 metre ilave
edilerek tespit edilen kotun altı iskân edilemez. Hiçbir şekilde bu seviyenin altında otopark giriş-
çıkışı, kapı ve pencere gibi herhangi bir boşluk bırakılamaz ve açılamaz. Tereddüde düşülen
konularda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü veya ilgili su ve kanalizasyon idaresinin görüşüne göre
uygulama yapılır.
(11) Yeni yapılacak binalarda uygulama imar planında veya planda olmaması halinde bu
Yönetmelikte gösterilen kat adedi veya bina yüksekliği aşılamaz. Hiçbir koşulda hava mânia
kriterleri aşılamaz, planda veya planda belirtilmemişse bu Yönetmelikte belirtilen kat adedi, kat
yükseklikleri azaltılmak suretiyle arttırılamaz, bu suretle yapı yoğunluğu artırılamaz.
(12) Bir parselin bulunduğu imar adasına ait parselasyon planı yapılıp belediye encümenince
kabul edilip tapuya tescil edilmeden o adadaki herhangi bir parsele yapı ruhsatı verilemez.
(13) Koruma amaçlı imar planlarında parselasyon planı yapılması mümkün olmayan durumlar
hariç olmak üzere, imar adasında parselasyon planı yapılmadan bu adadaki parsellerde ifraz ve
tevhit yapılamaz.
(14) İfraz suretiyle yola cephesi olmayan parsel oluşturulamaz. Yola cephesi olmayan
parsellere yapı ruhsatı düzenlenemez. Kanunun 18 inci maddesinin uygulanamadığı hallerde yola
cephesi bulunan parsellerden herhangi biri ile tevhit edilmesi mecburidir. Ancak, bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce; mevcut planlarla oluşmuş, bitişik boş parseli bulunmayan, fiili
teşekkül sebebiyle yola cephesi sağlanamayan parsellere komşu parsellerden süresiz geçiş hakkı
alınmış ve bu konuda tapu kayıtlarına şerh konulmuş olmak kaydıyla yapı ruhsatı düzenlenebilir.
(15) İlgili idareler; imar planlarında açıklanmamış ve bu Yönetmelikte yer almamış hususlarda
ihtiyaca ve civarın karakterine göre uygulanacak şekli takdire, ayrıca uygun gördüğü yerlerde
meclis kararı alarak yapıların estetiği, rengi, çatı ve cephe kaplaması, yöresel malzeme kullanılması
ve yöresel mimarinin dikkate alınmasına ilişkin zorunlulu k getirmeye yetkilidir.
(16) Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren özel kanunlarda aksine bir hüküm
bulunmayan hallerde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
(17) Gelişme alanları ile kentsel dönüşüm ve gelişim alanları hariç, yerleşme alanlarında yapı
ruhsatı düzenlenebilmesi için yol, su, kanalizasyon, elektrik gibi teknik altyapı hizmetlerinin
götürülmüş olması şarttır.
(18) İlgili kurum ve kuruluşların, yerleşme alanlarında teknik altyapının götürülmesiyle ilgili
gerekleri ivedilikle yerine getirmesi zorunludur.
(19) Devletin güvenlik ve emniyeti ile harekât ve savunma bakımından gizlilik veya önem arz
eden yapılar için hazırlanacak ve onaylanacak projelere ilişkin uygulamalar, öncelikle Kanunun 4
üncü maddesi kapsamında imzalanan protokol hükümlerine göre yapılır. Bu yapılar için bu
Yönetmeliğin dördüncü ve beşinci bölümünde belirtilen ölçü ve hükümlere bağlı kalınması
mecburiyeti yoktur.
(20) Yapı ruhsatı talep edilen projelerde ayrıca; afet, deprem, yangın, otopark, enerji
verimliliği, sığınak, asansör, yapı malzemeleri, gürültüye karşı korunma, ısı ve su yalıtımı, yapı

12

———————– Page 13———————–

denetimi, iş güvenliği, iskele, erişilebilirlik ve çevre gibi konulardaki yapıya ilişkin hükümler içeren
mevzuata da uyulur.
(21) Hazırlanan projelerin öncelikle bu Yönetmelik ve bu Yönetmelikte atıfta bulunulan
mevzuatın hükümlerine uyulmak kaydıyla Türk Standardları Enstitüsü (TSE) standartlarına uygun
olarak hazırlanması zorunludur.
(22) İlgili idare, erişilebilirlik mevzuat ve standartlarında getirilen hükümlere uymakla ve
bunları uygulamakla yükümlüdür. Sahanlık, kat sahanlığı, ara sahanlık, merdiven, asansör, kapı ve
koridor ölçüleri, rampa eğimleri, genişlikleri ile korkuluk ve küpeşteleri gibi bina içi erişimle ilgili
mekânların ölçüleri bu Yönetmelikte belirtilen ölçülerden az olmamak üzere, erişilebilirlik
standartlarına uygun olarak düzenlenir. Yapılı çevrede erişilebilirlik standartlarına uygun
yönlendirme, bilgilendirme ve işaretlemelerin yapılması zorunludur. Ayrıca ilgili idare, yörenin
koşullarını göz önünde bulundurarak engellilerle ilgili gerekli önlemleri almaya yetkilidir.
(23) İlgili idareden yol kotu belgesi ile yapı ruhsatı veya kazı izni alınmadan, tabii zeminde
hiçbir şekilde kazı veya dolgu yapılamaz.
(24) Yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni alınmış yapılarda ruhsat eki projesine aykırı olarak
bodrum katları açığa çıkarmak üzere kazı ve tesviye yapılamaz. Aksi takdirde Kanunun ilgili
hükümlerine göre cezai işlem yapılır.
(25) Her müstakil konutta en az; 1 oturma odası, 1 yatak odası, 1 mutfak veya yemek pişirme
yeri, 1 banyo veya yıkanma yeri ve 1 tuvalet bulunur.
(26) Açığa çıkan kat kazanmak ve kat sayısını artırmak amacıyla kot alınan nokta tespit
edilemez. Kot alınan noktanın tespitinde bölge kat rejiminin aşılmaması ve sokak siluetinin
korunması esastır.
Yoldan kotlandırılan ve bina arka köşelerinin zemin hizasındaki kotu yola göre 3.50 metreden daha
düşük olan binalar 11 inci madde hükümlerine göre kademelendirilir.
(27) Kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olanlarda ise asansör
tesisi zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Arsalara İlişkin Hükümler

Parsel büyüklükleri
MADDE 6 – İmar planında gösterilen çeşitli bölgelerde imar planı ile getirilmiş farklı
hükümler yoksa yapılacak ifrazlarda, elde edilecek yeni parsellerin asgari ölçüleri; arazi meyili, yol
durumu, mevcut yapılar ve benzeri gibi mevkiin özellikleri ile bu parsellerde yapılması mümkün
olan yapıların ölçüleri ve yöresel ihtiyaçları da göz önünde tutularak tespit olunur. Bu tespit
sırasında 7. maddede belirtilen şartlar ihlâl edilemez.

MADDE 7 – Parsel genişlikleri ve derinlikleri
(1) Parsel genişlikleri;
a) Konut ve ticaret bölgelerinde:
1) 4 kata kadar (4 kat dâhil) inşaata müsait yerlerde:
Bitişik nizamda: 6.00 metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + 6.00 metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + 6.00 metreden,
az olamaz.
2) 9 kata kadar (9 kat dâhil) inşaata müsait yerlerde:
Bitişik nizamda: 9.00 metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + 9.00 metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + 9.00 metreden,
az olamaz.

13

———————– Page 14———————–

3) 10 veya daha fazla katlı inşaata müsait yerlerde:
Bitişik nizamda: 12.00 metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + 12.00 metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + 12.00 metreden,
az olamaz.
b) Yalnız 1 katlı dükkân yapılacak ticaret ve küçük sanayi bölgelerinde:
1) Bitişik nizamda: 5.00 metreden,
2) Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + 5.00 metreden,
3) Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + 5.00 metreden,
az olamaz.
c) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.
ç) Akaryakıt istasyonlarında 40.00 metreden az olamaz.
d) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00 metreden az olamaz.
e) Bu fıkradaki ölçülerin tespitinde, köşe başına rastlayan parsellerde yol tarafındaki yan
bahçe yerine, o yol için tayin edilmiş ön bahçe mesafesi alınır.

(2) Parsel derinlikleri:
a) Konut ve ticaret bölgelerinde:
1) Ön bahçesiz nizamda: 13.00 metreden,
2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + 13.00 metreden,
az olamaz.
b) Yalnız 1 Katlı İş yeri Yapılacak, Ticaret ve Küçük Sanayi Bölgelerinde:
1) Ön bahçesiz nizamda: 5.00 metreden,
2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + 5.00 metreden,
az olamaz.
c) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.
ç) Akaryakıt İstasyonlarında 30.00 metreden az olamaz.
d) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00 metreden az olamaz.
(3) Parsel alanları, konut dışı kentsel çalışmaları alanlarında 2000 m2’den az olamaz.
(4) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere uymayan arsalarda, yeni veya ilave yapı ruhsatı
düzenlenemez.

İfraz ve tevhit
MADDE 8 – (1) İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi
hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına
veya tevhidine izin verilemez. Bir kısmı, kamu hizmeti ve tesislerine ayrılan yerlere rastlayan
parsellerin bu kısımları kamu eline geçmedikçe ayrı bir parsel olarak ifrazına izin verilemez.
(2) Ancak kamu hizmet, tesis ve alanlarına ayrılan kısımlarından geriye kalan parçalar imar
planı ve yönetmelik esaslarına göre müsait ise parsellere ayrılabilir. Keza imar planı ve yönetmelik
esaslarına göre uygun olduğu takdirde bunlar üzerinde yapı izni verilebilir.
(3) İmar planları ile belirlenen donatı alanları ile imar istikameti önünde kalan kısımlar kamu
eline geçmeden imar uygulaması yapılamaz.
(4) İmar planına göre kapanması gereken yol veya çıkmaz sokaktan mahreç alan veya
mahreci bulunmasına rağmen yapı adası ortasında kalan parseller ifraz edilemezler.
(5) Cephe aldığı yolu imar planı ile kapanan parsellere imar yoluna cephe sağlayacak şekilde
arazi düzenlemesi yapılmadan kapanan yollar, ifraz ve tevhide konu edilemez veya ayrı bir parsel
olarak değerlendirilemez.
(6) Çeşitli kamu ve hizmet tesislerinin gerçekleştirilmesi maksadı ile yapılması gereken
kamulaştırmalar yüzünden bu hizmet ve tesisler için parsellerin lüzumlu parçalara ayrılmasını
sağlamak üzere yapılacak ifrazlar, bu yönetmelikteki ifraz şartlarına tabi değildir.

14

———————– Page 15———————–

(7) Planda donatı alanına ayrılmış olan yerlerde kamu mülkiyetine geçen parsel veya
parsellerin plandaki fonksiyonuna uygun olarak bina yapılması için yeterli büyüklüğe sahip olması
halinde ilgili kurumdan uygun görüş alınması şartıyla diğer parsellerle tevhit şartı aranmadan
uygulama yapılır.
(8) İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhitlerin bu
planlara uygun olması şarttır.
(9) İfraz suretiyle yola cephesi olmayan parsel oluşturulamaz.
(10) İfrazla oluşan parsellerin bina taban alanları toplamı, ifrazdan önceki bina taban alanları
toplamını geçemez.
(11) Uygulama imar planı ile farklı kat adedi veya yükseklik getirilmiş imar parselleri tevhit
edildiği takdirde tevhit edilen parsellere verilen yükseklik değerleri aşılamaz, tevhit edilen
parsellerin kesiştiği sınırda plan kararına uygun kademe yapılır.
(12) Ayrık yapı nizamına tabi olup, imar planı ile farklı yükseklik kararı getirilmiş imar
parselleri tevhit edilemez.
(13) Yapı nizamı veya kullanım kararı birbirinden farklı parseller ve imar planında ifraz
hattıyla birbirinden ayrılan parseller tevhit edilemez. Ancak; İmar planı gereği kullanımı zemin katı
ticaret diğer katları konut olarak belirlenen parseller ile sadece konut olarak belirlenen parseller
tevhit edilebilir.
(14) İmar planlarında iskan dışı alanlarda kalan kadastral parsellerde yapılacak ifrazların,
belediyece tespit edilecek ölçülerinin, ifrazdan sonra elde edilecek beher parselin 5.000 m2’den
daha küçük ve trafiğe açık kadastral bir yola cephesinin 25.00 metreden daha az olmayacak şekilde
tespiti mecburidir.
(15) Maliklerinin talebi üzerine mevcut bitişik parsellerde, uygulamayı kolaylaştırmak ve
birbirleri ile olan sınırlarının düzeltilmesine yönelik ifraz ve tevhit işlemlerinde, parsel sayısı
değiştirilmemek kaydıyla, bu Yönetmelikte bahsedilen asgari ifraz şartları aranmaz.
(16) Mevcut haliyle yapılaşmaya elverişli olmayan parsellere ilişkin olarak, ilgili idarenin
tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde parsellerin maliklerinin kendi aralarında anlaşamadığı
takdirde resen tevhit ve ifraz yoluyla çözüme yönelik işlem yapmaya ilgili idare yetkilidir.
(17) Bir parselde birden fazla bina olması halinde veya hisseli imar parsellerinde bir hissedara
ait bina bulunması halinde binanın bulunduğu hissedarın parselinin ayrılması için yapılan düzeltme
ve ifraz, tevhiden ifraz işlemlerinde de bu yönetmelikte geçen asgari ifraz şartları aranmaz.
(18) İfraz hattı bir parseli böldüğünde parselin geri kalan kısmı müstakil yapılaşmaya elverişli
değilse ifraz hattı parsel sınırı kabul edilir.
(19) Taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet alanlarında bulunan sıhhi ve jeolojik
mahzurları olan veya bunlar gibi tehlikeli durumlar arz etmesi yüzünden imar planlarına veya ilgili
idarelerce hazırlanmış veya onaylanmış raporlara göre yapı yapılması yasaklanan alanlar ifraz
edilemez, bu gibi yerlerde arazi takviyesine matuf tesisler harici yapı yapılamaz.
Ancak,
a) Sadece bir kısmı yapılaşmaya yasaklanan alanda kalan parsellerin yapılaşmaya uygun
kısımları,
b) Bu fıkradaki nedenlerle ağaçlandırılacak alan olarak gösterilen alanlarda kalan parsellerin
yasaklamaya tabi olmayan kısımları,
c) İmar planlarında özel mülkiyet içinde kalıp tarım yapılacak alanların yasaklamaya tabi
olmayan kısımları Gıda, Tarım ve Hayvancılık il müdürlüğünün görüşü alınarak,
ifraz edilebilir.
(20) Kademe hattı belirlenen yerlerde imar planında aksine bir hüküm yoksa ifraz ve tevhit
zorunlu değildir. Ancak kademe hattı belirlenen imar parsellerindeki ifraz ve tevhit talepleri
kademe hattı dikkate alınarak gerçekleştirilir.
(21) İmar adasındaki aynı veya farklı yapı nizamı bulunan parsellerin bahçelerinin daha
etkin kullanabilmesi amacıyla; ilgili parsel maliklerinin muvafakati alınmak, her bir parsel sınırı
korunmak ve bu sınırlara göre planda verilen yapılaşma koşulları ayrı ayrı uygulanmak kaydıyla,

15

———————– Page 16———————–

tevhit koşulu olan kot ve cephe sınırlamalarına bakılmaksızın ve parseller tevhit edilmeksizin
vaziyet planı idarece onaylanarak ve tapuda beyanlar hanesine şerh düşülerek açık veya tamamen
gömülü olmak ve dilatasyonla ayrılmak parsellerin bahçelerinde ağaç yetişmesine olanak
sağlayacak yeterli derinlikte toprak örtüsü bırakılmak kaydıyla kapalı, ortak otopark uygulaması
yapılabilir.
(22) Bir imar adasında, mevzuatına uygun binalar dikkate alınarak ve yeni inşa edilecek
binaların şematik konumu çizilerek ada bazında etüt yapılıp, ada içindeki parsel dağılımının
yapıların estetiği ve sokak siluetini ile ada içi boşluğu bozmayacak şekilde olduğu ortaya
konulmadan, ifraz ve tevhit işlemi yapılamaz.

Parsele ilişkin hükümler
MADDE 9- (1) Parselasyon planına göre müstakil yapı yapılmasına müsait tapuya tescilli imar
parseli oluşması ve mülkiyet değişikliği olmaması halinde; yapılaşma için, parselasyon planının
tamamının tapuya tescil şartı beklenmez.
(2) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere uymayan arsalar mevzuat hükümlerine göre
yapı yapılmasına müsait hale getirilinceye kadar veya bu mümkün olmadığı takdirde
kamulaştırılıncaya kadar, bu parsellerdeki mevzuatına uygun yapılmış mevcut yapıların olduğu gibi
kullanılmasına izin verilir.
(3) Tamamı umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan veya kalan parçası plan ve bu
Yönetmelik hükümlerine göre yapı yapılmasına müsait olmayan arsalar, kamulaştır ılıncaya kadar
sahipleri tarafından olduğu gibi kullanılmaya devam olunur.
(4) Her iki yanındaki komşu parsellerin mevzuatına uygun olarak yapılaşmış olması veya bir
tarafındaki komşu parselin mevzuatına uygun olarak yapılaşmış ve diğer tarafında plana göre yol
bulunması nedeni ile müstakil kalan ve asgari parsel büyüklüklerine uymayan parsellere; fen, sanat
ve sağlık kuralları ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun yapı yapılmasına izin verilir.
(5) Durumu yukarıdaki fıkra hükümlerine uymadığı halde ölçüleri bu yönetmelikte belirtilen
miktarlardan az olmakla beraber, asgari piyes ölçülerini sağlamak koşulu ile bina cephesi bitişik
nizamda 4.00 metre ayrık nizamda 6.00 metreden az olmamak kaydıyla parsel büyüklükleri ile ilgili
hükümlere bağlı kalınmaksızın yapı yapılmasına da izin verilebilir. Bu uygulamalar sırasında birden
fazla yoldan cephe alan parsellerde yapılacak binanın diğer yol cepheleri 4.00 metrenin altına
düşürülemez, bina yüksekliği 9.50 metreyi geçemez.
(6) Durumu yukarıdaki fıkra hükümlerine de uymayan parsellerde, imar mevzuatına uygun
parsel düzenleninceye kadar yönetmelikte belirtilen asgari piyes ölçülerini sağlamak koşuluyla en
fazla Y= 6,50 m. irtifada yapı yapılmasına da izin verilebilir.
(7) Balta ifraz niteliğinde oluşmuş ve parsele 3.00 metreden az olmamak şartı ile mahreç
sağlayan parsellerden yapılanmaya uygun olanlarına plan şartlarında yapılanma izni verilir.
(8) İmar planında yapı nizamı belirlenmeyen hallerde ayrık nizam uygulanır.
(9) Birden fazla yapının inşa edilebileceği ve bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce
onaylanmış olan uygulama imar planı kararı ile serbest nizam kararı verilen parsellerde, komşu
parsellerde yer alan ve bu parsele en yakın yapıların yapı nizamlarına aykırı düşmemek koşuluyla,
sadece bir tek nizam uygulanabileceği gibi ayrık, blok veya bitişik nizamdan ikisi veya üçü bir arada
karma olarak uygulanabilir.
(10) Bitişik ve Blok nizam parsellerde;
(a) Bahçe mesafelerine göre bina derinliğinin 7.00 metreden daha az kaldığı parsellerde, arka
bahçe herhangi bir noktada 2.00 metreden ve iki bina arasındaki arka bahçe mesafeleri toplamı
4.00 m.’den az kalmamak şartı ile bina derinliği 7.00 metreye kadar arttırılmasında ilgili idaresi
yetkilidir. Uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmuyorsa bina derinliğinin 7.00
metreden az çıkması ruhsat düzenlemesine engel değildir.
(b) Ada içindeki istisnai derinlikteki bir parselde yapılacak binanın aynı sıradaki diğer bina
derinliklerini aşması ada içi boşluğu bölücü nitelikte yapılaşmaya izin verilemez.

16

———————– Page 17———————–

(c) Köşe başına rastlayan parsellerde bina derinliği parselin yüz aldığı yollar üzerindeki komşu
parsellere verilecek derinliklere göre belirlenir. Yapı adasında bu yollara göre verilen bina
derinliklerinin ada köşesindeki bir veya daha fazla parselin ada içi boşluğu ile irtibatını kesecek
ölçüde olması halinde bu parsellere verilen derinliklere bakılmaksızın asgari aydınlıkla parsel
tamamında bina izni verilebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yapılaşmaya İlişkin Hükümler

Yol genişliklerine göre bina kat adetleri
MADDE 10- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevcut uygulama imar
planlarında kat adetleri veya bina yükseklikleri belirtilmemiş parsellerde;

a) Bina kat adetleri aşağıda gösterilen miktarları aşmamak üzere belirlenir:

Konut, ticaret ve karma kullanım Sanayi bölgelerinde Kat
bölgelerinde kat adedi(Bodrum kat adedi
İmar Planına göre hariç) (Bodrum kat hariç)
Yol genişliği
(metre)

Yol ≤ 7.00 2 1
7.00 < Yol ≤ 10.00 3 2
10.00 < Yol ≤ 12.00 4 2
12.00 < Yol ≤ 15.00 5 2
15.00 < Yol ≤ 20.00 6 2
20.00 < Yol ≤ 25.00 8 3
25.00 < Yol ≤ 35.00 10 3
35.00 < Yol ≤ 50.00 12 4
50.00 ≤ Yol >12 4

b) Bu maddenin uygulanmasındaki yol genişlikleri, parselin ön cephesinde yer alan yolun
planda belirtilen genişliği veya planda belirtilmemiş ise ön bahçe, yeşil alan, refüj, meydan,
otopark, demiryolu, su kanalı gibi unsurları içermeyen yolun genişliği esas alınır.
c) Bu maddede belirlenen bina yükseklikleri; herhangi bir abideyi veya muhafazası gereken
tarihi ve mimari bir eserin görünüşünü bozması halinde, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu kararına
göre azaltılabilir.
ç) Mevcut imar planlarında;
TAKS +Y(Yükseklik)
KAKS
Blok boyutları + Y(Yükseklik)
maddelerinin en az birini sağlaması zorunludur. Bu şartlardan hiçbirinin olmaması
durumunda yeni bir plan kararı alınana kadar uygulama yapılamaz.
d) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar için; imar planlarında
eğitim ve sağlık tesisleri ile sosyal ve kültürel tesisler, resmi ve dini tesisler gibi kamu alanlarına
ayrılmış ancak yapılanma koşulları belirlenmemiş ise ayrık yapı nizamı şartlarında net parsel alanı
üzerinden bodrumlar hariç KAKS (emsal) 3’ü geçmemek, plan notları ve yönetmeliğin ilgili diğer

17

———————– Page 18———————–

hükümlerine uymak şartıyla, bina ebat ve yüksekliklerinin projesinde belirlendiği ilgili idarece
onaylanacak avan projeye göre uygulama yapılabilir.

Binalara kot verilmesine ilişkin esaslar
MADDE 11- (1) İmar planlarında aksine bir hüküm bulunmaması halinde yoldan kotlandırma
esastır.
(2) Binalara kot verilirken binanın yola olan mesafesine bakılır. Yola olan mesafenin, bina
köşe noktalarına göre farklılık gösterdiği hallerde binanın yola en yakın noktası esas alınır.
(3) Binanın yola olan mesafesi; 6.00 metreden az ise yoldan, 6.00 metre veya fazla ise tabii
zeminden kot verilir.
(4) Birden fazla yola cephesi olan parsellerde yola olan mesafeler 6.00 metrenin altında ise
daha yüksek kottaki yol esas alınır. Yola olan mesafelerden birinin 6.00 metrenin altında, diğerinin
ise 6.00 metre veya üstünde olması halinde yakın mesafeli yol esas alınır.
(5) Yol kenarında en az 1.50 m. yükseklik ile başlayarak set teşkil eden parsellerde kot; ilgili
idarenin imar birimince yapı adasının tamamının, civarın karakterine ve siluete etkisine göre etüt
edilerek bu madde hükümleri çerçevesinde belirlenir.
(6) Bir parsele birden fazla bina yapılması halinde her bina müstakil değerlendirilerek bu
madde hükümlerine uygun olarak kot verilir.
(7) Tabi zeminden kotlandırılan parsellerde; zemin kat taban kotunun tabi veya tesviye
edilmiş zeminden en fazla 3.50 metre yükseldiği noktalarda 12. maddenin 4. 5. 6. 7. ve 8.
fıkralarına göre kademelendirme yaptırılmasında ilgili idaresi yetkilidir.
(8) Viyadük, köprü gibi parsele giriş çıkış yapılamayan yerlerden, parklardan ve parsele
bitişik olmayan yollardan binalara kot verilemez.

Yoldan kotlandırma
MADDE 12- (1) Kot alınacak yolun yüksek tarafına rastlayan bina kenarı hizasındaki kaldırım
üstünden kot verilir.
(2) Kaldırımı yapılmamış yollarda yol seviyesinin 0.18 metre üstünden kot verilir.
(3) Açılmamış veya kaplaması yapılmamış yollarda yol profili ile belirlenen kırmızı kotlar esas
kabul edilir. Kırmızı kot tespiti, yapı ilgililerinin müracaatı üzerine 10 gün içerisinde ilgili idarece
yapılır.
(4) Parselin kot aldığı yolun eğiminden dolayı zemin kat taban kotunun kot alınan noktaya
göre en fazla 3.50 metre yükseldiği noktalarda bina üstten bir kat kademelendirilir. Her bir
kademenin boyu 6.00 metreden aşağı olamaz.
(5) Kademelendirmede her kademe, cephe boyunca 6.00 metreden aşağı olamaz. Son
kademenin 6.00 metreden az olması durumunda bir önceki kademe seviyesine uyulur.
(6) Yoldan kotlandırılan binalarda yoldan düşük olan parsellerin arka köşe noktalarının en
düşük yol kotundan 3.50 metreden daha fazla kot farkı olması durumunda bina derinliği boyunca
dördüncü ve beşinci fıkralardaki kademelendirme esaslarına göre kademelendirilir.
(7) Kademe boyunun yeterli gelmemesi sebebiyle kademe yapılması gerekli olmayan köşe
başı veya iki yola cephesi bulunan parsellerdeki binalarda her halükarda en az 3.00 metre önce
kademe yapılarak komşu parsel veya diğer sokak şartlarına uydurulacaktır.
(8) 30.00 metre ve altında olan bina cephe ve derinliklerinde, talep edilmesi halinde; bu
maddedeki hükümlere göre yapılması gerekli olan kademe sayısı kadar ve her bir kademe boyu
3.00 metre olmak üzere, bina cephe ve derinlikleri ayrı ayrı değerlendirilerek binanın kademe
yapılması gerekli olan cephelerinden geriye çekilmek suretiyle de kademe uygulaması yapılabilir.

Tabii zeminden kotlandırma
MADDE 13- (1) Düz ya da yol kotuna nazaran tabii zemini alçalan parsellerde kot bina ön
cephesi tabii zemin kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur.

18

———————– Page 19———————–

(2) Yol kotuna nazaran tabii zemini yükselen parsellerde kot bina köşe kotlarının aritmetik
ortalaması alınarak bulunur. Bina köşe kotlarının aritmetik ortalamasının yola göre 3.00 metreden
yüksek olması durumunda, tabii zemin kotu, ilgili idarenin imar birimince yapı adasının tamamının
bu madde hükümleri çerçevesinde etüt edilmesi ile belirlenir.

Bahçe tesviyelerine ilişkin esaslar
MADDE 14 – (1) Genel olarak, zemin kat taban kotu binaların kot verilen ±0.00 kotunun altına
düşemez ve +1.20 kotunun da üzerine çıkamaz.
(2) Tabii zemin ve yol kotları belirlenip, belediyece tasdik edilmedikçe kazı veya dolgu
yapılamaz.
(3) Tabii zemin veya bu yönetmelik hükümlerine göre tesviye edilmiş zemin hiçbir şekilde
bağımsız bölüm oluşturmak maksadıyla hafredilemez.
(4) Binaların yola bakan cepheleri ile yola kadar olan kısımda tabii zemin kazılarak yaya
kaldırımı seviyesinin altına düşürülemez.
(5) Birden fazla parselin bütünleşik olarak projelendirildiği durumlarda, parsel sınırı ile bina
cephesi arasında kalan kısımlar, ön cephe, arka cephe ve yan cephelerin tesviye hükümleri esas
alınarak otopark giriş çıkışlarını sağlamak şartıyla kendi içerisinde kademelendirilerek tesviye
edilebilir.
(6) Tabi zeminden kot alan yapılarda, kot alınan noktaya göre ve yapının arsaya oturduğu alanın
sınırlarından en çok 3.00 metre mesafede tesviye yapılabilir.
(7) Bir parselde birden fazla bina bulunması halinde; binalar arasındaki zeminin uyumluluk
açısından tetkik edilerek, imar birimince onaylanacak vaziyet planına göre tesviye edilmesinde ilgili
idare yetkilidir. Ancak; bu durumda parselde yapılan tesviye neticesinde bodrum kat açığa
çıkartılamaz ve parselde birden fazla kademe yapılması gerektiği durumlarda iki kademe arasındaki
yükseklik farkı 3.00 metreden fazla olamaz.
(8) Bahçe tesviyelerinde oluşacak kademelerde çevre binaların, parseldeki binanın ve
bahçelerdeki yaşam alanlarının güvenliğini sağlayacak şekilde, teraslama, istinat duvarı ve benzeri
uygulamalar mühendislik esaslarına göre projelendirilerek yapılır.
(9) Ön, yan ve arka bahçeler ile kademelerin, birbiri ile veya yol ile bağlantısını sağlayacak
merdiven veya rampa düzenlenir.
(10) Bahçe tesviyelerinde engelliler için erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin
yapılması zorunludur.
(11) Bahçe girişinden bina girişine kadarki güzergâhta yer alan eğimlerin %5’ten fazla olması
durumunda öncelikle 32 ünci maddede yer alan ölçü ve özelliklerde rampa düzenlenir. Rampa
yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda erişilebilirlik mevzuat ve standartlarına uygun diğer
tedbirler alınır.

Ön bahçelerin tesviyesi
MADDE 15- (1) Yoldan kot alan parsellerde;
a) % 15’ten daha az eğimli bir yola cephesi bulunan parsellerin yol cephesinde, parsel
sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısımlar komşu parsel sınırına kadar yol eğimine göre kaldırım
seviyesinde tesviye edilir.
b) % 15’ten fazla eğimli bir yola cephesi bulunan parsellerde, parsel sınırı ile bina cephesi
arasında kalan kısım, yaya kaldırımı ile uyumlu olmak ve kademeler arasında en çok 0.15 metre kot
farkı olmak üzere tesviye edilir.
(2) Bina yol cephe hatları ile yollar arasında kalan bahçeler yola doğru en fazla % 2 meyil
verilerek tesviye edilir.
(3) Köşe başı parsellerin yol cepheleri bina cephe hattı boyunca, komşu parsel sınırına kadar
yaya kaldırımı eğimince tesviye edilir.

19

———————– Page 20———————–

(4) Otopark giriş rampası eğimleri, istinat duvarı, korkuluk ve benzeri gerekli güvenlik
tedbirleri alınmak ve ilk 2.00 metresi %15 eğimi geçmemek kaydıyla parsel sınırından itibaren
başlatılabilir.
(5) Otopark rampaları ön bahçe boyunca yola paralel yapılamaz.

Yan bahçelerin tesviyesi
MADDE 16- (1) Arka bahçe tesviye kotunun ±0.00 kotundan düşük olduğu durumlarda; yan
bahçelerde, ön ve arka bahçeler arasında uyum sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde arka bahçe
tesviye kotunun altına inilmemek koşuluyla tesviye yapılabileceği gibi kademelendirme de
yapılabilir.
(2) Arka bahçe tesviye kotunun ±0.00 kotundan yüksek olduğu durumlarda; yan bahçelerde,
ön ve arka bahçeler arasında uyum sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde ±0.00 kotunun altına
inilmemek koşuluyla tesviye edilebileceği gibi kademelendirme de yapılabilir.
(3) Birbirinden farklı kotlardaki yollardan cephe alan köşe başı parsellerde; ön bahçelerdeki
en düşük kot seviyesinin altına düşülmemek şartıyla, ön bahçeye uyumlu tesviye yapılmasında ilgili
idaresi yetkilidir.

Arka bahçelerin tesviyesi
MADDE 17- (1) Tabii zemini ±0.00 kotunun üstündeki arka bahçe zemininin bu kota kadar
kazılması esastır. Ancak, kayalık zeminlerde veya parsel arka sınırındaki ortalama tabii zeminin
+2.00 kotundan yukarıda olması halinde, gerekli önlemler alınarak bina arka cephesinden itibaren
3.00 metrelik şeridin tesviyesi ile yetinilir.
(2) Tabii zemin kotu ±0.00 kotunun altında kalan arka bahçelerde bina köşelerinden en düşük
kottakinin seviyesine kadar kazı yapılabilir. Parselin en düşük arka köşe noktası ile binanın en düşük
arka köşe noktası arasındaki kot farkının 1.00 metreden fazla olması durumunda, bina arka
cephesinden 3.00 metreden itibaren kademelendirme yapılabilir.
(3) Arka bahçelerde 2.00 metreden fazla olmamak ve (±0.00) kotunu geçmemek koşuluyla
dolgu yapılabilir.
(4) Bitişik nizam ya da imar planında ada bütününde bitişik olarak belirlenmiş blok nizam
yapılarda, arka bahçedeki tabii zemin kotu kot alınan ±0 .00 kotuna göre -1.80 metre kotunda
hafredilebilir.

Bodrumlar
MADDE 18- (1) Düz veya eğimi az olan arazilerde yapılan konut binalarında su basmanın en
az 1.00 m yapılması şartıyla 1. bodrum kat iskân edilebilir. Ayrıca her türlü yapı nizamında, imar
planlarında aksine bir açıklama bulunmadığı takdirde konut binalarında toprağa dayalı bodrum
katlarda; zorunlu piyeslerden olan oturma odası ve bir yatak odasının açığa çıkan dış duvarları en
fazla (1.00) m. gömülmesi ve pencere açılmak suretiyle, doğal aydınlatma ve havalandırılmalarının
sağlanması, sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması şartıyla arazi meyili
nedeniyle açığa çıkan bodrum katlar iskân edilebilir.
(2) Ticari alanlarda yapılan bi naların ticari amaçla kullanılan bodrum katlarında zemine
gömülü olmama şartı aranmaz. Bu tür binalarda suni havalandırmanın sağlanması ile engellilerin
dolaşımına olanak sağlayan erişilebilirlik standartlarına uygun rampa, yürüyen bant ve bunlar gibi
önlemler alınır.
(3) İmar planlarında su taşkın alanları için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü veya su ve
kanalizasyon idareleri tarafından su taşkın analizi yapılarak belirlenen kret kotuna 1.50 metre ilave
edilerek tespit edilen kotun altı iskân edilemez. Hiçbir şekilde bu seviyenin altında otopark giriş-
çıkışı, kapı ve pencere gibi herhangi bir boşluk bırakılamaz ve açılamaz. Tereddüde düşülen
konularda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü veya ilgili su ve kanalizasyon idaresinin görüşüne göre
uygulama yapılır.

20

———————– Page 21———————–

(4) Bodrum kapısı tamamen kaldırım üzerinde kalan fazla meyilli yollar dışında yapılacak ön
bahçesiz binalarda, yol cephesinde bodrum girişi yapılamaz.
(5) Konut alanında kalmakla birlikte, ilgili idare meclisince yol boyu ticaret kararı alınan yol
güzergâhlarında zemin katta, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya dönük olarak ticaret
yapılabilir. Bu kullanımların bodrum katlarında içten bağlantılı piyesleri olabilir. Bu piyesler binanın
ortak alanları ve müştemilatlarıyla irtibatlandırılamaz. Ancak, binaların yola cephesi bulunan
bodrum katlarına ticari kullanımlı bağımsız bölüm yapılabilir. Bu bölümlerin üst ve alt kattaki
mekânlarla içten bağlantısı sağlanabilir. Ticari kullanımların altında konut yapılamaz.
(6) Ayrıca mevcut durumda; konut alanında kalmasına rağmen üzerinde tamamen gömülü
olan bodrum katlarında ticari kullanım alanlı ve yapı kullanma izin belgeli bina bulunan parsellerin
gömülü olan ilk bodrum katında da bir üst katın taban döşemesinde 3.00 m. x 3.00 m. ebadından
küçük olmayan ve merdiven ile sahanlığı içinde düzenlenen boşluk bırakılırak ticari kullanımlı
bağımsız bölüm yapılabilir.
(7) Toprağa dayalı tüm bodrum katlarda, dış etkilere karşı ısı ve su yalıtımı yapılması
zorunludur.
(8) Bina etrafında mütemadi kuranglez tesis edilemez. Kuranglezlerden giriş çıkış yapılamaz.
Ancak, yol cephesinde bulunmayan kuranglezlerinden kaçış amacıyla çıkış tertiplenebilir.
Kuranglezlerde sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması zorunludur.
(9) Arazi eğiminden faydalanmak amacıyla veya mimari nedenlerle, binalar bloğunun, bir
binanın veya bağımsız bir dairenin; belirlenen bina yüksekliğini aşmamak, belirli piyesler için tespit
olunan asgari kat yüksekliklerine veya bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine aykırı olmamak şartı ile
çeşitli katlarda ve/veya farklı taban ve/veya tavan seviyelerinde düzenlenmesi mümkündür. Ayrıca,
zemin katların binanın kot aldığı yol cephesi üzerinde bulunmayan piyesleri ile yol cephesinde yer
alan piyeslerinin yol cephesinde kalmayan ve piyes derinliğinin yarısını aşmayan bir kısım alanları,
zemin kat kotundan farklı kotta düzenlenebilir. Ancak bu uygulama sırasında yol cephesinde yer
alan piyeslerin cepheden itibaren en az 3.00 metre çekilerek kademe yapılması gerekmektedir.
(10) Konut binalarında hiçbir şekilde bağımsız bölüm olarak tertiplenecek umumi depolar ve
özel depolara izin verilmez. Ancak bodrum katlarında daire sahiplerinin ihtiyacını görecek şekilde
dışarıya irtibatı olmamak ve ait olduğu daire alanının % 10’unu aşmamak şartı ile depo mahalli
oluşturulabilir.
(11) Binanın ortak mahalli olarak tertiplenen depolar bina dışına doğrudan
irtibatlandırılmayıp ortak mahalle ve ana merdivenle irtibatlandırılmak zorundadır.
(12) Katı yakıt kullanan sobalı binaların bodrum veya zemin katlarında veya teknik olarak
bodrum kat tesis edilememesi durumunda yüksekliği 2.20 metreyi geçmemek üzere bahçelerinde;
ortak alan niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek kaydıyla her bağımsız bölüm için en az 5
m2, en fazla 10 m2 odunluk, kömürlük veya depolama yeri ayrılması zorunludur.

Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelikte tanımlanan kullanım alanlarına ilişkin yapılaşma koşulları
aşağıdaki gibidir:
a) Merkezi iş alanı: Yönetimle ilgili idari tesis alanları, iş hanı, çarşı, çok katlı mağaza, banka
gibi ticaret ve finans tesis alanları, turizm tesis alanları, sosyal kültürel tesis alanları, ibadet yerleri,
park ve benzeri yeşil alanlar, spor alanları kamuya ve özel sektöre ait eğitim ve sağlık tesisleri
alanları, kamuya ve özel sektöre ait teknik altyapı tesis alanları ile bu alanlara hizmet verecek
benzeri alanlar ve plan kararı ile rezidans alanı ayrılır.
b) Sanayi bölgesi: İmar planlarında her türlü sanayi tesisleri için ayrılmış alanlardır. Bu
alanlarda sanayi bölgesine hizmet verecek diğer yapı ve tesisler de yapılabilir.
c) Park alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;
1) Açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı, genel tuvalet, pergola, kameriye,
2) 1000 m2 ve üzeri parklarda ahşap veya hafif yapı malzemelerinden yapılmak, kat adedi 1’i,
yüksekliği 4.50 metreyi ve açık alanları dâhil taban alanları toplamda %3’ü, her birinin alanı 15

21

———————– Page 22———————–

m2’yi geçmemek kaydıyla çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik kulübesi ile oyun alanlarına en az
10 metre mesafede olmak ve etrafı çit ve benzeri ile kapatılmak koşuluyla trafo,
3) Tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE
standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması kaydıyla kapalı otopark,
4) 10.000 m2 üzerindeki parklarda, açık alanları dâhil taban alanları, (2) numaralı alt bentte
belirtilenler de dâhil toplamda %3’ü geçmemek üzere muvakkat yapı ölçülerini aşmayan mescit ile
trafik güvenliği alınarak kamuya ait 112 acil ambulans istasyonu,
yapılabilir.
ç) Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;
1) Bodrum katlar dâhil yapı inşaat alanı toplamda %5’i, her biri için muvakkat yapı ölçülerini
aşmayan çok amaçlı salon, mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi, büfe,
2) Açık otopark ile tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere,
ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması
kaydıyla kapalı otopark,
3) Güreş, tenis, yüzme, mini golf, otokros, gokart ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun
parkları,
4) Tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal, piknik masası,
yer alabilir.
d) Spor ve oyun alanları: Bu alanlarda;
1) Açık veya tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında olmak üzere kapalı otoparklar,
2) Kat irtifakı ve kat mülkiyetine konu edilmeksizin ve ticari ünitelerin toplam alanı, spor
tesisi alanının % 20’sini geçmemek koşuluyla seyirci ve sporcuların ihtiyacına yönelik, büfe, lokanta,
pastane, çayhane ve spor faaliyetlerine ilişkin ticari üniteler,
yapılabilir.
e) Stadyum: Spora ve sporculara ilişkin tesislerin yanı sıra, kat irtifakı ve kat mülkiyetine konu
edilmeksizin, mescit, açık ve kapalı otopark, spor tesisi alanının %20’sini geçmemek koşuluyla idari,
sosyal ve kültürel tesisler, çok amaçlı salon, lokanta, pastane, çayhane, alışveriş birimleri, büfe ve
benzeri üniteler yapılabilir.
f) Konut alanı: Bu alanda;
1) İlgili idare meclisince yol boyu ticaret olarak teşekkül ettiği karar altına alınan konut
alanlarında bulunan parsellerin; zemin kat ve yol seviyesinde veya açığa çıkan bodrum katlarının
yoldan cephe alan mekânlarında ya da binanın birinci katında veya bod rum katlarında zemin katta
yer alan mekanla içten bağlantılı olan ve binanın ortak merdivenleri ile ilişkilendirilmeyen,
getirilecek kullanıma ilişkin otopark ihtiyacını karşılamak kaydıyla, gürültü ve kirlilik oluşturmayan
ve imalâthane niteliğinde olmayan, gayrisıhhi özellik taşımayan, halkın günlük ihtiyaçlarını
karşılamaya yönelik dükkân, kuaför, terzi, eczane, anaokulu ve kreş ile gelişme alanları hariç; Sağlık
Bakanlığınca aranan şartlar sağlanmak kaydıyla günübirlik sağlık hizmeti sunulan sağlık kabini,
muayenehane, aile sağlığı merkezi, ağız ve diş sağlığı merkezi, diyaliz merkezi, acil servis içermeyen
tıp merkezi, psikoteknik değerlendirme merkezi, üremeye yardımcı tedavi merkezi, fizik tedavi
müessesesi, genetik hastalıklar tanı merkezi, evde bakım merkezi, işitme cihazı merkezi, ısmarlama
protez ve ortez merkezi ve lokanta, pastane gibi konut dışı hizmetler verilebilir.
2) İlgili idare meclisince yol boyu ticaret olarak teşekkül ettiği karar altına alınan konut
kullanımına ayrılan parsellerde ilgili kamu kurumunun belirlediği standartları sağlamak ve uygun
görüşü alınmak ve ayrıca getirilecek kullanıma ilişkin otopark ihtiyacı karşılanmak kaydıyla müstakil
olarak; yurt, anaokulu, aile sağlığı merkezi, kreş, ticari katlı otopark binaları ile gelişme alanları
haricinde özel sağlık tesisi, özel eğitim tesisi ve yapılabilir. Konut alanlarında (1) numaralı alt bentte
belirtilenler haricinde özel sağlık tesisi yapılabilmesi için uygulama imar planında bu amaçla
değişiklik yapılarak konut kullanımından çıkarılması gerekir.
3) Konut alanlarında kalsa dahi parsellerin konut binası yapılıncaya kadar açık otopark,
bahçe düzenlemesi ve peyzajı yapılarak kullandırılmasına ilgili idaresi yetkilidir.

22

———————– Page 23———————–

4) Yol boyu ticaret olarak belirlenenler de dâhil konut alanlarında kalan parsellerin araç giriş
çıkışından kaynaklanan trafik yükünü azaltmak amacıyla ve ilgili idareden geçit hakkı almak
koşuluyla otopark olarak kullanılan bodrum katlarından plan kararı ile kamuya ait yer altı
otoparkına araç giriş çıkışı verilebilir.
g) Ticaret alanı: Bu alanlarda;
1) İş merkezleri, yönetim binaları, banka, finans kurumları, ofis-büro, çarşı, çok katlı
mağazalar, otoparklar, alışveriş merkezleri, konaklama tesisleri,
2) Sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi sosyal ve kültürel tesisler ile lokanta,
restoran, gazino, düğün salonu gibi eğlenceye yönelik birimler,
3) İlgili kamu kurumun belirlediği standartları sağlamak ve uygun görüşü alınmak kaydıyla
özel sağlık tesisleri,
4) İlgili kamu kurumun belirlediği sta ndartları sağlamak ve uygun görüşü alınmak kaydıyla
özel eğitim tesisleri, kurslar, etüt merkezleri,
gibi ticaret ve hizmetlere ilişkin yapılar yapılabilir.
ğ) Ticaret+Konut, Turizm+Ticaret, Turizm+Ticaret+Konut gibi karma kullanım alanları: Tek
başına konut olarak kullanılmamak koşuluyla, ticaret, turizm, konut kullanımlarından konut hariç
sadece birinin veya ikisinin veya tamamının birlikte yer aldığı alanlardır. Bu alanlarda;
1) Bu alanlarda plandaki kullanım kararına bağlı olarak konut veya turizm tesisi yapılması
halinde yoldan cephe alan zemin veya bodrum katların ticaret veya hizmetler sektörünün
kullanımında olması ve konut veya turizm tesisi için ayrı bina girişi ve merdiveni bulunması şartı
aranır. Her bir kullanım için bağımsız giriş çıkış ve merdiven düzenlenmesi, kullanım oranlarının ve
sosyal ve teknik altyapı alanlarının imar planlarıyla tayin edilmesi esastır. İmar planında bu oran
belirlenmemiş ise, konut kullanımı emsale konu alanın % 20’sini aşamaz.
2) Bu alanlarda ayrıca plan kararı gerekmeden gerçek ve tüzel kişilere veya kamuya ait; yurt,
kurs, ticari katlı otopark, sosyal ve kültürel tesisler yapılabilir.
3) Ticaret+Konut, Turizm+Ticaret+Konut gibi konut da yapılabilen karma kullanım alanlarında
konut veya yüksek nitelikli konut yapılabilmesi için, imar planında konutun ihtiyacı olan sosyal ve
teknik alt yapı ve donatı alanlarının konut kullanımının getireceği nüfus yoğunluğu üzerinden hesap
edilerek bu alana hizmet verecek şekilde ayrılmış olması şarttır.
4) Konut, ticaret, turizm alanlarının her biri için belirlenen plan değişikliği gerektirmeksizin
yapılabilecek yapılar, aynı şartlar çerçevesinde karma kullanım alanlarında da yapılabilir. Ancak bu
durumda, karma kullanımın bir alanı dikkate alınarak yapılacak uygulama karma kullanımın diğer
alanına göre gerekli koşullara aykırılık teşkil etmemesi gerekir.
h) Sosyal mekânlar: Alışveriş merkezi ve benzeri ticari kullanımlı binalarda, iş hanı, büro,
yönetim binası gibi umumi ve resmi binalarda, fabrika ve benzeri sanayi tesislerinde, düğü n salonu,
lokanta, gazino, sinema, tiyatro, müze, kütüphane ve kongre merkezi, yurt binaları, spor tesisleri
gibi sosyal ve kültürel yapı ve tesislerde, eğitim yapılarında, hastane ve benzeri sağlık tesislerinde,
havaalanı, liman, terminal, tren garı, metro istasyonu gibi ulaşım yapı ve tesislerinde, akaryakıt
istasyonlarında, oteller ve benzeri turizm tesislerinde, kullanıcıların, çalışanların veya müşterilerin
ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla mescit, bebek emzirme yeri, çocuk bakım ve oyun alanı, yetmiş
beşten fazla bağımsız bölümü bulunan konut parsellerinde mescit ve çocuk oyun alanı, milli park,
tabiat parkı, bölge parkı, mesire alanı, piknik alanı, açık spor alanları gibi yerlerde ise mescit, bebek
emzirme yeri ve kullanıcı sayısına göre umumi tuvalet için gerekli mekan ayrılır. Bu mekânların
tamamlayıcısı olan; abdest alma mekânları ile diğer gerekli mekânların, kolay ve erişilebilir bir
yerde bu mekânlarla birlikte yer alması zorunludur.
ı) İbadet yeri: İbadet yerlerinde cami/mescit vasfı ve görü nüşünün önüne geçmemek,
gürültü ve kirlilik oluşturmamak, imalâthane niteliğinde olmamak, gayrı sıhhi özellik taşımamak ve
giriş-çıkışları ibadet yerinin girişlerinden ayrı olmak kaydıyla Diyanet İşleri Başkanlığınca
belirlenecek usul ve esaslara göre dini tesise hizmet veren ticari mekânlar yapılabilir. Bu
mekânların, arazinin durumuna göre en fazla bir cephesinin açığa çıkması ve dini tesisin taban
alanını geçmemesi esastır.

23

———————– Page 24———————–

Taban alanı
MADDE 20 – (1) Tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerinde etrafı açık bırakılarak kolonlar
üzerinde inşa edilen yapılarda taban alanı, zemine oturan en dış çeperlerdeki kolonların dış
yüzeylerinin en kısa doğru parçalarıyla birleştirilmesiyle belirlenen alandır.
(2) Uygulama imar planında ölçekli olarak gösterilen şematik olmayan blok yerleşim çizimleri
taban alanı ve çekme mesafelerini gösterir.
(3) Uygulama imar planında belirlenmemişse bu Yönetmelikle tanımlanan TAKS’a ve bahçe
mesafelerine göre belirlenen taban alanının küçük olanı uygulanır.
(4) Tamamen toprağın altında kalan kısımları hariç, kısmen veya tamamen açığa çıkan
bodrum katların oturum alanı, hiçbir şekilde taban alanı katsayısı ile belirlenen taban alanını
geçemez.
(5) Taban alanı, net imar parsel alanı üzerinden uygulama imar planıyla veya planda
belirlenmemiş ise bu Yönetmelikle belirlenir.
(6) Tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerinde planla veya bu Yönetmelikle öngörülen taban
alanının dışında, bu Yönetmelikle izin verilenler hariç yapı yapılamaz.
(7) Planlarda blok ölçüleri veya kitle verilmiş parsellerde uygulama imar planında aksine bir
hüküm bulunmuyorsa, kitle ölçüleri yapının tabii veya tesviye zeminin üzerinde kısmen veya
tamamen açığa çıkan, açık ve kapalı çıkmalar hariç bütün katlarının ölçülerini ifade eder.
(8) Taban alanına dâhil edilmeyecek kullanımlar;
a) Tabii zemin veya tesviye edilmiş zemin seviyesindeki veya bu seviyenin altındaki avlular, iç
bahçeler,
b) Bağımsız bölüm olarak düzenlenmeyen veya bağımsız bölümün eklentisi niteliği
taşımayan, yapının ana taşıyıcı sistemleri ile bütün leşik olmayan, bahçe alanının %20’sini
geçmeyen; kameriye, pergola, sundurma, açık yüzme ve süs havuzu,
c) Bağlantılı olduğu bağımsız bölümün veya bulunduğu katın brüt alanının %10’unu aşmayan
üstü açık veya sökülür-takılır hafif malzeme ile örtülü zemin terasları,
ç) Çevre düzenlemesi ve güvenliği için yapılan bahçe duvarı, istinat duvarları, 6 m²’yi
geçmeyen kontrol veya bekçi kulübeleri,
d) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin gerekli gördüğü, normal merdiven
haricinde kaçış yolu içerisinde yer alan, asgari ölçülerde ve adetlerde yapılan merdiven evi ile
yangın güvenlik holleri,
e) Asgari ölçülerdeki; temele kadar inen asansör boşlukları, ışıklıklar, çöp ve atık ayrıştırma
bacaları, hava bacaları, şaftlar,
f) Ana yapının dışında kalan; binaya ait arıtma tesisi ve trafolar, jeneratör, yağmur suyu
toplama havuzu, evsel atık ve geri dönüşüm hazneleri, ısı merkezi,
g) Akaryakıt pompaları ve taşıyıcıları hariç olmak üzere kanopiler ve arkatlar,
ğ) Güneş panellerinin temel ve kaidesi haricindeki kısımları,
h) Açık otoparklar,
ı) Giriş saçakları (markizler),

Katlar alanı
MADDE 21 – (1) Katlar alanı; bodrum kat, asma kat, çatı arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar
dâhil, kullanılabilen bütün katların, katlar alanına dâhil edilmeyen alanları çıktıktan sonraki alanları
toplamıdır. Kullanılabilen alanlar deyiminden; konut, işyeri, eğlence ve dinlenme yerleri gibi
oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye, dinlenmeye veya ibadet etmeye ayrılan alanlar anlaşılır.
(2) Tamamen toprağın altında kalması nedeniyle; 22 nci madde uyarınca emsal hesabına
konu edilmeyen alanlar ile kat adedine konu edilmeyen katların hiç bir cephesi kazı ve tesviye
yapılarak açığa çıkarılamaz.
(3) Emsal hesabına dâhil edilmeyen alanlar, proje değişikliği ile imar planındaki veya bu
Yönetmelikle belirlenen emsal değerini aşacak şekilde emsal hesabına konu alan haline
getirilemez, müstakil bağımsız bölüm haline dönüştürülemez ve kat mülkiyeti tesis edilemez.

24

———————– Page 25———————–

Katlar alanı hesabına dâhil edilmeyen kullanımlar
MADDE 22- 5 inci maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen esaslar dâhilinde;
(1) Emsal ve %30 hesabına dahil olmayan alanlar;
a) Mevzuat gereğince yapılması zorunlu olan ve ana merdiven olarak da kullanılmayan
yangın merdiveni ve korunumlu koridorun asgari ölçülerdeki alanı ile yangın güvenlik holünün 6
m²si,
b) Son katın üzerindeki ortak alan teras çatılar,
c) Yapının ihtiyacı için bahçede yapılan açık otoparklar,
ç) Konferans, spor, sinema ve tiyatro salonları gibi özellik arz eden umumi yapılarda
düzenlenmesi zorunlu olan boşluklar,
d) Alışveriş merkezlerinde yapılan atrium boşluklarının her katta asgari ölçülerdeki alanı
(2) Bodrum katlarda yapıldığı takdirde emsal ve %30 hesabına dahil olmayan alanlar;
a) Açığa çıkan bodrum katlarda bulunan zorunlu otopark alanlarının 2 katı,
b) Mevzuat, standart ya da bu Yönetmeliğe göre hesap edilen asgari alan ölçülerindeki;
sığınak, asansör boşlukları, bacalar, şaftlar, ışıklıklar, ısı ve tesisat merkezi, su deposu, enerji odası,
kömürlükler ve kapıcı daireleri,
c) Konut kullanımlı bağımsız bölüm brüt alanının % 10’unu, ticari kullanımlı bağımsız
bölüm brüt alanının % 50’sini aşmayan depo amaçlı eklentiler,
ç) Ortak alan niteliğindeki mescit ve müştemilatın konutlarda 150 m2’si, konut dışı yapılarda
300 m2’si,
d) Bütün cepheleri tamamen gömülü olmak ve ortak alan niteliğinde olmak
kaydıyla; otopark alanları ve bu maddede belirtilen tamamen gömülü ortak alanlar,
e) Ticari amaç içermeyen, ortak alan niteliğindeki çocuk oyun alanlarının ve çocuk bakım
ünitelerinin toplam 100 m²’si,
(3) %30 hesabı dahilinde emsal harici olan alanlar;
a) Tabii zemin veya tesviye edilmiş zemin seviyesindeki veya bu seviyenin altındaki avlular,
iç bahçeler,
b) Bağımsız bölüm olarak düzenlenmeyen veya bağımsız bölümün eklentisi niteliği
taşımayan, yapının ana taşıyıcı sistemleri ile bütünleşik olmayan, bahçe alanının %20 sini
geçmeyen; kameriye, pergola, sundurma, açık yüzme ve süs havuzu,
c) Bağlantılı olduğu bağımsız bölümün veya bulunduğu katın brüt alanının %10’unu aşmayan
üstü açık veya sökülür-takılır hafif malzeme ile örtülü zemin terasları,
ç) 6 m²’yi geçmeyen kontrol veya bekçi kulübeleri,
d) Asgari ölçülerdeki; asansör boşlukları, ışıklıklar, çöp ve atık ayrıştırma bacaları, hava
bacaları, şaftlar,
e) Ana binaya ait arıtma tesisi ve trafolar, jeneratör, yağmur suyu toplama havuzu, evsel atık
ve geri dönüşüm hazneleri, ısı merkezi,
f) Akaryakıt pompaları ve taşıyıcıları hariç olmak üzere kanopiler ve arkatlar,
g) Güneş panellerinin temel ve kaidesi haricindeki kısımları,
ğ) Giriş saçakları (markizler)
h) Su sarnıcı, gri su toplama havuzu, otopark, sığınak ve tesisat alanları, yakıt ve su depoları,
ı) Üstü sökülür-takılır hafif malzeme ile kenarları rüzgâr kesici cam panellerle kapatılmış olsa
dahi açık oturma yerleri,
i) Bu Yönetmelikte öngörülen asgari sayıda kapıcı dairesi,
j) Atrium ve galeri boşlukları,
k) Konut dışı kullanımlarda, ortak alan niteliğindeki mescit ve müştemilatın 200 m2’si,
l) Konut dışı kullanımlarda; ticari amaç içermeyen, ortak alan niteliğindeki çocuk oyun
alanları ve çocuk bakım üniteleri,
m) Yapı yüksekliği 60.50 metreden fazla olan binalar ile özelliği gereği tesisat katı
oluşturulması zorunlu binalarda sadece tesisat için oluşturulan tesisat katları,
n) Bina veya tesise ait olan ısıtma, soğutma, havalandırma sistemleri ve enerji verimliliği
sistemlerinin bulunduğu alanlar, arıtma tesisi, yakıt ve su depoları, silolar, trafolar, jeneratör, ısı
merkezi, enerji odası, kömürlük, eşanjör ve hidrofor bölümleri,

25

———————– Page 26———————–

o) Bütün cepheleri tamamen toprağın altında kalan bodrum katları ile yola cephesi
bulunmamak şartıyla kısmen açıkta kalan bodrum katlarında yer alan; tek başına bağımsız bölüm
oluşturmayan, bir bağımsız bölümün eklentisi veya parçası olmayan, ticari amaç içermeyen, yapı
yaklaşma sınırı içinde kalan ve 1000 m²’yi ve toplamda katlar alanının % 5’ini aşmayacak şekilde
düzenlenen ortak alan niteliğindeki; jimnastik salonu, oyun ve hobi odaları, yüzme havuzu, sauna
gibi sosyal tesis, spor birimleri ve depolar,
ö) Sitelerde; bloklardan bağımsız müstakil bir bina olarak düzenlenmek, taban alanına dâhil
edilmek üzere en fazla bir bodrum ve zemin kattan ibaret, toplamda katlar alanının %10’unu ve
1000 m² ’ yi geçmemek, bağımsız bölüm oluşturmamak, ticari amaçla kullanılmamak kaydıyla
siteye ait sauna, spor salonu, kitap okuma salonu, doktor odası, toplantı odası, vb. sosyal tesisler,
p) Bütün cepheleri tamamen toprağın altında kalan bodrum katları ile kısmen açıkta kalan,
yola cephesi bulunmayan bodrum katlarında yer alan, bina cephelerinde ilave kat görünümüne
neden olmayan ve tek başına bağımsız bölüm oluşturmayan; konut ve ticari kullanımlı bağımsız
bölümlere ait depo amaçlı eklentiler,
r) Sökülür-takılır-katlanır cam panellerle kapatılmış olanlar dâhil olmak üzere balkonlar ve
açık çıkmalar, iç bahçeler, kat ve ara sahanlıkları dâhil açık veya kapalı merdiven evi, tek bağımsız
bölümlü konutlar hariç; bina giriş holleri ile kat holleri ve asansör önü sahanlıkları,
s) Kat bahçeleri, kattaki teraslar ile çatı arası piyesi önü teraslar,
ş) Mimari projesinde belirlenen kullanım alanları,
katlar alanına dâhil edilmez.

Bahçe mesafeleri
MADDE 23 – (1) Uygulama imar planında, aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe
mesafeleri;
a) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri en az 5.00 metredir.
b) Yan bahçe mesafesi ile kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeleri en az 3.00 metredir
c) Arka bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
ç) Yan ve arka bahçe mesafeleri; 5 katın üzerindeki her kat için 0.50 metre artırılır.
d) Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında dikkate alınacak kat adedi katların toplam
yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. 2.50 metreyi aşan artık değerler 1 kat adedine tekabül
eder.
e) Bu Yönetmelikte yer alan kat adedine bağlı olarak yan ve arka bahçe mesafelerinin 0.50
metre arttırılmasına ilişkin hükümler yapıda bulunan her katta ayrı ayrı değerlendirme yapılarak da
uygulanabilir.
f) Uygulama imar planında aksine bir açıklama getirilmediği takdirde, binanın tabii zemin
veya tesviye edilmiş zemindeki en düşük kottaki görünen yüksekliği 60.50 metre veya daha fazla
ise; ön, yan ve arka parsel sınırından en az 15.00 metre çekilmek durumundadır. 60.50 metre
yükseklikten sonra artan her kat için ön, yan ve arka bahçe mesafelerine 0.50 metre ilave edilir.
g) Çok yüksek yapı, az katlı bir ana kitle üzerinde yükseliyorsa, parsel sınırı ile ana kitlenin
parsele en yakın noktası arasındaki mesafe 10.00 metreye kadar düşürülebilir. Ana kitle yüksekliği
dâhil yapı yüksekliğinin 60.50 metre olması durumunda yükselen blok ile parsel sınırı arasındaki
mesafe en az 15.00 metre olup 60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için bu mesafeye 0.50
metre ilave edilir. Bu maddede ifade edilen ana kitle; en fazla 5 katlı olup kat adedi binanın en
düşük kottaki cephesi esas alınarak belirlenir. Bir parselde birden fazla 60.50 metre yükseklikte
bina yapılması halinde binalar arasındaki mesafe, 20.00 metre olup, 60.50 metre yükseklikten
sonra ilave her 3.00 metre yükseklik için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu fıkraya göre
fazladan bırakılması gereken çekme mesafeleri bir veya birkaç kat birlikte etüt edilerek binada
kademelenme yapılmak suretiyle de gerçekleştirilebilir.
ğ) Bir parselde az katlı ana bir kitle üzerinde birden fazla yükselen bloklar tertiplenmesi
halinde, bloklar arasında en az yapının ana kitlesi üzerinde kalan bölümlerinin yüksekliklerine göre
bu Yönetmelikte belirlenen iki bina arasındaki yan bahçelerin toplamı kadar mesafe bırakılmak
zorundadır.

26

———————– Page 27———————–

(2) Tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında kalmak ve parsel sınırları dışına taşmamak
kaydıyla, ön bahçe statüsünde olmayan yan ve arka bahçe mesafelerinde su deposu, otopark ve
mevzuatı gereğince zorunlu miktardaki sığınaklar yapılabilir. Ayrıca ön bahçelerde de tabii veya
tesviye edilmiş zeminin altında; parsel sınırına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak şartıyla ön bahçe
mesafesinin yarısına kadar zorunlu otoparklar yapılabilir.
(3) Ön bahçe mesafesi 7.00 metreye çıkarılmak kaydıyla, bina cephesinden itibaren 2.00
metre dışında kalan kısım ön bahçede açık otopark yapılabilir.
(4) Ön, yan ve arka bahçelerde; kapalı mekân oluşturmayan ve tüm cepheleri açık, katlı
olmayan, bağımsız bölüm veya bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, tabii veya tesviye
edilmiş zemin üzerine;
a) Kameriye,
b) Pergola,
c) Süs havuzu,
ç) Çocuk bahçeleri,
d) Bina giriş köprüleri,
e) Oyun ve sportif amaçlı bahçe düzenlemeleri,
f) Açık oturma yerleri,
g) Trafo,
yapılabilir.
(5) Tabii zemini yola nazaran set teşkil eden arsalardan yoldan yüksek olanlarında ön bahçe
mesafesi içinde iç yüksekliği 2.20 metreyi aşmayan ve uygun olduğu hallerde esas bina ile irtibatı
buradan sağlanan,civar teşekkülü, yol ve arazi durumu incelenerek esas binaya ait kapalı setaltı
otoparkı yapılmasında ilgili idaresi yetkilidir. Bu durumda setaltı otopark kapıları dışa doğru
açılacak şekilde tertiplenemez.
(6) Ön, yan ve arka bahçelerde güvenlik kulübesi yapılabilir.
(7) Trafo binaları zorunlu hallerde yan ve arka bahçelerde komşu parsel sınırına minimum
1.00 metre yaklaşmak ve başka amaçla kullanılmamak şartı ile yapılabilir.
(8) Konut, konut+ticaret, turizm, eğitim, ibadet, sağlık ve spor parsellerinin bahçe
2
mesafelerinde, binanın zemine oturduğu alanın dışında kalan alanın her 30.00 m ’si için bir ağaç
dikilir. Parselin ağaç dikimine uygun olmaması halinde bu fıkrada belirtilen şarta göre hesaplanan
sayıda ağaç, ilgili idarenin uygun göreceği, imar planlarında kamunun kullanımına ayrılmış bir alana
dikilir.
(9) Mevzuat değişikliği veya yapıdaki kat veya alan artışları nedeniyle asansör yapılması
zorunlu hale gelen mevcut yapılara ilişkin ilave veya tadilat ruhsatı taleplerinde; bina içinde
yapılacak tadilatlarla asansör tesis edilememesi halinde, engellilerin de erişiminin sağlanabilmesi
için ön, yan ve arka bahçe mesafeleri içinde parsel sınırına en az 1.50 metre mesafe bırakılmak
kaydıyla asgari ölçülerde panoramik asansör veya ulaşılacak katın yüksekliğinin uygun olması
halinde 634 sayılı Kanun uyarınca muvafakat alınarak mekanik kaldırma iletme platformu
yapılabilir.
(10) Eksik katlı yapı ruhsatı taleplerinde, uygulama imar planında belirlenen veya uygulama
imar planında belirlenmemişse, bu Yönetmelikteki kat adedi veya bina yüksekliğine göre bu
Yönetmelik ile belirlenen bahçe mesafelerine uyulur.
(11) Mevcut binalarda açık oturma yerleri yapılmak istenmesi durumunda tüm parsel
maliklerinden muvafakat alınması ve ilgili idarenin öngördüğü veya göreceği zamanda söz konusu
ilavenin sökülüp kaldırılacağına dair taahhütname alınması ile Büyükşehir Belediyesi Kentsel
Tasarım Müdürlüğü’nün uygun görüşü doğrultusunda Belediyesince izin verilebilir.

Bir parselde birden fazla bina yapılması
MADDE 24 – (1) Uygulama imar planında aksine bir hüküm yoksa bu Yönetmeliğin
ilgili hükümlerine uyulması kaydı ile bir parsele, birden fazla bina yapılabilir.
(2) Bir parselde birden fazla binanın projelendirilmesi halinde, binalar arası mesafe her
binanın yüksekliğine göre yaklaşma mesafeleri ayrı ayrı tespit edilip toplanmak suretiyle bulunur.

27

———————– Page 28———————–

(3) Maliklerin talebi halinde, tapu idareleri aynı kullanım kararını ve yapı nizamını haiz imar
parsellerini imar adası içinde tevhit ederek yeni elde edilen imar parselleri üzerinde yatay kat
mülkiyeti veya kat irtifakı tesis ederler.

Eksik katlı bina yapılması
MADDE 25 – (1) Planla veya bu Yönetmelikle belirlenen kat adedine veya bina yüksekliğine
uygun olarak bahçe mesafesi bırakılmak ve ilgili idarenin uygun görmesi, üçüncü ve dördüncü
fıkralarda belirtilen koşullar sağlanmaksızın ilave kat yapılamayacağının ilgilisine tebl iğ edilmesi
kaydıyla daha az katlı bina yapılabilir. Uygulama imar planlarında bu uygulamanın yapılmasına
ilişkin hüküm olması halinde, ilgili idarenin uygun görmesi koşulu aranmaz.
(2) Eksik katlı yapılan binalarda yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve enerji kimlik belgesi
yapılan kısım için düzenlenir. Daha sonradan tamamlanmak istenmesi halinde, yürürlükteki plan ve
mevzuat hükümlerine uygun olarak ilave ruhsat ve binanın tamamı için enerji kimlik belgesi
düzenlenmesi zorunludur.
(3) Eksik katlı binalara imar planına aykırı olmamak koşuluyla kat ilavesi yapılabilmesi için;
temel ve statik çözümlerin, yangın tedbirlerinin, enerji verimliliğinin, plan ve bu Yönetmelikte
gösterilen azami yüksekliğe uygun olması; otopark, sığınak, merdiven, asansör yeri, ışıklık ve diğer
yapı elemanlarının da plan ve bu Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe göre hesaplanması ve
bırakılması zorunludur.
(4) Eksik katlı inşa edilen binanın mevcut haliyle veya tadilat yapılarak yürürlükteki plana ve
mevzuata uygunluğunun sağlanamaması halinde bina yıkılmadan kat ilavesi yapılmasına izin
verilmez.
(5) Eksik katlı binalara yapılacak ilavelerde fenni mesuliyet, temel ve statik hesapları, yangın
tedbirleri ve enerji verimliliği konuları da dâhil mevcut yapı ve ilave yapıla n kısımları kapsayan
teknik rapor düzenlemek suretiyle yapı denetim kuruluşlarınca üstlenilir.

Yapılaşmada idarenin yükümlülükleri
MADDE 26 – (1) İdareler; tasarrufu altındaki yol, meydan, otopark, park, yaya bölgesi,
kaldırım gibi yerler ile bunlar üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için, TSE
standartlarına ve ilgili mevzuatına göre;
a) Bisiklet yolu, otopark, yönlendirme, sinyalizasyon, aydınlatma ve ağaçlandırma
uygulamalarıyla ve kent mobilyalarıyla beraber kaldırım ve kavşak düzenlemelerini yapmak veya
yaptırmakla,
b) Reklam ve bilgilendirme levha ile pano düzenlemelerini yapmak veya yaptırmakla,
c) Topluma açık yerlerde ihtiyaçla rın karşılanması amacıyla; büfe, mescit, para çekme
makinesi, telefon kulübesi, tuvalet, çeşme ve benzeri tesislerin kurulmasına ilişkin iş ve işlemleri
yürütmekle,
ç) Belirli bir süre için düzenlenen sosyal ve kültürel etkinlikler için geçici olarak ihtiyaç
duyulan altyapıyı ve geçici olarak talep edilen hafif ve sökülüp takılır malzemeden yapılan fuar,
sergi, sahne ve çadır gibi üstyapının kurulması ve kaldırılması için gereken izinlerin verilmesine
ilişkin iş ve işlemleri yürütmekle ve güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlamakla,
d) Büyükşehir Belediyesinin ilgili biriminin uygun görmesi halinde ve gerekli alt yapıların
hazırlanması şartıyla; semt pazarı, açık pazar, otopark vb. yerlerde yılın belirli günlerinde kurban
satış yeri ile kurban kesim yeri kurmakla,
yükümlüdür.
(2) Birinci fıkrada belirtilenlerin ve her türlü altyapının yapımı ve kullanımı ile bakım ve
onarımı sırasında yaya sirkülasyonunun engellenmemesi, engellilerin erişiminin, can ve mal
güvenliğinin sağlanması zorunludur.
(3) Bu madde kapsamında yürütülen çalışmalarda tescilli ve tarihi yapılar ile doğal dokunun
korunması esas alınır.

28

———————– Page 29———————–

(4) Bu maddenin uygulanmasında ana arter yollar ve meydanlar üzerinde Büyükşehir
Belediyesi’nin ilgili birimlerinin ve Kentsel Tasarım Müdürlüğü’nün uygun görüşü alınmak kaydıyla
Emlak Müdürlüğü’nün teklifi ile Büyükşehir Belediye Encümeni yetkilidir.

Yapıların Estetiğinde Belediye Yetkisi
MADDE 27 – (1) Belediyeler meclis kararıyla mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar
arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacı ile dış cephe boya ve kaplamaları ile
çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu yetki, bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden önce yapılmış olan yapılar için de kullanılabilir.
(2) Büyükşehir Belediye Başkanlığı uygun gördüğü ana arter yollar ve meydanlardan cephe
alan binalar ile ilgili şehircilik ve estetik yönünden kurallar getirmeye yetkilidir.
(3) Binanın herhangi bir cephesinden görünen en düşük kottaki bina yüksekliği 60.50 metreyi
geçen yapılar için Büyükşehir Belediyesinden siluet yönünden uygun görüş alınmadan yapı ruhsatı
düzenlenemez.
(4) 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı doğrultusunda 1/25.000 ölçekli paftalar halinde
Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanacak yapı yüksekliklerine ilişkin siluet meclis kararlarına
uyulacaktır.

Otopark Uygulamaları ve Raylı Sistem Güzergahları
MADDE 28 – (1) İmar planlarında, meydan, kavşak, yol ve spor alanı gibi kamuya açık
alanların zemin üstü kendi fonksiyonunda kullanılmak şartıyla, tabii zemin altları; ilgili
kuruluşların (Ulaşım Daire Başkanlığı vb.) uygun görüşü alınarak kamuya ait zemin altı otopark
yapılabilir. Otopark uygulamaları Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından giriş ve çıkışlar konusunda
alınacak ulaşım ve trafik düzenleme komisyonu (UTK) kararı ve onaylanacak avan projeye göre
yapılacaktır.
(2) Trafiğin elverdiği yollarda; UKOME ve ilgili kurumların uygun görüş vermesi halinde
kısmen veya tamamen yol boyunca Büyükşehir Belediyesince açık otopark düzenlemesi yapılabilir.
(3) Katlar Alanı (Emsal Alanı) 10.000 m² veya toplam yapı alanı 20.000 m² üzeri olan mimari
projelerde, giriş-çıkış ve ulaşımla ilgili diğer hususlarda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Ulaşım Daire Başkanlığından görüş alınması zorunludur.
(4) Metro koruma bölgesi ve güzergahı üzerinde bulunan parsellerde metro güzergahı
açısından bir sakınca olmadığına dair Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistemler Daire Başkanlığından
onay alınacaktır.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Yapılara İlişkin Hükümler

Yapı ünite fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları
MADDE 29- (1) Yapıda aşağıdaki kullanımların bulunması zorunludur;
a) İlgili mevzuatında öngörülen ölçülerde enerji odası,
b) Merkezi ısıtma sistemli binalarda kazan dairesi veya kaskat sistemi veya teshin merkezi,
c) Katı yakıt kullanan sobalı binaların bodrum veya zemin katlarında veya bodrum katı
bulunmayan binaların ortak alan niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek kaydıyla
2 2
bahçelerinde her daire için en az 5.00 m , en fazla 10.00 m odunluk, kömürlük veya depolama
yeri,
ç) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Sığınak Yönetmeliği, 1/7/1993 tarihli ve 21624 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Otopark Yönetmeliği, 5/12/2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de

29

———————– Page 30———————–

yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelikte binada zorunlu olarak
bulunması gereken birimler, asgari ölçülerde yapılır.

Kat yükseklikleri
MADDE 30- (1) Kat yükseklikleri uygulama imar planında daha fazla belirlenmemiş
ise döşeme üst kotundan döşeme üst kotuna olmak üzere en fazla;
a) Ticaret bölgelerinde; zemin katlarda 4.50 metre, asma katlı zemin katlarda 6.00 metre;
diğer katlarda 4.00 metre,
b) Ticaretin de yapılabildiği karma alanlarda; zemin katlarda 4.50 metre, asma katlı zemin
katlarda 6.00 metre; diğer katlar konut ise 4.00 metre konut harici ise 4.50 metre,
c) Konut bölgelerinde zemin ve normal katlarda 4.00 metre,
ç) Zemin katında ticaret yapılabilen konut bölgelerinde ise zemin katlarda 4.50 metre, asma
katlı zemin katlarda 6.00 metre, diğer katlarda 4.00 metre,
kabul edilerek uygulama yapılabilir.
(2) Bitişik nizam veya birden fazla parsele oturan blok nizam veya ikiz nizam verilen bir adada
bulunan parsellerin en az dörtte üçünün yapılaşmış olması halinde mevcut teşekkülün kat
yükseklikleri dikkate alınır.
(3) İmar planı kararı ile asma kat yapılabileceği belirtilmemiş ise imar planında Kaks (emsal)
değeri verilmeyen parsellerde asma kat yapılamaz. Ancak mevcut durumda; üzerinde, asma katlı
ve yapı kullanma izin belgeli bina bulunan parsellerdeki uygulamalarda bu şart aranmaz.
(4) Tesisat katının yüksekliği normal kat yüksekliğini aşamaz.
(5) İskân edilen katların iç yüksekliği, asma katlar hariç ıslak hacimler (tuvalet, banyo,
mutfak) için 2.50 metreden, diğer alanlar için 2.60 metreden az olamaz. Ancak hava maniası olup
planla kat adedi belirlenen parsellerde bu yükseklik 2.40 metreye düşürülebilir.
(6) Otel, pansiyon, işhanı, mağaza, dükkân ve benzeri işyerlerinin iç yükseklikleri taban
döşemesinden tavan altına kadar 2.80 metreden az olamaz.
(7) Yıkanma yeri, banyo, duş, lavabo yeri, tuvalet, kiler, merdiven altı, her türlü iç ve dış
geçitler ve iskân edilmeyen bodrum katları ile müştemilât binalarında, iç yükseklik 2.20 metreye
kadar düşürülebilir.
(8) Garaj, kalorifer dairesi, odunluk, kömürlük, bodrum katlarda yer alan otoparklar ve
benzeri özellik arz eden yerlerin yükseklikleri bu maddede yer alan hükümlere tabi olmayıp,
hizmetin gerektirdiği şekilde 2.20 metrenin altında olmamak kaydıyla idaresince tespit ve tayin
olunur.
(9) Eğitim, sağlık, sanayi yapıları ile sinema, tiyatro ve konferans salonları, katlı otoparklar,
düğün salonu, resmi kurum ve kuruşlara ait binalar ve spor salonları gibi özellik arz eden yapılarda
iç yükseklikler, teknolojik ve mimari gereklere göre mimari estetik komisyon kararı ile belirlenir.

Yapı piyesleri ve ölçüleri
MADDE 31- (1) Her müstakil konutta en az aşağıdaki piyesler bulunur:

Piyes Dar Kenarı Net Alanı

1 oturma odası 3.00 metre 12.0 m2

1 yatak odası 2.40 8.00 m2

metre
1 mutfak veya yemek pişirme 1.50 metre 3.30 m2

yeri
1 banyo veya yıkanma yeri 1.20 metre 3.00 m2

1 tuvalet 1.00 metre 1.20 m2

30

———————– Page 31———————–

(2) 3 veya daha az odalı konutlarda banyo/yıkanma yeri ile tuvalet aynı yerde
düzenlenebilir. Bu durumda alanı 3.60 m2’ den az olamaz.
(3) Hol ve koridor genişlikleri 1.10 metreden az olamaz.
(4) Mutfak nişi ve oda ile banyo ve tuvaletin aynı mekânda düzenlenmesi halinde her mekân
için öngörülen en az alanların toplamı kadar alan düzenlenmek zorundadır.
(5) Birinci fıkrada belirtilen bu piyesler ile koridor ölçüleri engellilerin de kullanımını
sağlayacak standartlara ve erişilebilirlik mevzuatına uygun olmak zorundadır.
(6) Mutfak, oda ve tuvalet/banyo havalandırmaları aynı boşluğa açılamaz. Ancak, banyo ve
tuvalet havalandırmaları aynı boşluğa açılabilir.
(7) Su depoları ve ıslak hacimlerin altında enerji odaları teşkil edilemez.
(8) İş yerlerinde bulunması gereken piyesler ve en az ölçüleri:
a) Dükkân ve büroların dar kenarı 2.00 metreden az olmamak üzere alanı 6.00 m²’den az
olamaz.
b) Alanı 20.00 m2’den büyük dükkânlarda en az bir adet tuvalet ve lavabo yeri bulunması
zorunludur.
c) Alanı 500 m2’den daha büyük dükkânlarda yeterli sayıda olmak üzere bay ve bayanlar için
ayrı ayrı en az birer adet tuvalet ve lavabo yeri ile özürlüler için en az bir adet tuvalet yeri ayrılması
şarttır.
ç) 2 veya daha fazla bağımsız bürosu olan ve normal kat alanı 300.000 m² yi geçen büro
katları için bay ve bayan ayrı olmak üzere birer adet tuvalet ve lavabo yeri ile engelliler için tuvalet
ayrılması zorunludur.
d) Özellik arz eden binalarda bu yönetmeliğin kendileri için belirtilen hükümleri geçerlidir.

Bina girişleri ve rampaları
MADDE 32- (1) Bina giriş koridoru genişliği, ana merdivene ve asansöre ulaşıncaya kadar dış
kapı genişliğinden az olmamak koşuluyla umumi binalarda en az 2.20 metre, diğer binalarda ise en
az 1.50 metredir. Bu mesafeler konutlarda asansör önü ve merdiven önü sahanlığı 1.20 metre
yapılabilir.
(2) Yola bakmayan veya ön bahçe mesafesi en az 4.00 metre olan bina cephelerinden giriş
yapılması halinde giriş şeridi hizasındaki bo rdür üst seviyesinden en fazla 2.00 metre inilmek veya
çıkılmak suretiyle yapılabilir.
(3) Yoldan doğrudan giriş alan binalarda, girişin hizasındaki bordür taşı üst seviyesinin
altında giriş yapılamaz.
(4) İmar planı ile belirlenen bisiklet yolundan, cep otoparkından ve imar adası için belirlenen
istikamet hattı boyunca uzanan bant şeklinde yeşil alandan başka yola cephesi bulunmayan
parseller, yola cepheli olarak kabul edilerek uygulama yapılır.
(5) Tabi zeminden kotlandırılan parseller birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralardaki
şartlara tabii değildir. Girişin, tabi zemine uyumlu olarak düzenlenen merdiven ve rampalarla
sağlanması gerekir.
(6) Bölge kat nizamını bozacak şekilde tesviye yapılamaz.
(7) Konut binalarının zemin katlarının dükkân veya mağaza olarak düzenlenmesi halinde
dükkân ve mağaza girişlerinin sadece yol cephesinden yapılması gerekir.
(8) Döşeme kaplamalarında kaymayı önleyen, tekerlekli sandalye ve koltuk değneği
hareketlerini güçleştirmeyen, standardına uygun malzeme kullanılması zorunludur.
(9) Binalarda ve girişlerinde engellilerin erişimine yönelik TS 9111 Standardına uyulması
zorunludur.
(10) Rampaların kenar korumaları, genişlikleri, sahanlıkları, korkuluk ile küpeşte ve kaplama
malzemeleri engellilerin de dolaşımına olanak sağlayacak şekilde TS 9111 standardına uygun
yapılmak zorundadır.

31

———————– Page 32———————–

(11) Bina girişlerinde engellilere yönelik ön bahçede parsel sınırına kadar giriş rampası veya
merdivene bitişik dar kenarı en az 0.90 metre ve alanı en az 1.20 m² engelli asansörü yeri, ya da
mekanik kaldırma iletme platformu için yapılır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü
alınmak suretiyle engellilerin kullanımı için farklı uygulama yapılabilir.
(12) Rampalarda ve ara sahanlıklarda kesintisiz olarak 0.90 metre yükseklikte 1. düzey ve
0.70 metre yükseklikte 2. düzey, elle tutulduğunda kolay kavranabilecek şekilde 32-45 mm çapında
küpeşte bulunmak zorundadır.

Merdivenler
MADDE 33- (1) Merdiven kolu ve sahanlıklar:
a) Merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre hesap edilecek kaçış genişliğinden az olmamak üzere; 1.20
metreden, taban alanı 120 metrekarenin altında olan ve asansör yapılması zorunlu olan konut
yapılarında 1.10 metreden, konutlarda bağımsız bölüm içindeki merdivenlerde 0.90 metreden,
servis merdivenlerinde ise 0.70 metreden az olamaz. Bu merdivenler ahşap olamaz.
b) Merdiven evlerinin bina cephesinden, çatıdan veya ışıklıktan doğrudan ışık alması ve
merdivenlerin çatıya ve bodrumlara ulaştırılması zorunludur. Bodrum katlarında ortak alan
bulunmayan binalarda “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” şartlarını sağlamak
kaydıyla, ana merdiveninin bodrum katlara ulaşması zorunlu değildir.
c) Merdiven basamakları ve sahanlık ölçülerine dair TSE standartlarının bu maddede
belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük olması halinde bu madde hükümleri geçerlidir.
ç) Merdivenlerin her iki tarafında da engellilerle ilgili TSE erişilebilirlik standartlarına uygun
korkuluk ve küpeşte yapılması, ayrıca sahanlık ve merdiven döşemelerinde ve kaplamalarında da
standartlara uyulması zorunludur.
(2) Merdiven basamaklarının ölçüleri ve özellikleri:
a) Asansörü olmayan binalarda basamak yüksekliği 0.16 metreden, asansörlü binalarda 0.18
metreden fazla olamaz.
b) Basamak genişliği 2a+b= 60 ila 64 formülüne göre hesaplanır. Formüldeki a: yükseklik, b:
genişliktir. Ancak bu genişlik 0.27 metreden az olamaz.
c) Balansmanlı (dengelenmiş) merdivenlerde basamak genişliği en dar kenarda 0.10 metre,
basamak ortasında 0.27 metreden az olamaz.
ç) Basamak uçları çıkıntısız (damlalıksız) olmak zorundadır.
(3) Binalarda son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı çatı arası piyeslerine çıkan iç
merdivenlerde birinci ve ikinci fıkralardaki şartlar aranmaz.
(4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yürürlükte olan mevzuata uygun olarak
yapılmış yapılara bu Yönetmelik hükümlerine göre kat ilavesi yapılması halinde mevcut merdiven
ölçüleri ilave katlar için de aynen uygulanabilir.
(5) Karma kullanımlı binalarda her kullanım için ayrı merdiven evi düzenlenmesi zorunludur.
Bu kullanımların birbirine dönüştürülmesi durumunda yeni oluşan kullanım için bağımsız genel
merdiven oluşturulmadan tadilata izin verilmez.
(6) Yüksekliği 1.80 metreden az olan merdiven altları kapatılır.

Işıklıklar ve hava bacaları
MADDE 34 – (1) Her müstakil ev veya dairede, en az 1 oturma odası ile yatak odalarının
doğrudan doğruya hariçten ışık ve hava almaları gereklidir. Bu şekilde ışık ve hava almalarına
lüzum olmayan diğer odalarla mutfakların ışıklıktan, yıkanma yeri ve tuvaletlerin ışıklık veya hava
bacasından faydalanmaları da mümkündür. Ancak tuvalet ve yıkanma yerleri ile odalar aynı ışıklığa
açılamaz.
(2) Işıklıkların;
a) 1 ila 6 katlı binalarda dar kenarı 1.50 metreden ve alanı 4.50 m2’den,
b) 7 ve daha fazla katlı binalarda dar kenarı 2.00 metreden ve alanı 9.00 m2den,

32

———————– Page 33———————–

az olamaz.
(3) Her türlü binada hava bacalarının asgari ölçüsü 0.50 x 0.50 m2’dir. Bu alan herhangi bir
yapı elemanı (baca, kiriş ve benzeri) ile daraltılamaz.
(4) Hava bacaları, şönt baca tipi olarak düzenlenemez.
(5) Asgari ölçüdeki bir ışıklık veya hava bacasından her katta en çok dört piyes faydalanabilir.
Bu piyeslerin sayısının artması halinde, dörtten fazla her piyes için ışıklık veya hava bacası ölçüsü
aynı oranda arttırılır. Ancak, birinci fıkrada belirtilen şekilde ışık ve hava alması gerekmeyen veya
lüzumlu ışık ve havayı bu Yönetmelikte tarif edilen şekilde alması mümkün olan piyeslerden,
herhangi bir ışıklık veya hava bacasına pencere açılması, bu ışıklık veya hava bacası ölçülerinin
arttırılmasını gerektirmez.
(6) Her binanın lüzumlu ışıklık veya hava bacası, kendi parseli üzerinde bulunur. Komşu bina
ve parselin ışıklık veya hava bacasından faydalanmak suretiyle, bu elemanlarının yapılmasına ve
ölçülerinin azaltılmasına izin verilmez.
(7) Işıklık ve hava bacaları, bunlara ihtiyacı olan kattan itibaren başlatılabilir. Hava bacalarının
ve ışıklıkların bitişik komşu parsele bakan kısımlarının duvar ile kapatılması mecburidir.
(8) Binaların bitişik olması gereken komşu tarafından boydan boya ışıklık yapılması halinde,
civarın inşaat nizamına aykırı bir görünüm meydana getirmemek üzere, sokak cephesinde bina
yüksekliğince kapatılması mecburidir.
(9) Binalarda banyo, tuvalet ve benzeri kullanım alanlarının havalandırma bacası ile veya
mekanik havalandırma ile havalandırılması zorunludur.
(10) Havalandırma bacalarından elektrik ve doğalgaz tesisatı geçirilemez.

Bacalar
MADDE 35- (1) Binaların konut olarak kullanılan bağımsız bölümlerinin oturma ve yatma
hacimlerinin en az birinde ve sıcak su tesisatı bulunmayan banyo ve mutfaklarında, sobalı
binalarda ise biri oturma odası veya salonda diğeri banyoda olmak üzere en az 2 adet bağımsız ya
da şönt duman bacası yapılması zorunludur.
(2) Kaloriferli umumi binaların her katında en az bir adet duman bacası yapılması gereklidir.
(3) Konut olarak kullanılan sobalı binaların ticari kullanımlı bağımsız bölümlerinde birer adet
duman bacası yapılması zorunludur.
(4) Bacaların TSE standartlarına uygun olarak yapılması zorunludur.
(5) Yapılarda bina yüksekliğine göre uygun ölçülerde şönt baca yapılabilir.
(6) Kapıcı dairesi zorunlu olan konut binalarında, evsel atıkların yerinde ayrıştırılmasını
teminen ilgili standartlara uygun atık ayrıştırma bacası için yer ayrılır. Atık ayrıştırma bacası
bağımsız bölümlerin kat sahanlıklarında en az bir adet yapılabileceği gibi her bağımsız bölüm içinde
de yapılabilir.
(7) Atık ayrıştırma bacası tesis edilmesi mümkün olamayan mevcut binalarda bahçe
mesafeleri içinde TAKS ve KAKS’a dâhil olmaksızın atık ayrıştırma bacası tesis edilebilir.
(8) Şofben, kombi cihazı ve bu gibi ısıtma araçları hayati tehlike arz edecek şekilde
yerleştirilemez ve havalandırmadan uzak olan piyeslerle, banyo ve tuvaletlerde yer alamaz.
(9) Sınırları ilgili idare tarafından belirlenecek doğalgaz uygulama bölgeleri içinde inşa
edilecek, iskân edilebilir bodrum katlar dâhil 5 katlı binaların mutfaklarında, doğalgazla çalışan her
cihaz için bir müstakil baca yapılır.
(10) Bağımsız bölümlerin mutfaklarında en az bir adet aspiratör bacası yapılır. Bağımsız
bölümlerde düzenlenen soba ve aspiratör bacaları, standartlara uygun olarak şönt baca şeklinde
düzenlenebilir. 10 katın üzerindeki binalarda aynı baca sistemi yapılmakla birlikte hermetik cihaz
kullanılır.
(11) Kat kaloriferleri kazanı mutfak dışında özel bir bölmeye konulduğunda, bu mahallin en
az 6 m3 hacminde olması, bina dış cephesinden havalandırılması ve bir müstakil bacasının
bulunması gerekir.

33

———————– Page 34———————–

(12) Isıtmada denge bacalı sistemde olmayan doğalgaz sobalarının kullanılması halinde, her
sobanın bu maddede belirlenen esaslara göre düzenlenen ayrı bir bacaya bağlanması gerekir.
(13) Elektrik-haberleşme, mekanik, doğalgaz tesisatları için ortak tesisat bacası kullanılamaz.
(14) Kalorifer daireleri ve bacalar ile ısıtma ve buhar tesisleri, Binalarda Enerji Performansı
Yönetmeliği ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
düzenlenir.

Asansörler
MADDE 36- (1) İskan edilen kat adedi 3 ve daha fazla olan binalarda asansör tesis edilmesi
zorunludur. Daha az katlı yapılarda da asansör yapılabilir.
(2) Tek asansörlü binalarda; asansör kabininin dar kenarı 1.10 metre ve alanı 1.54 m2’den,
kapı net geçiş genişliği ise 0.80 metreden az olamaz (TSE standartlarındaki ölçülerin daha büyük
olması durumunda TSE standartlarına uyulacaktır.). Asansör kapısının açıldığı sahanlıkların genişliği
en az 1.20 metre olmak ve asansör kapısı sürgülü olmak zorundadır. TSE standartlarının bu fıkrada
2
belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük olması halinde; taban alanında yapılaşma hakkı 120 m ’nin
altında olan parseller ile tek bağımsız bölümlü müstakil konut binalarında TSE standartlarına
uyulmasına ilgili idaresi yetkilidir.
(3) Mevcut binalarda yapılacak tadilatlarda, bu madde hükümlerinin ya da TSE
standartlarının uygulanmasında idaresi yetkilidir.
(4) Kat adedi birden fazla olan umumi binalarda en az bir adet asansör yapılması zorunludur.
2
Ayrıca, kat alanı 800 m ‘den ve bodrum kat dahil kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalarla, yüksek
yapılarda ve bağımsız bölüm sayısı 20’den fazla olan konut yapılarında ikinci fıkrada belirtilen
asgari ölçülere uygun ve en az 2 adet olmak üzere binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına
göre belirlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur. Bu asansörlerden en az bir tanesinin
herhangi bir tehlike anında, arıza veya elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp kapılarını
açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, kuyu içinde, duman sızdırmaz nitelikte, kesintisiz
bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edilmesi gerekmektedir.
(5) 10 kat ve üzeri binalarda asansörlerden en az bir tanesi yük, eşya ve sedye taşıma
2
amacına uygun olarak dar kenarı 1.20 metre ve alanı 2.52 m ‘den, kapı genişliği ise net 1.10
metreden az olmayacak şekilde yapılır.
(6) Binalarda usulüne göre asansör yapılmış olması, bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve
ölçülerde merdiven yapılması şartını kaldırmaz.
(7) Asansörün yapılması ve işletilmesi ile ilgili hususlarda; bu madde hükümleri de dikkate
alınarak, 29/6/2016 tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Asansör Yönetmeliği
(2014/33/AB) ve TSE standartları hükümlerine uyulur.
(8) Asansörlerin, bodrum katlar dâhil tüm katlara hizmet vermesi zorunludur. Ancak, yalnızca
bağımsız bölüme ait eklenti bulunan bodrum katlarında asansör kuyusununun devam etmesi şartı
ile bu katlara durak yapılmayabilir.
(9) Asansörlere bina girişinden itibaren erişilebilirlik standartlarına uygun enge lsiz erişim
sağlanması zorunludur.
(10) Asansörler, erişilebilirlik standartlarına uygun gerekli donanımlara sahip olmak
zorundadır.
(11) Özellik arz eden binalarda, binanın kat adedi, yapı inşaat alanı, kullanma şekli göz
önünde tutularak asansör sayıları ile asgari ölçüleri ilgili idaresince artırılabilir.

Köprü Geçişler

MADDE 37- (1) Konut dışı alanlarda, aynı parselde ya da komşu parsellerde bulunan binalar
arasında en az 5 kata hizmet edecek (her 5 kat için en fazla bir adet olmak üzere) şekilde genişliği
3.00 metreden fazla, tabi zeminden yüksekliği hiçbir noktada 5.00 metreden az olmamak ve geçiş
dışında başka amaçla kullanılmamak koşulu ile köprü geçişler yapılabilir.

34

———————– Page 35———————–

(2) Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı ve Kentsel Tasarım Müdürlüğünün görüşü
doğrultusunda, arasından yolgeçen parsellerde bulunan binalar arasında yapılacak bu geçişlerin
genişliği en fazla 4.00 metre, en yüksek yol kotundan kiriş altı net yüksekliği 5.00 metreden az
olmayacaktır. Yapılacak bu geçişler başka amaçla kullanılmayacak olup üzerleri şeffaf malzeme ile
kapatılabilir.
(3) Arasından yolgeçen parsellerde ilgili altyapı kurumlarının uygun görüşü alınmak kaydıyla
ve idare tarafından gelecekte yapılacak altyapı yatırımlarına engel olması halinde ilgilisin in hiçbir
hak iddia edilmeksizin kaldırılacağını taahhüt etmesi şartıyla yol altından da benzer şekilde geçişler
yapılabilir.
(4) Yol altından veya üstünden düzenlenecek olan geçişler Ulaşım Daire Başkanlığının gerekli
gördüğü yerlerde, aynı zamanda kamunun da kullanacağı şekilde alt veya üst geçit olarak
düzenlenecektir.

Akaryakıt servis istasyonları
MADDE 38- (1) İmar planlarında akaryakıt servis istasyonu olarak belirlenen alanlarda
istasyonlar arası mesafe ve diğer kriterlerle ilgili mevzuata uyulması şartıyla; akaryakıt ve servis
istasyonları, CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen üretim ve dolum
istasyonları yapılabilir.
(2) Yapı yüksekliği 2 katı geçmemek şartıyla; istasyonların bünyelerinde kullanıcılar ın asgari
ihtiyaçlarını karşılayacak oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi, yıkama
yağlama fonksiyonları yer alabilir.
(3) Yakıt tankı ve borulama sistemlerinin bakım, tadilat veya onarımlarının, TSE standartları
ve ilgili kurumların görüşü doğrultusunda yapılması zorunludur.
(4) Elektrik enerjisi ile çalışan araçların şarj edilmeleri için, ilgili elektrik kurumunun, olumlu
görüşü ile otoparklar, akaryakıt istasyonları veya diğer uygun yerlerde elektrikli araç şarj yeri
yapılabilir.
(5) Akaryakıt istasyonları, ilgili mevzuat hükümlerine ve ilgili standartlara uyularak yapılır.
Su depoları
MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen,
3
a) Çok yüksek yapılarda 30 m ’ten,
3
b) Umumi binalar ve yüksek katlı yapılarda 15 m ’ten,
3
c) 10 bağımsız bölüme kadar konut binalarında 3 m ’ten,
3
ç) Diğer binalarda 5 m ’ten,
az olmamak üzere yapının kullanma amacı, günlük su ihtiyacı, seçilen yangın söndürme
sistemi gibi kriterler ile ulusal ve uluslararası standartlara uyulmak ve gerekli drenaj ve yalıtım
tedbirleri alınmak şartıyla hacmi belirlenen su deposu bulundurulması zorunludur.
(2) Konut binalarında 10 bağımsız bölümden sonraki artan her bağımsız bölüm için su deposu
hacmi 0.50 m3 arttırılır.

(3) Tüm binalarda su deposunun bulunduğu kat iti bariyle cazibeli akımın mümkün olmadığı
durumlarda hidrofor konulması zorunludur.
(4) Su depoları ve hidrofor, gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri alınarak binanın bodrum ya da
çatı katında tertiplenebileceği gibi, aynı koşulları taşımak şartıyla, bina alanı dışında yan ve arka
bahçelerde toprağa gömülü şekilde de yerleştirilebilir.
(5) Su depoları, taşıyıcı sistemden bağımsız olarak betonarme, paslanmaz çelik veya sıhhi
şartlara uygun benzeri malzemeden yapılır.

Sarnıçlar
MADDE 40- (1) 1000 m2’nin üzerindeki parsellerde, binaları zemin suyundan korumak,
bahçe sulamak, oto yıkama vb. işlerde kullanmak üzere bir drenaj sistemi oluşturularak çatı ve
zemin yüzeyi sularının tabii zemin altında tesis edilecek bir sarnıçta toplanması sağlanaca ktır. Söz

35

———————– Page 36———————–

konusu drenaj sistemi ve sarnıç bina ön cephe hattı gerisinde yan ve arka bahçe mesafeleri içinde
düzenlenebilecek ve vaziyet planında gösterilecektir.
(2) Çatı sularını toplayan yağmur su boruları yukarıdaki madde de belirtilen sarnıçlara ya da
yoldaki yağmursuyu şebekesine bağlanacak, atık su şebekesine bağlanmayacaktır. Bağlandığı tespit
edildiği takdirde Belediye veya İSKİ tarafından gerekli müdahale yapılıp bedeli bina sahibinden
tahsil edilecektir.

Fosseptikler
MADDE 41- (1) Genel olarak pis su kuyuları ile fosseptikler komşu hudutlarına 5.00 metreden
fazla yaklaştırılmaz. Ancak bahçe mesafelerinin müsait olmaması halinde özellikle bitişik yapı
nizamına tabi yerlerde fenni ve sıhhi mahzur bulunmadığı takdirde bu mesafeleri azaltmaya veya
birkaç komşuya ait fosseptikleri bir arada veya bitiştirerek yaptırmaya belediye yetkilidir.
(2) Binaların en düşük kanal bağlantı kotu altında kalan pis su deşarjları ise, deşarj
pompalarının elektrik kesintisi durumunda çalışmayacağı göz önünde bulundurularak; boyutları
binanın kullanış şekillerine göre muvakkat depolama imkânını veren ayrı bir rögarda toplanır ve
pompalama sistemi kullanılarak kanalizasyon şebekesine verilir.

Korkuluklar
MADDE 42 – (1) Binalarda; balkon, teras, galeri boşluğu, sahanlıkların boş kenarları 1’den
fazla basamağı bulunan açık merdivenlerde ve rampalarda, istinat duvarı üstünde, 0,50 metreden
daha aşağıda veya yukarıda teşekkül etmiş bahçelerde, 1.10 metreden düşük düzenlenmiş bahçe
duvarlarında, bulunduğu katın taban döşemesinden itibaren kotu 0.90 metreden az olan pencere
boşluklarında, döşeme kotundan itibaren en az 1.10 metre yüksekliğe kadar teknik gereklere ve
standartlara uygun olarak korkuluk yapılması mecburidir.
(2) Bina son kat açık teraslarında düzenlenen korkulukların ve parapetlerin 1.10 metresi bina
yüksekliğinden sayılmaz.
(3) Korkuluklar, kırılmaz veya kırıldığında dağılmayan malzemeden ve insan çarpması dâhil,
tasarım yüklerini karşılayacak taşıyıcı malzeme ve montaj sistemleri ile yapılır.
(4) Korkuluklar düşme, kayma, yuvarlanma gibi sebeplerle insanların can güvenliğini
tehlikeye atacak boşluklar içermeyecek şekilde düzenlenir. Boşluklarda, yük altındaki
deformasyonlar da dâhil, en fazla 0.10 metre çapında geçişe izin verilir.

Kapı ve pencereler
MADDE 43 – (1) Bütün yapılarda;
a) Kapı yükseklikleri bina giriş ve dükkân giriş kapılarında 2.20 metreden, daire, oda ve servis
kapılarında 2.10 metreden, iskân edilmeyen bodrum katlardaki iç kapılar ile müştemilat kapılarında
2.00 metreden az olamaz.
b) Kapı genişlikleri; umumi binaların giriş kapılarında 2.00 metreden, diğer binalarda 1.50
metreden az olamaz. Ancak, müstakil konutlar ile bitişik nizam olup cephesi 6.00 m nin altında olan
konut binalarında bina giriş kapı genişliği 1.20 metreye indirilebilir.
c) Bağımsız bölüm giriş kapılarında 1.00 metreden, diğer mahallerin kapılarında 0.90
metreden,
az olamaz. Balkon ve tuvalet kapıları 0.80 metreye düşürülebilir.
ç) Döner kapılar, belirtilen ölçülerde yapılacak normal kapıların yanında ilave olarak
bulunabilir.
(2) Kapılarda eşik yapılamaz. Eşik yapılması zorunlu hallerde engellilerin hareketini, yangın
çıkışlarını ve benzeri eylemleri engellemeyecek önlemler alınır.
(3) Pencerelerde Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğine ve TSE standartlarına uyulması
zorunludur.
(4) Bitişik ve blok nizama tabi binalarda komşu parsel sınırı üzerindeki bitişik duvarlarda
pencere ve kapı açılamaz.

36

———————– Page 37———————–

(5) Asansörlü eşya taşımacılığı için, 3 kattan fazla 10 kattan az kat lı binalarda her bir bağımsız
bölümün en az bir balkonunun kapısının eni net 0.90 metreden düşük olamaz.
(6) Bağımsız bölümün tuvalet, banyo ve benzeri ıslak hacimlerinde mekanik havalandırma
yapılmadığı takdirde yapılacak havalandırma penceresinin ölçüsü net 0.30 metre x 0.30 metreden
az olamaz.
(7) Atriumlu, galeri boşluklu veya iç bahçeli tasarlanan binalarda, bu mekânlara bakan
pencere veya camekânların camlarının kırıldığında dağılmayan özellikli olması zorunludur.
(8) Bodrum katlardaki mekânların gün ışığından faydalandırılması ve havalandırılması amacı
ile yapılan pencerelerde sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması ve bunların
zemin seviyesinden en az 0.10 metre yukarıdan başlaması zorunludur.

Çatılar
MADDE 44- (1) Çatıların, civarındaki cadde ve sokakların mimari karakterine, yapılacak
binanın nitelik ve ihtiyacına uygun olması esastır.
(2) Çatı eğimi saçak yapılması halinde saçak ucundan, aksi halde son kat döşemesinin bittiği
noktadan hesaplanır. Çatılar dış parapet üzerine oturtulamaz.
(3) Çatı şekli; çatı eğimi %45’ i ve ulaşılacak azami mahya yüksekliği 5.00 metreyi
geçmemek kaydıyla; ayrık binalarda kırma, ikili blok binalarda bloğu ile müşterek kırma, iki
taraftan da bitişik binalarda ise ön ve arka cepheye akıntılı beşik çatı kurulacağı varsayılarak
belirlenir.
(4) Azami mahya yüksekliği 5.00 m.’yi geçmemek şartı ile hesaplanacak mahya
yüksekliklerini aşmamak ve en çok meyil içinde kalmak şartıyla çatı şekli serbesttir.
(5) Bitişik nizamda mahya yüksekliği hesabına esas bina cephesinin 9.00 metrenin altında
olması, ayrık nizamda ise binanın herhangi bir cephesinin 9.00 metrenin altında kalması
durumunda; talep edilmesi halinde mahya yüksekliği 3.00 metreyi geçmemesi şartı ile çatı eğimini
belirlemeye ilgili idaresi yetkilidir.
(6) Bu maddeye göre hesap edilen azami mahya seviyesi aşılmamak şartıyla; çatı örtüsü saçak
yapılması halinde 0.60 metre, aksi halde son kat döşemesinin bittiği noktadan 0.50 metre içeri
çekilmek suretiyle oluşturulan ve 0.80 metreyi geçmeyen iç parapet üzerinden başlatılarak gizli dere
uygulaması yapılabilir. Bu uygulamalarda yapılacak dış parapet yüksekliği 0.50 metreyi geçemez.
(7) Bodrum hariç 2 katı geçmeyen ayrık nizam binalarda çatı arası piyesi ve çatıdaki değişik
çözümlerin kabulünde Belediyesi yetkilidir.
(8) Çatı eğimi içinde kalmak ve silüeti etkilememek kaydıyla çatı örtüsü olarak fotovoltaik
paneller de kullanılabilir.
(9) Merdiven evleri, ışıklıklar, hava bacaları, alın ve kalkan duvarları üçüncü fıkraya göre
belirlenen çatı örtüsü düzlemlerini en fazla 0.60 metre aşabilir. Ayrıca zorunlu olan tesisatla ilgili
hacimlerin, güneş enerjili su ısıtıcılarının ve çatı pencerelerinin çatı örtüsünü aşmasına ilgili idarece
teknik gereklere göre uygun görülecek ölçü ve şekilde izin verilebilir. Asansörlü binalarda TSE
standartlarına göre projelendirilecek asansör kulelerinin ve bu bölümlerle birlikte düzenlenen
merdiven evlerinin en az ölçülerdeki bölümlerinin, çatı örtüsünü aşmasına da izin verilir.
(10) Teras çatılarda 1.10 metre yüksekliğinde parapet veya korkuluk yapılması zorunludur.
(11) Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu kısımlarda ancak su deposu, asansör
kulesi, iklimlendirme ve kaskat sistemleri de içerebilen tesisat odası ve son kattaki bağımsız
bölümlerle irtibatlı piyesler yapılabilir.
(12) Çatı arasındaki mekânlarda, çatı eğimi içerisinde kalmak ve fonksiyonunu sağlamak
şartıyla asgari yükseklik şartı aranmaz. Üst kat tavan döşemesi ile çatı örtüsü arasında kalan
hacimler, ilave kat döşemeleri yapılmak suretiyle bölünemezler.
(13) Çatı piyeslerinin aydınlatılması amacıyla çatı örtüsü üzerinde pencereler (güvercinlik)
yapılabilir. Bu pencereler saçak ucundan itibaren en az 2.00 metre çekilerek yapılacaktır.
Pencerelerin mahya yüksekliği hiçbir yerde ait olduğu döşeme üst kotundan itibaren 3 .50 metreyi
geçemez.
(14) Çatı arasında yapılan piyeslerin terasa açılan kapı ve pencere dışındaki pencere
(güvercinlik) boşluklarının herbiri 1.20 m²’den büyük olamaz. Bu pencereler birbirine eklenerek
bant haline getirilemez ve toplam uzunlukları ait olduğu cephenin 1/5’ ini geçemez.

37

———————– Page 38———————–

(15) Yangın güvenliğine ilişkin tedbirler alınmak şartıyla ve konutlar hariç olmak üzere
binaların çatı araları; sergi salonu, toplantı salonu, yemekhane, spor salonu gibi fonksiyonlarda
ortak alan olarak kullanılabilir.
(16) Avan proje uygulamalarına ilişkin yapılar; tescilli yapılar, korunması gerekli taşınmaz
kültür varlıkları, anıtsal yapılar, resmi ve umumi yapılar, sanayi yapıları ile dini yapıların çatı
örtüleri ve bunların yapılacak ya da tamir ve tadil edilecek çatı örtüleri bu kayıtlara tabi değildir.
(17) Çatıda birden fazla bağımsız bölüme ait teraslar olması halinde birbirleri arasında en az
3.00 metre mesafe bırakılmak zorundadır.
(18) Çatı arasının son kat bağımsız bölümü ile birlikte kullanılması amacıyla son kat tavan
döşemesi kısmen veya tamamen yapılmayabilir.
(19) Teras çatılarda ve kat teraslarında çatı bahçesi olarak düzenleme yapılabilir. Bahçe
düzenlemesi yapılabilmesi için gerekli olan 0.50 metre toprak dolgu, parapet yüksekliğine dâhil
edilmez. Ortak alan olarak kullanılan teras çatılarda; bahçe düzenlemesi yapılması halinde merdiven
evi yanında, bina sakinleri tarafından kullanılmak üzere, tuvalet, lavabo, çay ocağı, bahçe
düzenlemesinde kullanılacak malzemeleri depolamak için merdiven evine bitişik, toplam teras
alanının %10’unu ve 20 m²’yi geçmeyen ve en fazla 3.00 metre yüksekliğinde kapalı mekân
oluşturulabilir. Kapalı mekân bina ön cephesine 3.00 metreden fazla yaklaşamaz.
(20) Rezidans, otel, apart otel gibi konaklama tesislerinin teras çatılarında bina cephelerine
3.00 metreden fazla yaklaşmamak, en fazla 1.50 metre derinliğinde olmak ve parapet kotunu
aşmamak koşuluyla açık havuz yapılabilir.
(21) Kamu binaları da dahil olmak üzere yeni yapılacak toplam inşaat alanı 60.000 m²
üzerinde olan binalarda kent ekolojisini iyileştirmek, iklimsel klima etkisini kırmak, yağmur suyunu
tutarak ani su baskınlarını azaltmak, inşaatların yeşil alan tahribini önlemek, nefes alınabilecek
doğal bir ortam oluşturmak ve çatılarda ısı ve gürültü yalıtımını sağlamak amacıyla yeşil çatı
sistemleri uygulanması zorunludur. Ayrıca toplam inşaat alanı otuz bin metrekareden fazla olan
binalarda teras çatı yapılmak istenmesi durumunda yeşil çatı sistemleri uygulaması yapılması
zorunludur.
(22) Binaya hizmet eden ortak alan olarak düzenlenecek Yeşil çatı uygulamalarında; çim,
bitki, çiçek ve küçük ağaç türlerinin yetiştirileceği en az 0.50 metre toprak dolgu oluşturulacaktır.
Bina taşıyıcı sistemi toprak yükü de hesaplanarak çözülecek olup çatıda su ve ısı yalıtımı
sağlanacaktır. Yapılacak olan toprak dolgu parapet yüksekliğine ilave edilmez.

Çıkmalar
MADDE 45- (1) Binalarda taban alanı dışında kendi bahçe hudutları dışına taşmamak şartı ile
binanın her cephesinde açık ve kapalı çıkma yapılabilir. Ancak:
a) Kapalı çıkmalar;
1) Parsellerin yol cephelerinde parsel sınırları içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma
sınırından itibaren en fazla 1.50 metre taşacak şekilde yapılabilir.
2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak
kaydı ile 1.50 metre taşabilir.
3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma sınırlarından daha içeri çekilerek bu fıkranın (a)
bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerindeki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen
ölçülerde çıkma yapılabilir.
b) Açık çıkmalar;
1) Parsellerin yol cephelerinde parsel sınırları içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma
sınırından itibaren en fazla 1.50 metre taşacak şekilde yapılabilir.
2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı
ile 1.50 metre taşabilir.
3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma sınırlarından daha içeri çekilerek bu fıkranın (b)
bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerindeki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen
ölçülerde çıkma yapılabilir.
4) Bitişik nizamda bitişik olduğu komşu sınırına 1.00 metreden fazla yaklaşamaz.
(2) Açık ve kapalı çıkmaların tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden çıkma altına
kadar en yakın şakûli mesafesi en az 2.40 metre olmak zorundadır. Ön bahçe mesafesi 3.00 metre

38

———————– Page 39———————–

ve daha az olan parsellerde; ön bahçeye yapılacak çıkmalarda, yol kotu ile çıkma altı arasındaki
düşey mesafe hiçbir yerde 2.40 metreden az olamaz.
(3) Zemin katta kendi parsel hududu dışına taşmayan, hangi katta yapılırsa yapılsın 0.20 metreyi
geçmeyen, kullanım alanına dâhil edilmeyen motif çıkmalar yapılabilir. Bahçe içinde yapılacak üstü açık
teras ve zemin kat giriş merdivenleri ile bina cephesinden itibaren genişliği 2.50 metreyi geçmemek,
kaldırım dışına taşmamak ve en alçak noktası kaldırım kotundan en az 2.50 metre yükseklikte yapılacak giriş
saçakları çıkma olarak değerlendirilmez. Motif çıkmalar, açık ve kapalı çıkma önüne yapılacak ise motif
çıkma da dâhil olmak üzere çıkma genişliği birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde açıklanan hükümlere göre
belirlenir.

(4) Bina cephelerinde, mimari projesinde cephe estetiği ve tasarımı göz önünde
bulundurulmak ve detay projeleri verilmek, hafif malzemeden yapılmak, parsel sınırına taşmamak
ve kapalı mekân oluşturmamak kaydıyla 0.50 metreye kadar güneş kırıcı yapılabilir.
(5) Bir parselde birden fazla bina yapıldığında binaların çıkma uçları arasındaki mesafe 6.00
metreden az olamaz.

Saçaklar
MADDE 46- (1) Uygulama imar planında belirlenmemiş ise 0.60 metreyi geçmeyen saçak
yapılabilir. Saçakların şekli ve genişliği, yörenin mimari karakterine ve yapılacak yapıların özelliğine
göre mimari estetik komisyonu kararı alınarak ilgili idarece de tayin edilebilir.
(2) Binada çıkma yapılması halinde saçak genişliği çıkmadan itibaren 0.50 metreyi aşamaz.
(3) Bodrum hariç 2 katı geçmeyen ayrık nizam binalarda saçak ucu ile parsel sınırı arasındaki
mesafe hiçbir noktada 2.00 metrenin altına düşmemek şartıyla saçak genişliğinin en fazla 1.00
metreye kadar yapılmasının kabulüne Belediyesi yetkilidir.

Bahçe duvarları
MADDE 47- (1) Bahçe duvarlarının yüksekliği, tabii veya tesviye edilmiş zeminden itibaren
binaların yol tarafındaki cephe hatlarının önünde 1.00 metreyi, gerisinde 1.50 metreyi geçemez.
Ayrıca üzerlerine yükseklikleri 1.00 metreyi aşmayan parmaklık yapılabilir.
(2) Eğimli yollarda/arazilerde bahçe duvarı üst kotunun tretuvardan en fazla 1.50 metre
yükseldiği durumlarda duvar üstten kademelendirili r.
(3) Fazla meyilli ve tehlike arz eden yerlerde uygulanacak şekli takdire idare yetkilidir.
(4) Devletin güvenlik ve emniyeti ile harekât ve savunma bakımından gizlilik veya önem arz
eden bina ve tesisler ile okul, hastane, cezaevi, ibadet yerleri, elçilik, sefarethane, açık hava
sineması ve benzerleri gibi özellik arz eden bina ve tesislerin bahçe duvarları ile sanayi bölgelerinde
yapılacak bahçe duvarları bu madde hükmüne tabi değildir.

Kapıcı dairesi, bekçi odası ve kontrol kulübeleri
MADDE 48 – (1) Kapıcı dairesi yapılmak istenmesi halinde;
a) Katı yakıt kullanan kaloriferli veya kalorifersiz binalar için konut kullanımlı bağımsız bölüm
sayısı 40’tan fazla olması halinde asgari bir adet kapıcı dairesi hesap edilir.Birden fazla yapı
bulunan ve toplam bağımsız bölüm sayısı 40’tan fazla olan parsellerde de bu hüküm uygulanır,
ancak bağımsız bölüm sayısının 80’i aşması halinde asgari ikinci bir kapıcı dairesi hesap edilir.
Birden fazla yapının bulunduğu parsellerde 60’dan fazla bağımsız bölümü olan her bir bina için
asgari bir kapıcı dairesi hesap edilir.
b) Katı yakıt haricindeki diğer ısıtma sistemleri kullanılan konut kullanımlı binalar için
bağımsız bölüm sayısının 60’tan fazla olması halinde asgari bir, 150’den fazla olması halinde asgari
2 kapıcı dairesi hesap edilir. İlave her 150 daire için ek asgari bir kapıcı dairesi hesap edilir.
2
(2) Yapı inşaat alanı 2000 m ’den fazla olan işyeri ve büro olarak kullanılan binalarda bekçi
odası yapılması şarttır.
(3) Kapıcı dairelerinin ve bekçi odalarının ölçü ve nitelikleri:
a) Kapıcı daireleri, doğrudan ışık ve hava alabilecek şekilde düzenlenir.

39

———————– Page 40———————–

b) Taşkın riski taşıyan alanlarda kalan binalarda düzenlenecek kapıcı dairelerinin kapı ve
pencere boşluklarının alt seviyesi su taşkın seviyesinin en az 1.50 metre üzerinde olmak
zorundadır.
c) Kapıcı dairelerinin toprağa dayalı ve iskân edilebilen bodrum katlarda yapılması halinde,
yönetmelikte belirtilen iskan şartlarını sağlaması zorunludur.
2
ç) Bina içinde düzenlenen kapıcı daireleri, en az brüt 50 m ’dir. d) Bina dışında tertiplenen
kapıcı daireleri en fazla brüt 40 m2 olmak zorundadır.
(4) Bekçi odası en az 4.00 m2 büyüklüğünde, doğrudan ışık ve hava alabilecek şekilde

düzenlenir. Bekçi odasına hizmet edecek olan tuvaletin ana binada karşılanmaması durumunda
bekçi odasında en az 1.5 m2’lik bir tuvalet yer alır.
(5) Kontrol kulübeleri:
a) Üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün ve yüzölçümü en az 1000 m2 olan

parsellerde, istenmesi halinde, trafik emniyeti bakımından tehlike arz etmemek ve hiçbir şartta
parsel sınırını aşmamak kaydıyla bahçe mesafeleri içinde kontrol kulübesi yapılabilir.
2
b) Kontrol kulübesi 9 m ’yi geçemez.
c) Kontrol kulübesinin yüksekliği tabii veya tesviye edilmiş zeminden itibaren en fazla 4.00
metredir.
ç) Kontrol kulübesi ile esas bina arasındaki mesafe 2.00 metreden az olamaz.
d) Devletin güvenliği bakımından özellik arz eden parsellerde bu fıkrada belirtilen ölçülere
uyulma şartı aranmaz.

Portikler
MADDE 49- (1) Portikli yapıların yapılacağı cadde ve sokaklar uygulama imar planı kararı
ile belirlenir.
(2) Genel olarak portik bırakılması gereken yerlerde, portik yüksekliği 3.50 metre, derinliği
ise 4.00 metredir. Ancak, civarın teşekkül tarzı ve mevkiin özellikleri dolayısıyla bu miktarlar ilgili
idarece değiştirilebilir.
(3) Portiğe ve doğrudan yola açılan bina giriş kapıları dışa açıldığında, gizlenecek kadar bina
giriş holüne doğru çekilir.

Fırınlar
MADDE 50- (1) 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri saklı kalmak üzere
fırınlar; sanayi, küçük sanayi, organize sanayi, konut dışı çalışma alanları ile ticaret bölgelerinde
yapılabilir. Katkılı pide, kebap, simit fırınları ve geleneksel tandır ocakları, zemin katı işyeri olarak
kullanılabilen binalarda yapılabilir.
(2) Fırınların tanziminde;
a) Mevcut binalarda ekmek fırını hariç fırın ve tandır yapılması durumunda, 634 sayılı Kanun
hükümlerine uyulur.
b) Ekmek fırınları ayrık nizam yapılaşma bölgelerinde ve müstakil olarak yapılır.
c) Projesinde sınıfı belirtilmek zorundadır.
ç) Duvar ve döşemelerinde ısı ve ses yalıtımı uygulanır. Binanın taşıyıcı sisteminin ve fırınla
ilgisi olmayan diğer bağımsız bölümlerin ısı değişiminden olumsuz etkilenmemesi için proje
müelliflerince veya bu konunun uzmanı teknik elemanlarca hazırlanan rapora göre gerekli tedbir
alınır.
d) Mekanik tesisat projelerinde, kanalizasyon bağlantısına, her türlü böcek ve kemirgen
girişini önlemek için çekvalf konulur.
e) Baca ölçülerinin hesaplanması, bacaların bina iç duvarlarında tesis edilmesi ve filtre
takılması şartı aranır.
f) Trafik açısından ilgili birimin görüşünün alınması gerekir.
g) Tesisin ihtiyacı olan otopark kendi parselinde karşılanır.
ğ) TSE standartlarına uyulur.

40

———————– Page 41———————–

h) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli
tedbirler alınır.
(3) İkinci fıkra hükümlerine uyulmaması durumunda ruhsat düzenlenemez.

Pasajlar ve alışveriş merkezleri
MADDE 51- (1) Ticaret bölgelerinde yapılacak pasajların:
a) Taban döşemesi üzerinden tavan alana kadar olan yüksekliğinin 3.50 metreden,
uzunluğunun 30.00 metreden az olmaması,
b) Her biri 1.50 metreden dar olmayan en az 2 giriş-çıkış kapısı ile yeteri kadar
havalandırma bacası veya tertibatını haiz bulunması, pasaj giriş ve çıkışlarının erişilebilir olması,
c) Birden fazla katlı olmaları halinde her bir kat arasında bu Yönetmelikte belirtilen şartlara
uygun merdiven olması ve erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması,
ç) Bir kısmı veya diğer katları başka maksatlar için kullanılan binalar içerisinde bulunmaları
halinde, diğer esas giriş merdiven, asansör ve geçit gibi tesislerle, bu tesislere ayrılan yerlerin pasaj
dışında ve müstakil olarak tertiplenmesi,
gereklidir.
d) Kapasiteye bağlı olarak ilgili idaresince uygun görülen büyüklük ve miktarda çocuk oyun
2
alanı, bay ve bayan tuvaletler, bebek bakım alanları, ilk yardım alanı ve çarşı bütününde 30 m ’den
küçük olmamak üzere ihtiyacı karşılayacak büyüklükte mescit ayrılır.
(2) Alışveriş merkezlerinde; 26/2/2016 tarihli ve 29636 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulur.

Tuvaletler
MADDE 52- (1) Yarısı kadınlar, yarısı erkekler için olmak üzere; iş hanı, büro, alışveriş
merkezi, çarşı, pasaj ve mağaza gibi binalar ile otel ve benzerleri binalarda her 25 kişi için, en az
birer adet, resmî binalar ile sinema, tiyatro gibi umumî binalarda ise her 50 kişi için en az birer adet
tuvalet yapılması zorunludur. Bu yapılarda engellilerin erişiminin sağlanmasına yönelik tedbirler
alınarak en az 1 kadın, 1 erkek olmak üzere engellilerin kullanımına ve erişilebilirlik standardına
uygun tuvalet ayrılır.
(2) İbadet yerleri, şehirlerarası yollarda yer alan dinlenme tesisleri, meydan ve park gibi
yerlerde yapılacak umumî tuvaletlerin en az yarısının, diğer yapılarda ise en az üçte birinin alaturka
tuvalet taşlı olması sağlanır.
(3) Tuvaletlerde yeterli sayıda pisuar ve lavabo bulundurulur. Resmi binalar, işyeri, büro,
fabrika gibi yerlerde çalışan sayısı, mağaza, alışveriş merkezi, çarşı, pasaj gibi yerlerde tahmini
müşteri sayısı, lokanta, sinema, tiyatro gibi yerlerde oturma sayısı, otel ve benzeri konaklama
tesislerinde yatak sayısı ve bu hesaplamalara dâhil olarak ziyaretçi sayıları ve diğer farklı özellikler
dikkate alınarak yeterli tuvalet ayrılır.
(4) Birden fazla kullanımı haiz binalarda her kullanım için bu maddedeki kriterlere göre ayrı
ayrı değerlendirme yapılır. Uluslararası kurallara tabi yapılarda bu Yönetmelikte belirtilenden az
olmamak kaydıyla uluslararası kuralların gerektirdiği sayıda tuvalet yapılması zorunludur.
(5) Umumî binalarda çalışan, müşteri ve ziyaretçi gibi tüm kullanıcıların ihtiyaçlarının
karşılanması amacıyla kapasite hesabına göre belirlenen büyüklük ve sayıda erişilebilirlik
standardına uygun engelli tuvaleti ve en az bir tane içinde çocukların ve ebeveynlerin
kullanabilecekleri boyutta klozet, pisuar ve lavabonun bulunduğu tuvalet yapılır.

Çay ocakları
MADDE 53- (1) Büro, iş hanı, alışveriş merkezi, pasaj gibi ticari binalarla, sanayi
tesislerinde; kullanma alanı en az 3 m² olmak, 0.50 x 0.50 metre ebadında hava bacasıyla
havalandırılmak, bir ateş bacasıyla irtibatlandırılmak kaydıyla çay ocakları bağımsız bölüm olarak
düzenlenebilir.
(2) Çay ocaklarının nizamı ışıklıktan veya doğrudan ışık ve hava alması halinde hava bacasına
gerek yoktur.

Yığma, ahşap ve kâgir yapılarda aranan şartlar

41

———————– Page 42———————–

MADDE 54- (1) Binalar, güncel teknik mevzuat ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak;
a) Binayı etkiyebilecek bileşik etkilere karşı yeterli dayanıma sahip olacak ve etkileri güvenli
bir şekilde zemine aktarabilecek ve aynı zamanda civar yapılara herhangi bir zarar vermeyecek
şekilde,
b) Temel zemininde oluşabilecek oturma, kabarma, büzülme ve donma sebebiyle yapı
stabilitesi bozulmayacak biçimde,
tasarlanarak inşa edilmek zorundadır.

Müştemilatlar
MADDE 55 – (1) Bu alanların binaların bodrum katlarında tertiplenmesi zorunludur. Ancak
istisnai durumlarda (varsa zemininden su çıkması veya sert kaya olması gibi) müştemilat olarak
bahçede tertiplenir.
(2) 4 tarafı yol ile çevrili istisnai parseller dışında esas binaların yol tarafındaki cephe
hatlarına tecavüz eden müştemilat binası yapılamaz. Bu gibi istisnai parsellerde müştemilat
binalarının yapılacağı yeri tayine idare yetkilidir.
(3) Müştemilat binalarının:
a) Dar kenarı 4.00 metreden, en yüksek noktasının tabii zeminden yüksekliği 2.50 metreden
fazla olamaz.
b) Binaya bitişik oldukları takdirde, komşu parsel sınırına, aksi halde binaya ve ayrıca komşu
parsel sınırına uzaklıkları bu Yönetmelikle veya planla belirlenen miktarlardan az olamaz.
c) Yapı cinsleri ahşap olamaz.
ç) Parsel durumu müsait olduğu takdirde esas binanın inşasından önce de yapılması
mümkündür.
d) Kapıcı dairesi, garaj, odunluk, kömürlük, depo, mutfak, çamaşırhane ve benzeri hizmetler
için olup, maksadı dışında kullanılamaz.
(4) Müştemilatlar mimari projede ve vaziyet planında gösterilir. Bahçede yapılmasının
zorunlu olduğu hallerde; bu Yönetmelikte veya planında belirtilen şartlara ve çekme mesafelerine
uyularak yapılır.

Paratonerler
MADDE 56- (1) İçinde patlayıcı madde bulundurulan yerlerle, sivri ve yüksek bina ve
tesislere Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği, TSE Standartlarına uygun
paratoner konması mecburidir.

ALTINCI BÖLÜM
Projeler ve Yapı İzin Belgeleri

Yapı ruhsatına ilişkin genel hükümler
MADDE 58 – (1) Kanun ve bu Yönetmelikle getirilen istisnalar dışında yapı ruhsatı
alınmaksızın hiçbir yapının inşasına başlanamaz.
(2) Ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde inşasına başlanmayan veya 5 yıllık ruhsat süresi
içinde tamamlanmayan ve süresi içinde ruhsat yenilemesi yapılmayan yapılar, ruhsatsız yapı olarak
değerlendirilir.
(3) Ruhsat süresi içinde yapılan başvurularda ilgili idarelerin ruhsatı yeniledikleri tarihe
bakılmaksızın ruhsat, ilk ruhsat alma tarihindeki plan ve mevzuat hükümleri kapsamında beş yıl
uzatılarak yenilenir. Süreye ilişkin ruhsat yenileme en çok iki kere yapılır.

42

———————– Page 43———————–

(4) Süre uzatımı başvurusu yapılmayan yapılarda idareler, ruhsat süresinin dolduğu tarihten
itibaren en geç 30 gün içinde yapı yerinde seviye tespitini yapar.
(5) Ruhsatı hükümsüz hale gelenlerin inşasına devam edilebilmesi için yeniden ruhsat
alınması zorunludur.
(6) İlk ruhsat düzenlendiği tarihten sonra hangi amaçla olursa olsun yapılan her ruhsat işlemi
ile beş yıllık süre yeniden başlar. Yapı ruhsatı alındıktan sonra mahkemelerce, Bakanlıkça veya ilgili
idarelerce durdurulan yapılarda durdurma süresi ruhsat süresine ilave edilir.
(7) Ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlanmasına rağmen ruhsat süresi içinde yapı
kullanma izni düzenlenmemesi nedeniyle ruhsatı hükümsüz hale gelen yapılara, denetimi yapan
fenni mesul mimar ve mühendisler veya yapı denetim kuruluşları tarafından denetim raporu
hazırlanmak ve ilgili idare tarafından dosyasında ve yerinde, inceleme ve tespit yapılmak koşuluyla
yeniden ruhsat düzenlenmeksizin yapı kullanma izin belgesi verilir. Mevcut yapılarla ilgili özel bir
hüküm getirilmeden imar planı değişikliği yapılan alanda kalan yapılar da ilk ruhsat alındığı
tarihteki plan hükümleri dikkate alınmak suretiyle bu hükme tabidir.
(8) Uygulama imar planı değişikliği ile yolda veya teknik altyapı alanlarında kalan ve
kamulaştırma kararı alınan ruhsatlı yapılarda seviye tespiti yapılarak inşaat derhal durdurulur. Bu
yapılarla ilgili yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni işlemleri, kamulaştırmayı gerçekleştirecek kamu
kuruluşunun en geç otuz gün içinde, yürürlükteki plana ve kamulaştırma gerekçesine göre vereceği
görüş doğrultusunda sonuçlandırılır. Yapılan uygulama imar planı değişikliği ile kamulaştırmaya
konu diğer alanlarda kalan yapılarda ise derhal ilgili idarece seviye tespiti yapılır ve ilgilisine tebliğ
edilir. Kamulaştırma kararı alınıncaya kadar ilgilisinin talebi ve seviye tespitinin üzerindeki imalatlar
için kamulaştırma bedeli istenmeyeceğine dair taahhütname alınarak, tapuya şerh düşülmesi
kaydıyla ruhsat eki projelerine göre tamamlanmasına izin verilir. Bu yapılarda ruhsat yenilemesi
veya kısmi kullanma izni veya yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi kamulaştırma işlemlerini
durdurmaz. Ancak kamulaştırma yapılırken seviye tespitinin üzerinde yapılan kısımlar için
kamulaştırma bedeli ödenmez. Bu yapılara uygulama imar planı değişikliği yapıldığı tarihten sonra
hiçbir surette kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesis edilemez. Bu yapılardan ruhsatı süre nedeniyle
hükümsüz hale gelenlerde de bu fıkra hükmü uygulanır.
(9) Uygulama imar planı değişikliği nedeniyle; parselin durumu, binanın parseldeki konumu,
kat adedi, yapı yaklaşma mesafeleri, KAKS, TAKS veya kullanım kararı gibi plana ait kararlara aykırı
hale düşen yapılar ruhsat eki projelerine göre tamamlatılabileceği gibi talep halinde yürürlükteki
plan ve mevzuat hükümlerine göre de tadilatlı olarak ruhsat düzenlenebilir. Bu yapılardan Kanunun
29 uncu maddesindeki süre nedeniyle ruhsatı hükümsüz hale gelenlerin inşasına devam
edilebilmesi için ilk ruhsat koşullarına göre yeniden ruhsat alınması zorunlu olup, bu yapılara ilk
ruhsat koşullarına uygun olarak yeniden ruhsat düzenlenebileceği gibi talep halinde yürürlükteki
plan ve mevzuat hükümleri doğrultusunda yeniden ruhsat düzenlenebilir. Bu yapılar için kat
ilavesinden ayrı ilave inşaat taleplerinde yürürlükteki planın taban alanı kat sayısı ve kat alanı kat
sayısına uygunluk koşulu, sadece kat ilavesi taleplerinde ise yürürlükteki planın kat alanı kat
sayısına uygunluk koşulu aranır. Uygulama imar planında mevcut yapılarla ilgili özel bir hüküm
bulunması halinde uygulamalar plan hükümlerine göre yapılır. Ancak bu alanda, Kanunun 18 inci
maddesi uyarınca arazi ve arsa düzenlemesi yapılması ve yapının bulunduğu parselin hisseli hale
gelmesi halinde ilgili idarece seviye tespiti yapılır. Şüyunun giderilmesinde bina bedeli bu tespite
göre belirlenir, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi, bina bedelinin tespitinde
müktesep hak oluşturmaz. Yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni başvurusunda bulunanlar, bu
hükmü dikkate almak zorundadır.
(10) Bir yapıda bağımsız bölümlerden herhangi birinde plan ve mevzuat hükümleri ile
ruhsat ve eki projelerdeki aykırılıklar giderilmedikçe yapının inşasına devam edilemez, iskân edilen
diğer bağımsız bölümlerde esaslı tadil veya ilave inşaat işlemleri yapılamaz.
(11) Bir parselde birden fazla yapı varsa bu yapılardan herhangi birisinin plan ve mevzuat
hükümlerine aykırı olması, bunlara aykırı olmayan diğer yapıların tamir, tadil veya ilave inşaat
işlemlerini durdurmaz. Bütün yapılar ruhsatlı olmak şartıyla, parseldeki binaların herhangi birinin

43

———————– Page 44———————–

ruhsat ve eklerine aykırı olması, ruhsat ve eklerine uygun olan ve ortak alanları tamamlanmış
olan diğer binaların tamamına veya bir kısmına yapı kullanma izni verilmesi işlemlerini durdurmaz.
Ancak, yapı kullanma izni alınan bu yapılara kat mülkiyeti düzenlenemez.
(12) Bu maddede belirtilen yapılarda, yangın, deprem, ısı ve su yalıtımı, çevre ve enerji
verimliliğine ilişkin hususlarda yürürlükteki ilgili mevzuatın, diğer tüm hususlarda yapının ruhsat
aldığı tarihteki mevzuatın gerektirdiği tedbirlerin alınması zorunludur.

Yapı ruhsatı işlemleri
MADDE 59 – (1) Yapı ruhsatı işleri bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır.
(2) Yeni inşaat, ilave ve esaslı tadilat yapmak üzere parsele ait imar durum belgesi, yol kotu
tutanağı, kanal kotu tutanağı ve uygulama imar planına esas onaylı jeolojik ve jeotekn ik etüt
raporunun parselin bulunduğu alana esas bölümünü almak için; yapı sahipleri veya vekilleri
başvuru dilekçelerine aplikasyon krokisini ve tapu kayıt örneği veya istisnaî hâllerde tapu kayıt
örneği yerine geçen belgeleri ekleyerek ilgili idareye müracaat ederler.
(3) Tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler, 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve
Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun
Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun haricinde, özel kanunlara göre tahsis yapılmış
olmakla beraber henüz tapu siciline malik adına mülkiyet olarak kaydedilmemiş olan
gayrimenkuller için özel kanunlarda mülkiyet belgesi yerine geçeceği hükme bağlanmış olmak
kaydı ile;
a) İlgili kamu kuruluşlarınca verilmiş olan tahsis belgesi,
b) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı,
c) Bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili makamlarca verilen belge,
ç) Kesinleşmiş kamulaştırma kararlarıdır.
(4) İlgili idare başvuru tarihinden itibaren imar durum belgesi ve onaylı jeolojik ve jeoteknik
etüt raporunun bir örneğini en geç iki iş günü; yol kotu tutanağı ve kanal kotu tutanağını en geç
beş iş günü içinde verir.
(5) Kanal kotu tutanağı idare dışında ayrı bir su ve kanalizasyon idaresi tarafından
düzenleniyor ise, bu süre üç iş günüdür.
(6) Bu belgelerin bu süreler içinde verilmemesi halinde gerekçesinin, başvuru sahibine aynı
süreler içinde yazılı olarak bildirilmesi zorunludur.
(7) Kanal kotu tutanağı düzenlenmemesi ruhsat verilmesine engel değildir. Ancak, yapılacak
temel üstü vizesinde bu belgenin idareye verilmesi ve kanalizasyon bağlantısına dair projenin bu
tutanağa göre hazırlanması zorunludur. Aksi halde yapının inşasının devamına izin verilmez.
(8) Parsel malik veya maliklerinin ruhsat ve eki onaylı projelere muvafakati alınmaksızın yapı
ruhsatı düzenlenemez, onaylı projelerde tadilat yapılamaz.
(9) Aynı parselde birbirinden bağımsız blokların birinde; parseldeki bağımsız bölümlerin arsa
paylarını, ortak alanları, parselde yer alan blokların konumlarını, bloğun emsalini, inşaat alanını,
yüksekliğini ve kullanım amacını değiştirmemek kaydıyla yapılan tadilatlarda sadece tadilat yapılan
blok maliklerinin muvafakatleri alınarak uygulama yapılır. Bir binada yer alan bağımsız bölümlerin
birinde; emsal ve inşaat alanını, kullanım amacını, ıslak hacimlerin yerini, ortak alanları, diğer
bağımsız bölümlerin arsa paylarını, diğer bağımsız bölümlerle olan duvar ve döşeme gibi ortak yapı
elemanlarını değiştirmemek, binanın taşıyıcı sistem özellikleri ve güvenliği ile yangın güvenliğini
olumsuz etkilememek kaydıyla yapılan tadilatlarda, tadilat yapılan bağımsız bölüm malikinin
başvurusu yeterli olup, diğer maliklerin muvafakati aranmadan uygulama yapılır. Ancak bu
tadilattan etkilendiği ilgili idaresince belirlenen bağıms ız bölümler olması halinde, bu bağımsız
bölümlerin maliklerinin de muvafakatleri alınır.
(10) Yalnızca süre uzatımına yönelik ruhsat işlemlerinde, bütün maliklerin muvafakati
aranmaz.
(11) Ruhsat eki projeleri değiştirir nitelikteki ruhsat başvuruları hariç ruhsat süresi içerisinde;
yapı sahibi, müteahhidi, şantiye şefi ve fenni mesul değişikliği başvurularında ruhsat eki projelerin

44

———————– Page 45———————–

yeniden onaylanması etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınması
gerekli değildir.
(12) Bir parselde ruhsatsız yapı bulunması halinde, bu yapı ruhsata bağlanmadan ya da
yıkılmadan yeni yapı ruhsatı düzenlenemez.
(13) Mevzuata uygun olarak devam eden inşaatlarda maliklerin tamamı başvurmadıkça
ruhsat iptal edilemez. Maliklerin birinin ya da birkaçının değişmesi halinde de bu kurala uyulur.
(14) Tapu kayıt bilgilerinin Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS)’ nde bulunması halinde
bu bilgilere ilgili idare tarafından TAKBİS üzerinden elektronik ortamda doğrudan erişilir. Tapu ve
Kadastro Genel Müdürlüğünce bu konuda gerekli tedbirler alınır. Yapı sahipleri veya vekillerinden
ayrıca tapu kayıt örneği veya istisnai hallerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler istenmez.
Ancak, bu durumda, yapı sahipleri veya vekillerden, başvuru dilekçelerinde TAKBİS üzerinden
parsele ilişkin kayıtlara erişim için gerekli bilgileri beyan etmeleri istenir. TAKBİS üzerinden
erişilememesi halinde; tapu tescil belgesinin, yapı ruhsatı için gerekli tüm belgelerin eksiksiz olarak
belediyeye verildiği tarihten en fazla bir ay önce alınmış olması gerekir.
(15) Plan veya mevzuatta herhangi bir değişiklik olmadıkça, ruhsat taleplerinde sunulacak
onaylı imar durum belgesi ile projelerin geçerliliği devam eder.
(16) Yürürlükte olan bir imar planı bulunmayan veya mülkiyeti sorunlu olan alanlarda ruhsat
düzenlenemez. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesine ilişkin uygulamalar İşyeri Açma ve
Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında İçişleri Bakanlığının görüşü
doğrultusunda yapılır.

Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsat
MADDE 60 – (1) Kanun ve diğer mevzuat kapsamında Bakanlığa görev olarak verilen yapı
ruhsatı, yapı kullanma izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, imar durum belgesi, kanal ve yol kotu
tutanaklarını düzenleme, yapı malzemelerinin piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin faa liyetler ve
bu faaliyetlere ilişkin idari yaptırımları gerçekleştirme ve uygulama işleri afet riski altındaki
alanların dönüştürülmesine ilişkin mevzuat kapsamında gerektiğinde kat mülkiyeti tesisi, tescili,
imar hakkı transferi, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni verilmesi işlemleri Bakanlık taşra teşkilatı
olan müdürlüklerce, Bakanlık adına yürütülür.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar; uygulama imar
planlarında o maksada tahsis edilmiş ve mülkiyeti belgelenmiş olmak kaydıyla ilgili idarelerden
avan projelere göre yapı ruhsatı alınarak inşa edilir.
(3) Bu yapılarda plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere, mimari, statik, tesisat projelerinin
hazırlanmasına ve onaylanmasına, inşaatın yapımına ve denetimine ilişkin her türlü fenni mesuliyet
kamu kurum ve kuruluşlarının mimar ve mühendislerince üstlenilir.
(4) Bu yapılarda kat mülkiyeti tesis edilebilmesi için mimari uygulama projelerinin ilgili kamu
kurum ve kuruluşlarınca onaylanarak bir nüshasının ilgili idareye iletilmesi zorunludur.
(5) Kamuya ait alanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan;
karayolu, demiryolu, liman, yat limanı ve benzeri ulaşım tesisleri, bunların tamamlayıcı
niteliğindeki trafik ve seyir kuleleri, çekek yeri, iskele, açık ve kapalı barınak, tersane, tamir ve
bakım istasyonları, tünel, köprü, menfez, baraj, hidroelektrik santrali, rüzgâr ve güneş enerji
santrali, sulama ve su taşıma hatları, su dolum tesisleri, arıtma tesisleri, katı atık depolama ve
transfer tesisleri ile atık ayrıştırma tesisleri, her tür ve nitelikteki enerji, haberleşme ve iletişim
istasyonları ve nakil hatları, doğal gaz ve benzeri boru hatları, silo, dolum istasyonları, rafineri gibi
enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma, iletişim ve diğer altyapı hizmetleri ile ilgili tesisler ve
bunların müştemilatı niteliğinde olan kontrol ve güvenlik üniteleri, trafo, eşanjör, elavatör,
konveyör gibi yapılar, bu işleri yapmak üzere geçici olarak kurulan beton ve asfalt santralleri, yapı
ruhsatına tabi değildir.
(6) Beşinci fıkradaki yapı ve tesislerin projelerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca
incelenerek onaylanmış olması, denetime yönelik fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması ve inşasına
başlanacağının, ilgili yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu tarafından mülkiyete ilişkin bilgiyle birlikte

45

———————– Page 46———————–

yazılı olarak ilgili idareye bildirilmesi gerekir. Bu yapılarda sorumluluk ilgili kamu kurum ve
kuruluşunundur.
(7) Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekât ve savunması
bakımından gizlilik arz eden yapılar ile Sahil Güvenlik Komutanlığına, Jandarma Genel
Komutanlığına ve Emniyet Genel Müdürlüğüne ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılar ve
mülkiyeti kime ait olursa olsun bu nitelikte olduğu ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşunca ilgili
idareye bildirilen her türlü yapıya; 55 inci maddede sayılan belgeler aranmaksızın sadece mülkiyet
bilgileri ve her türlü sorumluluğun kurumlarına ait olduğuna ilişkin yazı alınmak suretiyle müdürlük
tarafından yapı ruhsatı verilir. Bu yapıların projelerinin varsa imar planına uygun olması, ilgili
Bakanlık veya kamu kuruluşunca onaylanması gerekir. Ancak lojman, sosyal ve kültürel tesisler ile
ticari faaliyet gösterilen yapılar bu hükmün dışındadır. Belediye sınırları, belediye mücavir alan
sınırları ve köy yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlarda, kıyı imar planı olmayan alanlarda,
Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Sahil Güvenlik Komutanlığının,
Jandarma Genel Komutanlığının ve Emniyet Genel Müdürlüğünün harekât ve savunması
bakımından gizlilik arz eden mühimmat yapıları, sığınak, radar istasyonları ile nöbet kulübeleri,
gözetleme kuleleri, gemi/bot destekleme tesisleri ve karakol yapılarında her türlü sorumluluğun
kurumlarına ait olduğuna ilişkin yazı alınmak suretiyle imar planı ve yapı ruhsatı aranmaz.
(8) Bakanlar Kurulunca belirlenen; gecekondu alanları ve kıyı alanlarında bulunan yapı ve
tesisler, niteliğinin bozulması sebebiyle orman ve mera dışına çıkarılan alanlar dâhil olmak üzere
kentsel ve kırsal alan ve yerleşmelerdeki tesisler ile Bakanlıkça belirlenen finans ve ticaret
merkezleri, fuar ve sergi alanları, eğlence merkezleri, şehirlerin ana giriş düzenlemeleri gibi
şehirlerin marka değerini arttırmaya ve şehrin gelişmesine katkı sağlayacak özel proje alanları ile
2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu
Kanunu uyarınca Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan uygulamalara ilişkin yapıların
yapı ruhsatları ve yapı kullanma izin belgeleri yürürlükteki imar ve parselasyon planlarına uygun
olarak müdürlüklerce düzenlenir ve bu alanlarda kat mülkiyetinin kurulması sağlanır.
(9) Bakanlar Kurulunca yetkilendirilen alanlar ile merkezi idarenin yetkisi içindeki kamu
yatırımlarına, mülkiyeti kamuya ait arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapıya, milli
güvenliğe dair tesislere, askeri yasak bölgelerdeki, genel sığınak alanlarındaki ve özel güvenlik
bölgelerindeki yapılar ile enerji ve iletişim tesislerinin ruhsata tabi olanlarına, Devletin hüküm ve
tasarrufu altında bulunan veya mülkiyeti Hazineye, kamu kurum veya kuruluşlarına veya gerçek
kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait olan taşınmazlar üzerinde, kamu veya özel sektör
tarafından gerçekleştirilecek olan yatırımlara ilişkin olarak ilgilileri nce ruhsat için başvurulduğu
halde ilgili idarece başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ruhsat verilmemesi halinde, ilgililerinin
Valilikten talep etmesi ve Valiliğin teklifte bulunması üzerine, müdürlük ilgili idarenin görüşünü
ister. İlgili idare, yapı ruhsatına ilişkin iş ve işlemlerin yapılmama gerekçelerini etraflıca açıklayarak
konu hakkındaki görüşünü en geç on beş gün içinde müdürlüğe bildirmek zorundadır. Süresinde
görüş verilmezse olumlu görüş verilmiş sayılır. İlgili idare tarafından verilen görüş sonrasında en
geç on beş gün içinde yapılan incelemede talebin yürürlükteki uygulama imar planına, parselasyon
planına ve mevzuata uygun olduğunun anlaşılması halinde, yapı ruhsatı müdürlükçe resen
düzenlenir ve ruhsat ve eklerinin onaylı bir örneği ilgili idareye iletilir. Yapılan incelemede eksiklik
görülmesi halinde eksiklikler yine bu süre içinde ilgilisine bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında en
geç beş iş günü içinde yapı ruhsatı düzenlenir. Yapı kullanma izni ve işyeri açma ve çalışma
ruhsatına ilişkin başvurular da aynı usulle sonuçlandırılır. Müdürlükler, bu fıkrada sayılan
yapılardan kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan, yaptırılan, kullanılan veya işletilenler hariç özel
hukuk gerçek ve tüzel kişilerinin tasarrufunda olanlara veya yap işlet ve devret yöntemi ile
yapılanlara ilişkin yapı ruhsatı, yapı kullanma izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatının
düzenlenmesine dair işlemleri bedeli mukabilinde yapar, ayrıca ilgili idarelerce düzenlenmemesi
halinde imar durum belgesi, kanal ve yol kotu tutanaklarını da bedeli mukabilinde düzenleyebilir.
(10) Yapının kamu adına denetimine ilişkin bütün fenni mesuliyetler mimar ve mühendisler
tarafından üstlenilmeden yapı ruhsatı düzenlenemez.

46

———————– Page 47———————–

Yapı projeleri
MADDE 61 – (1) Yapı sahibi veya vekilince 55 inci maddede sayılan belgelere göre ilgili
kanun, plan, bu Yönetmelik, Türk Standartları, çevre şartları, fen, sanat ve sağlık kurallarına ve ilgili
bütün mevzuat hükümlerine uygun olmak üzere bu maddede belirtilen projeler hazırlatılır.
(2) Mimari proje;
a) Mimarlar tarafından uygulama imar planına, parselasyon planına ve bu Yönetmelik
esaslarına uygun olarak hazırlanır ve bu proje;
1) Vaziyet planı,
2) Kat irtifakına ve kat mülkiyetine esas paylaşım tablosu,
3) Bağımsız bölümler ile ortak alanların brüt inşaat alanı, eklentiler ve toplam yapı inşaat
alanının yer aldığı metrekare cetveli,
4) Bodrum katlar dâhil olmak üzere bütün kat planları,
5) Çatı planı,
6) Kat ve çatı planlarına ilişkin bir tanesi ortak merdivenden geçmek üzere en az iki adet
kesit ve yeteri sayıda görünüş,
7) Toprak kazı hesabı,
8) Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları bulunan avan proje ve uygulama
projeleri,
9) Otopark, sığınak ve ağaç hesaplarından,
oluşur.
b) Ayrıca ilgili mühendis ve mimarlarca hazırlanan; asansör avan projesi, ısı ve su yalıtım
projesi veya raporu, gürültüye karşı korunma proje veya raporu, yerleşme ve yapının özelliğine
göre ilgili idarece istenecek peyzaj projesi de eklenir.
(3) Parsel alanının, parseldeki her bir binanın emsale konu alan büyüklüğünün, parseldeki
tüm binaların toplam emsale konu alan büyüklüğünün, yapı inşaat alanının, toplam yapı inşaat
alanının, binanın ve binaların taban alanının ve taban alanı katsayısının, kat alanı katsayısının
(emsal), parsel üzerindeki yapıların blok numaralarının, bloklardaki bağımsız bölüm numaralarının,
her bağımsız bölümün; bağımsız bölüm net alanının, eklenti net alanının, bağımsız bölüm bürüt
alanının, eklenti bürüt alanının, bağımsız bölüm genel bürüt alanının, bağımsız bölüm toplam bürüt
alanının ruhsat eki onaylı mimari projede, imar planındaki kat adedine esas kot alınan noktaya
ilişkin bilgilerin, bina derinliğinin, çıkma izdüşümleri ve yapı yaklaşma mesafelerinin, tabi zemin ve
tesviye edilmiş zemine ilişkin kotların, bina ve yapı yükseklik ve kotlarının ise hem mimari projede
hem de aplikasyon projesinde, 4 üncü maddedeki tanımlara, imar planına ve tapu kayıtlarına
uygun olarak gösterilmesi zorunludur.
(4) Yapı aplikasyon projesi; parsele ait aplikasyon krokisine dayanılarak ve vaziyet planına
göre yapının araziye aplikasyonunu sağlamak üzere, yürürlükteki imar planında gösterilen ya da
planda belirtilmemiş ise bu Yönetmelikte belirlenen yapı yaklaşma mesafeleri, yapı projelerine
göre köşe koordinatları ve röper noktaları ülke koordinat sistemine işlenmek üzere harita
mühendislerince hazırlanıp imzalanan projeyi ifade eder.
(5) Peyzaj projesi; açık ve yeşil alanlar için ekolojik, doğal ve kültürel verilere dayalı olmak
üzere, peyzaj mimarlarınca hazırlanıp imzalanan, yerleşme ve yapının özelliğine göre ilgili idarece
istenecek projeyi ifade eder.
(6) Statik proje; mimari projeye ve zemin ve temel etüdü raporuna uygun olarak, ilgili
mevzuat çerçevesinde inşaat mühendislerince hazırlanan, ölçekleri yapının büyüklüğüne ve
özelliğine göre belirlenen, betonarme, yığma, çelik ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı
sistemlerini gösteren, bodrum kat dâhil olmak üzere bütün kat planları, çatı planları, iskele sistemi
ile bunların kesitleri, detayları ve hesaplarıdır.
a) Statik projeye esas teşkil edecek zemin ve temel etüdü raporu;
1) Yer altının dinamik esneklik direnişleri ve yerin dayanımı, taşıma gücü, yer altı suyu
varlığı, yer altı yapısı, deprem bölgelenmesi, yer kırıklıklarının hareketleri, oturma, sıvılaşma ve yer

47

———————– Page 48———————–

kaymalarının boyutları gibi zeminin fizikî özelliklerini belirleyen çalışmalar yönünden jeofizik
mühendislerince,
2) Sondajlar, arazi çalışmaları, zemin ve kaya mekaniği, laboratuvar deneylerini ihtiva eden
zemin-yapı etkileşiminin analizinde kullanılacak temel-zemin, zemin profili ve zemini oluşturan
birimlerin fizikî ve mekanik özelliklerini konu alan çalışmalar yönünden jeoloji mühendislerince,
3) Zemin mekaniği, zemin dinamiği ve zemin emniyet gerilmesi hesaplaması gibi çalışmalar
yönünden inşaat ve jeoloji mühendislerince,
4) Mühendislik hizmetleri standartlarına uygun, detaylı olarak hazırlanan ve parselin
bulunduğu zeminin durumunu bu fıkrada belirtilen çalışmalar ve analizler ile açıklayan, çalışmanın
içeriği bakımından ilgili mühendislik disiplinlerine mensup mühendislerce,
Bakanlıkça belirlenen formata göre hazırlanan ve imzalanan belgedir.
(7) Mekanik tesisat projesi; mimari projeye uygun olarak, makina mühendisleri tarafından
hazırlanan, ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen sıhhî tesisat, kalorifer, kat
kaloriferi ve benzeri ısıtma, soğutma, havalandırma projeleri ve ısı yalıtım raporu ile elektrik
mühendisi veya elektrik elektronik mühendisi ve makina mühendisince birlikte hazırlanan asansör
uygulama projeleridir. İdare, yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister.
(8) Elektrik tesisat projesi; mimari projeye uygun olarak, elektrik veya elektrik elektronik
mühendislerince hazırlanan, ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen kuvvetli ve
zayıf akıma ilişkin elektrik iç tesisat projeleridir. İdare, yapının özelliğine göre bu projelerden
gerekli olanları ister. Bina içi elektronik haberleşme tesisatı ile ilgili olarak Bilgi Teknolojiler i ve
İletişim Kurumunca hazırlanan mevzuata da ayrıca uyulur.
(9) Bu maddede sayılan projeler ile yapının özelliğine ve mahallin şartlarına göre ilgili idarece
ek olarak istenen ilgili mühendislerce hazırlanan arıtma, otomatik kontrol tesisatı, yangın algılama,
tahliye ve söndürme gibi proje, rapor ve belgelerin, Bakanlıkça kabul ve tespit edilen çizim ve
tanzim standartlarına, Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve mevzuata uygun
olarak hazırlanması gerekir.
(10) Projelerin ilk paftasında, arsanın yeri, tapu kaydı, pafta, ada ve parsel numaraları,
arsanın alanı, var ise mevcut yapılar, yapının taşıyıcı sisteminin niteliği, kat adedi, emsal hesabına
konu alanı, yapı inşaat alanı ve toplam yapı inşaat alanı, kullanım amacı, yapı sahibi, yapı
müteahhidi, proje müellifleri ve proje denetimi yapan denetçi mimar ve mühendisler ile bunlara
ilişkin kuruluşlar hakkındaki bilgileri ihtiva eden bilgi tablosu bulunur.
(11) Mimari proje altı takım halinde, diğer proje, resim, hesap ve raporlar beş takım halinde
basılı olarak ve ayrıca elektronik ortamda düzenlenerek ilgili idareye başvurulur.
(12) 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanuna tabi yapılarda,
kuruluşun ilgili denetçi mimar ve mühendislerince incelenerek projelere uygun görüş vermiş olması
zorunludur.
(13) Bu projeler ilgili idare tarafından başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde
incelenir, eksik veya yanlış yok ise uygun görüldüğü yapı sahibine ve proje müellifine yazılı olarak
ve elektronik ortamda bildirilir. İnceleme sonucunda eksik ve yanlış bulunmuyorsa müracaat
tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verilir.
(14) İnceleme sonucu eksik veya yanlışlık tespit edilmesi halinde, tüm eksiklik ve
yanlışlıkların gerekçeleri ile birlikte yazılı ve elektronik ortamda açıkça belirtilmesi suretiyle
projelerin tamamlatılmak üzere bu süre içinde ilgililerine iade edilmesi zorunludur. İstenilen tüm
belgelerin idaresine eksiksiz sunulması halinde en geç on beş gün içinde ulusal adres veri tabanı
üzerinden yapı ruhsatı düzenlenmesi zorunludur.
(15) Elektrik, telefon ve doğalgaz tesisat projelerinin yapı ruhsatı verilmesi aşamasında ilgili
idareye sunulması zorunlu değildir. Ancak bu projelerin, yapı denetim kuruluşu veya projelerin
uygulanmasının denetimine yönelik fenni mesuliyet üstlenen mühendisler tarafından ilgili
kurumlara onaylatılarak yapı ruhsatının verildiği tarihten itibaren temel betonu dökülmeden önce
ve en fazla otuz gün içinde ruhsat vermeye yetkili idareye verilmesi zorunludur. Peyzaj projelerinin

48

———————– Page 49———————–

de ruhsat aşamasında ilgili idareye sunulma zorunluluğu yoktur. Ancak bu projenin ruhsat
onayından sonra bir aylık süre içinde idareye sunulması ve idarece onaylanması zorunludur.
(16) Yapı ruhsatı verilmesine ilişkin işlemler sırası nda ilgili yapıya ait numarataj bilgileri
belediyelerin numarataj işleminden sorumlu birimleri tarafından ilgili idareye elektronik ortamda
sunulur. Başvuru sahiplerinden numarataj işlemine ilişkin belge istenmez. Numarataj işleminden
sorumlu birimler, numarataj bilgilerini elektronik ortamda kayıt altına almakla ve ilgili idarelerle
paylaşmakla yükümlüdür.
(17) Gelişme alanlarında kalanlar dışında harcamalara katılım payları içinde yer alan yol,
kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına katılım payları yapı ruhsatı verilmesi aşamasında idarece
ön koşul olarak öne sürülemez. Ancak gelişme alanı dışında kalıp daha önce ruhsat düzenlenmemiş
ya da bedeli alınmamış parseller bu hükmün dışındadır. Büyükşehir belediyelerince tahsil edilen
kanal katılım payı ve yol katılım paylarına ilişkin bilgiler elektronik ortamda kayıt altına alınır ve bu
bilgiler belediyelerle paylaşılır.
(18) Proje müellifliği ve yapım işlerinin denetimine dair fenni mesuliyet üstlenen mimarların
ve mühendislerin, 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu
uyarınca, ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları, büro tescillerini yaptırmaları gerekir.
(19) İlgili meslek odaları, hakkında süreli veya süresiz kısıtlılığı bulunan veya üyeliği sona
eren üyelerini derhal elektronik ortamda ve yazı ile merkez yapı denetim komisyonu ile bütün ilgili
yerlere ve kuruluşlara bildirir.
(20) İdare yapı ruhsatı düzenleme aşamasında her proje için, proje müelliflerinden, fenni
mesullerden ve fen adamlarından, şantiye şefleri ile yapı müteahhitlerinden mevzuata aykırı
uygulama sebebiyle süreli veya süresiz olarak mesleki faaliyet haklarının kısıtlı olmadığına
ilişkin Ek-1 ve Ek-8’de yer alan sicil durum taahhütnamesini ister. Gerçeğe aykırı beyanda
bulunduğu tespit edilen mimar ve mühendislerin işlemleri tazmin ve hukuki sorumluluğu
kendilerine ait olmak üzere iptal edilir ve bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulur.
(21) Etüt ve projeler; idare ve ilgili kanunlarında açıkça belirtilen yetkili kuruluşlar dışında
meslek odaları dâhil başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulamaz, tutulması
istenemez. Vize veya onay yaptırılmaması ve benzeri nedenlerle müellifler veya bunlara ait
kuruluşların büro tescilleri iptal edilemez veya yenilenmesi hiçbir şekilde geciktirilemez.
Müelliflerden bu hükmü ortadan kaldıracak şekilde taahhütname talep edilemez.
(22) Etüt ve projeler ilgili idarelerce ruhsat eki olduğuna dair kayıtla mühürlenir ve
onaylanır.
(23) Kanunun 38 inci maddesinde sayılan mühendisler, mimarlar ve şehir plancıları dışında
kalan fen adamlarının proje hazırlamaya ilişkin yetki, görev ve sorumlulukları saklıdır.
(24) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olup, bu kurum ve kuruluşlara ait projeleri yapan
ve 17/6/1938 tarihli ve 3458 sayılı Mühe ndislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik
ve mimarlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler, meslek odasına kayıt ve büro
tescili hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir.
(25) Kamu yapıları ile yirmialtıncı fıkrada belirtilen istisnalar haricinde avan proje
onaylanmasına ilişkin zorunluluk getirilemez. Bu yönde meclis kararı alınamaz, plan notu
getirilemez ve bu doğrultuda uygulama yapılamaz. Kamu yapılarında avan proje onaylandıktan
sonra uygulama projelerinin ilgili idarelerince onaylanması istenemez.
(26) Aşağıda belirtilen niteliklerden en az birini taşıyan yapı veya yapılar için büyükşehir
belediyesince silüet onayı zorunluluğu getirilebilir:
a) Müstakil yapı adedi 30 veya daha fazla olan uygulamalar,
2
b) Bir parselde toplam yapı inşaat alanı 60.000 m ’den fazla olan yapı veya yapılar topluluğu,
c) Binanın herhangi bir cephesinden görünen en düşük kottaki bina yüksekliği 60,50 metreyi
geçen yapılar.
(27) Belediyece, büyüklüğü ve bazı özellikleri dolayısıyla uygun görülen yapıların projeleri,
1/100 ölçekli, ancak 1/50 ölçekli proje tekniğinde çizilmiş olarak istenir.

49

———————– Page 50———————–

Esaslı tadilat
MADDE 62 – (1) Mevcut yapının esaslı tamir ve tadili, yürürlükteki mevzuat hükümlerine
aykırı olmaması şartı ile imar planı, bu Yönetmelik hükümleri ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine
uygun olarak yapılabilir. Ancak, ilave esaslı tamir ve tadil yapılabilmesi için ruhsat alınması
zorunludur.
(2) Yapı ruhsatı alınmış olan yeni inşaat, ilave ve esaslı tadillerde, sonradan değişiklik
yapılması istendiğinde mimari projenin yeniden tanzim edilmesi gereklidir. Bu değişiklik yapının
statik ve tesisat esaslarında da değişiklik yapılmasını gerektirdiği takdirde istenen belgelerde de
gerekli değişiklik yapılır. Yapı ruhsatına da bu projelerin tarihleri ve müelliflerin bilgileri yazılır.
(3) Tadilat projeleri de ilgili idarece mühürlenip imzalanır.
(4) İlave ve tadilat projeleri 5 takım olarak düzenlenerek 57 nci maddedeki esaslara uygun
olarak onaylanır.

Yapı ruhsatı gerekmeyen inşai faaliyetler
MADDE 63 – (1) Basit tamir ve tadiller, balkonlarda yapılan açılır kapanır katlanır cam panel
uygulamaları, korkuluk, pergola, çardak/kameriye ve benzerlerinin yapımı ile bölme duvar, bahçe
duvarı, duvar kaplamaları, baca, saçak, çatı ve benzeri elemanların tamiri ve pencere değişimi
ruhsata tabi değildir.
(2) Taşıyıcı sistemi etkilememek ve 634 sayılı Kanun uyarınca muvafakat alınmak kaydıyla;
binalarda enerji kimlik belgesi sınıfı en az “C” olacak şekilde mesleki yeterlilik sertifikalı
uygulayıcılar tarafından yapılacak ısı yalıtımı uygulamaları ile binanın kendi ihtiyacı için yapılacak
güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemleri ruhsata tabi değildir. Bunlara ait uygulama
projelerinin hazırlanması ve fenni mesuliyetin üstlenildiğine dair taahhütname ile birlikte ilgili
idareye sunulması, binanın projesindeki mimari görünüşlere bağlı kalınması ve idaresinden izin
alınması zorunludur.
(3) Yapı ruhsatı başvurusu yapılan bir parselde, mimari projenin ilgili idaresince
onaylanmasını müteakip, fenni mesul ve iş güvenliği sorumluluğunun üstlenilmesi, uygulamaların
şantiye şefi tarafından yürütülmesi, yapı sahibi ve müteahhidi tarafından yapı ru hsatı alınmadan
yapının inşasına başlamayacağına dair noter taahhütnamesi verilmesi kaydıyla, ruhsatı veren
idarenin uygun görüşü ile kazı izni verilebilir. Bu iznin verilebilmesi için sorumluluğun üstlenildiğine
dair hususun da fenni mesul ve şantiye şefi taahhütname ve sözleşmelerinde yer alması
zorunludur. Ancak, kazı sahasında kazık, palplanş, istinat duvarı ve benzeri uygulamaların olması
durumunda, bu yapıların projelerinin onaylanması ve ruhsatlandırılması zorunludur.

İstinat duvarları
MADDE 64 – (1) Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde, belediyenin ilgili
biriminden istinat duvarı için, yanal yüzey alanı üzerinden ruhsat alınması mecburidir. Bu tür
parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde yapı kullanma izni
verilmez.

Muvakkat yapı
MADDE 65 – (1) Uygulama imar planlarına göre tamamı veya bir kısmı umumi hizmetlere
rastlayan yerler ile Kanunun 18 inci madde hükümleri tatbik olunmadan normal şartlarla yapı izni
verilmeyen umumi hizmetlere ayrılan ve müracaat gününde 5 yıllık imar programına dâhil olmayan
taşınmazlara, taşınmazın kamu eline geçişi sağlanıncaya kadar muvakkat yapı izni verilebilir.
(2) İmar planlarında bulunup da, plana göre kapanması gereken yol ve çıkmaz sokak
üzerinde bulunan gayrimenkullere, müracaat gününde 5 yıllık imar programına dâhil olmayan
yerlerde muvakkat yapı izni verilebilir.
(3) İmar yoluna mahreci bulunmayan ve komşu parsellerin yapılaşmış olması nedeniyle tevhit
imkânı kalmayan parsellerde irtifakla imar yoluna geçiş hakkı bulunması şartıyla; muvakkat yapı
yapılabilir. Ancak, bitişiğinde bu parselle tevhidi mümkün olan yapılaşmamış parseller bulunuyor

50

———————– Page 51———————–

ise bu parsel diğer parsellerden herhangi biri ile tevhit edilerek yola cephe kazandırılmadıkça diğer
parsellere de izin verilmez.
(4) Muvakkat yapı izni, ilgili idare encümeni kararıyla verilir.
(5) Yapı tamamlandığında geçici yapı kullanma izin belgesi alınarak kullanılır.
(6) Muvakkat yapı izinleri en fazla 10 yıllık süre için verilir. Uygulama imar planının tatbik
olunmaması durumunda bu süre, plan tatbik oluncaya kadar kendiliğinden uzar.
(7) Muvakkat yapıların, imar planına ve bulunduğu bölgenin özelliklerine göre hangi maksatla
kullanılabileceği ilgili idare encümenince tayin ve tespit olunur.
(8) Yapı izni verilmeden önce; ilgili idare encümeni kararının tarih ve sayısı, muvakkatlık
süresi, kullanım amacı ve gerekli yapılaşma bilgileri ile birlikte, tapu kaydına şerh edilmesi
gereklidir. Muvakkatlık süresi, tapu kaydına şerh verildiği günden itibaren başlar.
(9) Yapı sahibince, muvakkat yapıyı, süresi sonunda veya imar planı tatbik olunduğunda ilgili
idaresince tebliğ edildiği tarihten bir ay içerisinde yıkacağı ve maksadının dışında kullanmayacağı,
hiçbir hak talebinde bulunmayacağı hususlarını içeren noter onaylı taahhütnamenin ilgili idaresine
verilmeden muvakkat yapı izni düzenlenmez.
(10) Yasal süresi içinde yapı sahibince yıkılıp kaldırılmayan muvakkat yapılar ilgili idaresince
yıkılarak kaldırılır. Yıkım masrafı % 20 fazlasıyla yapı sahibinden tahsil ed ilir.
(11) İmar planı ile kapanan yollarda, Kanunun ilgili hükümleri uygulanamadığı ve yapı
yapılmasına müsait bir durum elde edilemediği takdirde, kamulaştırılıncaya kadar sahiplerince
olduğu gibi kullanılmaya devam olunur.
(12) Muvakkat yapıların mümkün mertebe sökülebilir malzemeden ve buna uygun bir
sistemle inşa edilmesi esastır.
(13) Muvakkat yapılar tabii zeminden kotlandırılır.
(14) Muvakkat yapılarda bodrum kat düzenlenemez.
(15) İmar planlarıyla veya afet nedeniyle yapı yapılması yasaklanan alanlarda muvakkat yapı
yapılmasına izin verilmez.
2
(16) Muvakkat yapıların toplam yapı inşaat alanı 250 m ’den, kat adedi 2’den ve bina
yüksekliği 7.50 metreden fazla olamaz.
(17) Kamulaştırılması gerektiği halde kamulaştırma kararı alınmayan, uygulama imar planına
göre üzerinde yapı yapılması mümkün olan taşınmazlarda, malikinin talebi üzerine ilgili yatırımcı
kamu kuruluşunun izni ve projeler hakkında uygunluk görüşü alınarak özel tesis olarak işletilmek
üzere yürürlükteki imar planının yapılaşma ve kullanım kararlarına uygun yapı inşa edilebilir.
Planda idari tesis alanı, resmi kurum, resmi bina veya tesisler alanı olarak belirlenen alanlarda,
büro ve hizmet binası yapılabilir. Bu durumda bu maddedeki azami ölçülere uyulma zorunluluğu
aranmaz. Ancak, bu yapılarda kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesis edilemez. Bu alanlar
kamulaştırılırken üzerindeki yapılarla birlikte kamulaştırılarak hizmetin kesintisiz sürdürülmesi
sağlanır.

Elektronik haberleşme istasyonları
MADDE 66 – (1) Kamuya ait umumi hizmet alanları ile ilgili idarelerin tasarrufu altındaki yol,
otopark, yaya bölgesi gibi yerlerde kamu hizmetinin yürütülebilmesi ve iletişimin sürdürülebilmesi
için gerekli tedbirler ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun uygun görüşü alınmak suretiyle
ruhsat alınmadan elektronik haberleşme istasyonu kurulabilir.
(2) Özel mülkiyete tabi arsa ve binalarda, fenni mesuliyet üstlenilmek ve Kanunun cezai
hükümleri saklı kalmak, kat maliklerinin üçte ikisi ve gerekmesi halinde uygulamadan etkilendiği
ilgili idaresince belirlenen bağımsız bölüm maliklerinin muvafakati alınmak, statik açıdan sakınca
bulunmadığına dair inşaat mühendislerince hazırlanacak rapor ilgili idaresine sunulmak, bina
estetiğini, görünümünü ve silueti olumsuz etkilememek kaydıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumunun uygun görüşü alınarak; ruhsat alınmadan elektronik haberleşme istasyonu
kurulabilir. Bina cephelerinde bu fıkrada aranan şartlara ilave olarak, sadece anten ve anten
aparatları monte edilmek, cepheye bitişik olmak, dış cephe kaplamasıyla benzer görünümde olmak

51

———————– Page 52———————–

ve anten boyları 1,55 metreyi geçmemek şartları da aranır. Fenni mesuliyet üstlenilmek ve
Kanunun cezai hükümleri saklı kalmak kaydıyla, sabit elektronik haberleşme altyapısında
kullanılan; saha dolabı, varlık noktası (PoP noktası), menhol, ankesörlü telefon ve bina içi
anahtarlama ekipmanları, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni alınmadan kurulabilir.
(3) Elektronik haberleşme istasyonları 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme
Kanunu, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili diğer mevzuata göre kuruluş izni verilen
alanda ve imar planı kararı aranmaksızın kurulur.
(4) Elektronik haberleşme istasyonlarının kurulabilmesi için, elektronik haberleşme
hizmetinin gerekleri dikkate alınarak yer seçim belgesinin düzenlenmiş olması, yatayda ve düşeyde
gerekli ve yeterli koruma mesafesinin bırakılması, koruyucu tedbirler alınması, tasarımının kent ve
yapı estetiği ile uyumlu olması zorunludur.
(5) Yer seçim belgesi için gerekli belgelerin eksiksiz olarak idareye teslim edilmesinden ve
ücretin ödenmesinden itibaren yirmi gün içerisinde verilmeyen yer seçim belgesi verilmiş sayılır.
Büyükşehir sınırları içerisinde, yer seçim belgesi vermeye ve ücretini almaya büyükşehir
belediyeleri yetkilidir.
(6) Uygulamalar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun sorumluluğunda yürütülür.

Şantiye binaları
MADDE 67 – (1) Lüzum ve ihtiyaca göre belirli bir süre içinde yapılıp yıkılması gereken şantiye
binaları bu Yönetmelikte belirlenen ölçülere tabi değildir. Şantiye binaları, yapı ruhsatı alınan
parsellerde yapılır. Şantiye binası için ayrıca yapı ruhsat aranmaz. Ancak şantiye binasının inşaat
tamamlandıktan sonra kullanılabilmesi için, şantiye binasına plan ve mevzuat kapsamında yapı
ruhsatı ve yapı kullanma izni düzenlenmesi şarttır. Aksi halde şantiye binası yıktırılmadan esas
binaya yapı kullanma izni düzenlenemez.

Yapı kullanma izni
MADDE 68 – (1) Yapı tamamlandığında tamamının veya kısmen kullanılması mümkün
kısımları tamamlandığında bu kısımlarının kullanılabilmesi için, mal sahibinin müracaatı üzerine
yapı ruhsatını veren ilgili idareden izin alınması zorunludur. Bu iznin alınması için ilgili idareye
yapılan başvuru dilekçesi ekinde, fenni mesullerin veya yapı denetim kuruluşlarının yapının ruhsat
eki projelerine, fen ve sağlık kurallarına uygun olarak yapılıp yapılmadığını, mevzuata uygun
malzeme kullanılıp kullanılmadığını belirten raporları, yetki belgesini haiz mimar, mühendis veya
kuruluşlarca tanzim edilen enerji kimlik belgesi ile yapıya ilişkin fotoğrafları yer alır.
(2) İlgili idareler, yapı kullanma izni işlemlerinde; uydu antenleri ve diğer haberleşme
antenleri ile telefon, televizyon, kablo tv ve fiberoptik internet gibi, sesli ve görüntülü haberleşme
ve iletişim sistemlerine dair tesisatı, kullanıcıların aynı hizmeti aynı anda farklı kuruluşlardan
sağlanmasına imkân veren çoklu sisteme uygun olarak ve görüntü ve haberleşme kirliliğine yol
açmayacak şekilde tesis edilip edilmediğini, ticari binalarda standartlara uygun ve görüntü
kirliliğine yol açmayacak şekilde tabela yeri bırakılıp bırakılmadığını, binalarda usulüne uygun atık
ayrıştırma bacası yapılıp yapılmadığını, ilgili mevzuatına uygun olarak yenilenebilir enerji
kaynaklarından faydalanılıp faydalanılmadığını, sitelerde gri su toplama havuzu, dış güvenlik
kamerası tesisatı ve benzeri önlemlerin alınıp alınmadığını varsa projesini de dikkate alarak
denetlemek zorundadır.
(3) Mal sahibinin müracaatı üzerine ruhsat vermeye yetkili idare, yapının ruhsat ve eklerine,
fen ve sağlık kurallarına uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını belirler.
(4) Yapının mevzuata uygun bulunması halinde, 30 gün içinde yapı kullanma izin belgesi
düzenlenir. Aksi halde, eksikliklerinin tamamlanarak yapının mevzuata uygun hale getirilmesi
istenir. Eksikliklerin tamamlanmasından sonra, aynı süreç izlenerek yapı kullanma izin belgesi
düzenlenip, yapı kullanma izni verilir. Yapı kullanma izin belgesinin birer örneği, mal sahibi ve/veya
sahiplerine, yapının müteahhidine ve fenni mesullere verilir.

52

———————– Page 53———————–

(5) Yapının kısmen kullanılması mümkün olan kısımlarına yapı kullanma izni düzenlenebilmesi
için, bu bölümlere hizmet veren ortak kullanım alanlarının tamamlanmış ve kullanılabilir olması ve
yapıda mevzuata aykırılığın bulunmaması şarttır.
(6) Yapı kullanma izninin verildiği tarih, yapının tamamlandığı tarihtir. 5 yıllık ruhsat süresi
içinde yapı kullanma izninin düzenlenmesi gerekir. Aksi halde, 54 üncü maddedeki hükümler
uygulanır.
(7) Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılar elektrik, su, kanalizasyon, haberleşme ve
benzeri hizmetlerden ve tesislerden faydalanamazlar. Bu hizmetlerden yararlanılması durumunda
hizmeti veren idare sorumludur. Kısmi yapı kullanma iznine bağlanan yapının yalnızca bu bölümleri
bu hizmetlerden yararlandırılır.
2
(8) Mücavir alan dışında kalan ve yapı inşaat alanı 1000 m ’den az olan binalar hariç diğer
binalarda binanın enerji performansını değiştirecek her türlü tadilatın sonunda binanın enerji
performansını ortaya koyan enerji kimlik belgesinin yeniden düzenlenmesi zorunludur. Enerji
kimlik belgesi düzenlenmemiş binalarda yapılacak tadilatlarda ve ruhsata tabi olmasına rağmen
ruhsat alınmaksızın inşa edilen yapılara Kanunun 32 nci maddesi kapsamındaki ruhsat ve yapı
kullanma izni işlemlerinde de enerji kimlik belgesi düzenlenmesi şarttır.
(9) Merkezi ısıtma sistemine sahip binaların ısıtma tesisatı projelerinde termostatik vanalar,
oda termostatları ve sıcaklık sensörleri gibi merkezi veya lokal ısı veya sıcaklık kontrol cihazları ile
projenin gereğine göre ısı sayaçları veya ısı ölçer gibi ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına
bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemlere yer verilmesi zorunlu olup, buna aykırı olarak
hazırlanan projeler ilgili mercilerce onaylanmaz, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni verilmez. Bu
sistemlerin tesis edilmediği merkezi ısıtma sistemine sahip mevcut binalarda 57 nci madde
kapsamında ilgili mühendislerce; binanın tesisatlarının ve enerji performansının, bu sistemin
kurulmasına uygun olup olmadığına ve fen ve sağlık kurallarına uygunluğuna dair rapor
düzenlenmeden uygun hale getirilmesine ve bu sistemin kurulmasına ilişkin tesisat projeleri
hazırlanarak ilgili idarelerce onaylanmadan bu amaçla yapılacak tadilat ruhsatı talepleri
karşılanmaz. Bireysel ısınma sisteminden merkezi ısıtma sistemine dönüştürülen binalarda da bu
hüküm uygulanır. Bu işlerin yaptırılmasında 634 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde bina veya
toplu yapı kat malikleri kurulu yetkili ve sorumludur.
(10) Bir parselde birden fazla bina bulunması halinde, bir kısım binalarda ruhsat eki
projelerine aykırılıkların bulunması, aykırılık içermeyen binalara yapı kullanma izin belgesi
düzenlenmesine engel değildir.
(11) Yapı, ruhsat ve eki projelere uygun olarak tamamlandığında yapı kullanma izni
düzenlenmesi aşamasında tüm parsel maliklerinin muvafakati aranmaz.
(12) Yapının ruhsat ve eki projelerine uygun olarak yasal süresi içinde tamamlandığı ilgili
idare tarafından fenni mesuller ve yapı sahibi ile birlikte belgelenmiş ise, yapı kullanma izin belgesi
düzenlenmeden önce yapı müteahhidinin, şantiye şefinin, mimari proje müellifinin vefat etmesi,
mahkûmiyet ve benzeri nedenlerle kendisine ulaşılamadığı veya yapının yapı kullanma izni
almasına engel haklı bir gerekçe göstermeksizin imzadan imtina ettiği durumlarda; yapı kullanma
izin belgesinde ilgili bölümlere yapı müteahhidinin, şantiye şefinin, mimari proje müellifinin bilgileri
kaydedilerek imzaları olmadan yapı kullanma izin belgesi düzenlenir ve bu kişiler, haklarında işlem
yapılmak üzere ilgili meslek odasına bildirilir. Bu durumda daha önce ilgili idare tarafından verilmiş
iskâna uygunluk raporu, süresi içinde yapılan yapı kullanma izin belgesi başvurusuna ilişkin
belgeler, ilgililere ulaşılamadığına dair belgeler ve bunlarla yapılan sözleşmeler ruhsat dosyasında
bulunmak zorundadır. Yapı kullanma izin belgesinde müteahhidin, şantiye şefinin, mimari proje
müellifinin imzasının bulunmaması, sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
(13) Fenni mesuller uzmanlık alanlarına göre yapı kullanma izin belgesini imzalamak
zorundadır. Yapının ruhsat ve eki projelerine uygun olarak yasal süresi içinde tamamlandığı
belgelenmesine rağmen, haklı bir gerekçe göstermeksizin kanunla verilen görevi olan yapı
kullanma izin belgesinin imzalanmasından imtina eden fenni mesuller hakkında Kanunun 42 nci
maddesine göre işlem tesis edilir.

53

———————– Page 54———————–

Yapı kullanma izinlerinde başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin esaslar
MADDE 69 – (1) Yapı kullanma izinlerine ilişkin başvurularda, başvuru sahibinin dilekçesi veya
idare tarafından hazırlanmış matbu form ile yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğuna, uygun
malzeme kullanılıp kullanılmadığına ve yapının kullanılmasında fen ve sağlık bakımından mahsur
görülmediğine ilişkin fenni mesul veya yapı denetim kuruluşu raporları ile birlikte enerji kimlik
belgesi ve yapının fotoğrafları dışında herhangi bir belge istenmez.
(2) Yapı kullanma izni vermeye yetkili idarenin görevi gereği kendisinde bulunan bilgi ve
belgeler ile daha önce başvuru sahibinden alınarak kurum kayıtlarına aktarılan ve değişmediği
başvuru sahibi tarafından beyan edilen belgeler yeniden istenmez.
(3) Diğer idarelerin elektronik ortamda paylaşıma açtığı bilgi ve belgeler, başvuru sahibinden
istenmez. Ancak, bu bilgi ve belgelere kolayca erişim için gerekli bilgiler istenebilir.
(4) Yapı ruhsatına ilişkin bilgilerin Kimlik Paylaşım Sisteminde (KPS) bulunması halinde söz
konusu bilgiler buradan temin edilir. KPS üzerinden erişilebilen bilgiler yapı sahipleri veya
vekillerinden istenmez.
(5) Yapı kullanma izin belgesi verilmesine ilişkin işlemler sırasında ilgili yapıya ait numarataj
veya kanal bağlantısı yapılmasına ilişkin bilgilere ihtiyaç duyulması halinde bu bilgiler belediyelerin
numarataj veya kanal işlemlerinden sorumlu birim veya kurumları tarafından ilgili idareye
elektronik ortamda sunulur.
(6) Başvuru sahiplerinden numarataj veya kanal işlemlerine ilişkin belge istenmez.
Belediyelerin numarataj ve kanal işlemlerinden sorumlu birim veya kurumları söz konusu bilgileri
elektronik ortamda kayıt altına almakla ve yapı kullanma izni vermeye yetkili idarelerle
paylaşmakla yükümlüdür.
(7) Yapı kullanma izni vermeye yetkili idarece, birinci fıkrada belirtilenler haricinde başvuru
sahibinden; kullanılan malzemenin irsaliye ve faturası, doğalgaz uygunluk belgesi, yangın güvenlik
(itfaiye) raporu, sığınak raporu, emlak alım vergisi ve ilişik kesme belgesi, yapı denetim kuruluşu
tarafından gerçekleştirilen temel, toprak ve ısı yalıtım vizeleri başta olmak üzere herhangi bir vize
işlemi için ilgili idarece hazırlanacak onay belgesi, çevre düzenine ilişkin yazı, işgaliye borcu
olmadığına ilişkin yazı, vergi dairelerinden vergi borcu olmadığına ilişkin belge, belediye tarafından
alınan vergi ve harçların makbuzları ve buna benzer belgeler de istenmez.
(8) İlgili idareler, bu maddede yapı kullanma izin belgesi için öngörülen elektronik ortamda
veri paylaşımına ilişkin tedbirleri almak ve bu verileri yapı kullanma izni vermeye yetkili idarelerin
erişimine açmakla yükümlüdür.

Mimari estetik komisyonları
MADDE 70 – (1) Bu Yönetmelik esaslarına göre kurulan komisyonun çalışma usul ve esasları
idarece belirlenir.
(2) Komisyon beş uzmandan teşkil eder, salt çoğunlukla toplanır, kararlar oyçokluğu ile alınır.
(3) İlgili idareler, gerekmesi halinde ilgili kamu kuruluşlarının da katılımıyla, uzmanlardan
oluşan mimari estetik komisyonları kurar. Komisyon idare bünyesindeki en az biri mimar olmak
üzere inşaat mühendisi, peyzaj mimarı, sanat tarihçisi, şehir plancısı ve harita mühendisinden
oluşur.
(4) Komisyonun gündemi ilgili idarece belirlenir ve Komisyon başkanı idare tarafından
görevlendirilir.
(5) Komisyonca özgün fikir ifade etmediği karara bağlanan projelerde farklı bir müellif
tarafından yapılacak değişikliklerde bütün sorumluluk değişiklik projesini yaptıranlar ve projeyi
hazırlayan müelliflerde olmak üzere idarelerce ayrıca önceki müelliflerin görüşü aranmaz.
(6) Komisyon; organize sanayi bölge müdürlükleri hariç, büyükşehirlerde büyükşehir
belediyeleri ve büyükşehir belediyesinin 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Kanunundan gelen yetkileri saklı kalmak kaydıyla ilçe belediyeleri, büyükşehir olmayan illerde il,
ilçe belediyeleri ve ilgili diğer idareler bünyesinde kurulur.

54

———————– Page 55———————–

(7) Müdürlükler bünyesinde Valilik onayı ile oluşturulan komisyonlar görev yapar.
(8) Komisyonca özgün fikir ifade ettiği, ancak eserin bütünlüğünü bozmadığı ve estetik
görünümünü değiştirmediği teknik, yönetsel amaçlar ve kullanım amacı nedeniyle zorunlu
olduğuna mimari estetik komisyonu tarafından karar verilen değişiklikler müellifinin izni
alınmaksızın yapılabilir. Bu durumda ilk müellif tarafından talep edilebilecek telif ücreti; proje
sözleşmesinde belirlenen veya fatura edilen bedelin, sözleşmede belirlenmemesi veya fatura
edilmemesi halinde ilgili meslek odasınca belirlenen mimari proje asgari hizmet bedelinin,
tamamlanan yapılarda % 20’sini, inşaatı süren yapılarda ise % 15’ini geçemez.
(9) Kamu kurum ve kuruluşlarınca birbirinden farklı konut, eğitim, sağlık, güvenlik ve sanayi
tesisi gibi yatırımlara ilişkin hazırlanan tip projelerin fikir ve sanat eseri telif hakkı, ilgili kamu kurum
ve kuruluşuna aittir.
(10) Bu Yönetmelik kapsamında müellif ile akdedilen proje sözleşmesinde fikir ve sanat
eseri telif hakkının devrine ilişkin hükmün yer alması zorunludur. Sözleşme olmadığı veya
sözleşmede herhangi bir hükmün yer almadığı takdirde, müellifin fikir ve sanat eseri telif
hakkından 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca feragat ettiği
varsayılır.
(11) Umumî binaların mimari estetik komisyonunca fonksiyonu ve özelliği gereği farklılık arz
ettiğine dair karar altına alınanları ile sanayi bölgelerindeki yapı ve tesislerde planda
belirlenmemişse bu Yönetmelikte benzer binalar için yer verilenler dışında kalan iç ölçülere tabi
olunması zorunlu değildir.
(12) Komisyon tarafından getirilecek kurallar engelliler ile ilgili erişilebilirlik standartlarına
aykırı olamaz.

YEDİNCİ BÖLÜM
Denetime Dair Hükümler

Bakanlığın denetim yetkisi
MADDE 71 – (1) Bakanlık; ilgili idareler, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler
tarafından yapılan veya onaylanan mekânsal planları, harita ve parselasyon planlarını, etüt ve
projeleri, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerini, enerji kimlik belgelerini incelemeye, varsa
tespit edilen mevzuata aykırılıkları süre vererek verilen süre içinde düzeltmek üzere ilgili idarelere
veya kamu kurum ve kuruluşlarına bildirmeye yetkilidir.
(2) İlgililer tarafından birinci fıkrada sayılan belgelerdeki mevzuata aykırılıklar Bakanlıkça
belirtildiği şekilde giderilerek Kanuna uygun hale getirilmezse Bakanlık bu belgelerdeki aykırılıkları
gidererek mevzuata uygun hale getirmeye yönelik değişiklik yapmaya ve onaylamaya yetkilidir.
(3) Bakanlık yapı ruhsatı alınarak inşa edilen yapıları ve bu yapılarda kullanılan yapı
malzemelerini standartlara uygunluk bakımından denetlemeye yetkilidir.
(4) Bakanlıkça yapılan denetim sonucunda ruhsat ve eklerine aykırı olduğu veya
standartlara aykırı yapı malzemesi kullanıldığı tespit olunan yapılar, Kanunun 32 nci maddesi
kapsamında işlem tesis edilmek üzere ve süre verilerek ilgili idareye bildirilir.
(5) İlgili idarelerce, verilen süre içinde yapı tatil tutanağı tanzim edilmez ve yapı
mühürlenmez ise veya Kanunda belirtilen süre içinde yapı mevzuata uygun hale getirilmez ise
Bakanlık mevzuata aykırı yapılar hakkında Kanunun 32 nci maddesine göre işlem tesis etmek
suretiyle, yapı tatil tutanağı tanzim etmeye, mühürlemeye, yıkım kararı almaya ve yıkımın
valiliklerce gerçekleştirilmesini sağlamaya, ilgililer hakkında Kanunun 42 nci maddesine göre idari
yaptırım kararı vermeye ve idari müeyyideleri uygulamaya yetkilidir.
(6) Yapı tatil tutanağı tanzim etme, mühürleme ve yıkım kararına ilişkin rapor düzenleme
işleri ile denetlemeye ilişkin görevler, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında, denetçi belgesini
haiz personel tarafından gerçekleştirilir.
(7) İlgililer Bakanlık denetçileri tarafından istenilen her türlü bilgi ve belgeyi, istenilen süre
içerisinde vermek zorundadırlar.

55

———————– Page 56———————–

Fenni mesuliyet
MADDE 72 – (1) Fenni mesuliyet hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgililerin sicillerinin
tutulmasına dair esaslar aşağıda belirlenmiştir.
(2) Fenni mesuller, 57 nci maddede belirtilen esaslara göre düzenlenen ruhsat eki projelerin
uygulanmasının denetimi için mal sahibi veya vekili tarafından belirlenir ve ilgili idareye karşı
görevli ve sorumludurlar.
(3) Proje ile ilgili sorumluluk; proje müellifine ait olmak üzere yapının fenni mesuliyeti,
konusu, ilgisi ve yapım aşamasına göre mimar, inşaat, makina ve elektrik mühendisleri tarafından
ayrı ayrı yürütülür.
(4) Proje ile ilgili sorumluluğu bulunanların faaliyetleri Ek-2, Ek-4, Ek-5, Ek-6 ve Ek-7’de yer
alan formlar kullanılarak kayıt altına alınır. Ayrıca idare varsa ek projelerin fenni mesuliyetini,
konusuna göre ilgili meslek adamlarının üstlenmesini ister.
(5) Fenni mesuller unvanına ve eğitimine göre, yapının kanuna, plana, ilgili yönetmeliklere
ve diğer mevzuat hükümlerine, fen, sanat, sağlık kurallarına, ruhsat eki projelerine, TSE
standartlarına, teknik şartnamelere uygun yapılıp yapılmadığını denetleyeceğine dair Ek-1’de yer
alan taahhütnameyi ilgili idareye vermek zorundadır.
(6) Taahhütnamede fenni mesul ile mal sahibi arasında yapılan sözleşmede belirlenen fenni
mesuliyet bitiş süresine ilişkin bilginin yer alması gerekir.
(7) Ayrıca, noter tasdikli imza sirküleri, sosyal güvenlik numarası ve vergi kimlik numarası da
idareye verilir.
(8) İdare; aynı zamanda, kanuna ve mevzuata aykırı uygulama nedeniyle süreli olarak
faaliyetleri kısıtlanan fenni mesullerin bu durumu hakkında bilgilenmek ve aşağıda belirlenen
inşaat alanı sınırlamalarının denetimini sağlamak üzere, ilgili fenni mesulce düzenlenen, sicil durum
taahhütnamesini ve fenni mesuliyet üstlenilen işin adı ile fenni mesulün üzerinde bulunan fenni
2
mesuliyete ilişkin inşaat alanını (m ) belirtir belgeyi ister.
(9) İlgili meslek odaları, 6235 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (d)
bentlerine istinaden aynı Kanunun 27 nci maddesi uyarınca Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
Yüksek Haysiyet Divanı tarafından on beş günden altı aya kadar serbest sanat icrasından men’i
veya Odadan ihraç kararı alınan veya istifa ederek üyeliğini veya büro tescilini sona erdiren veya
adına büro tescili bulunup vefat eden üyelerini derhal merkez yapı denetim komisyonu ile bütün
ilgili yerlere ve kuruluşlara elektronik ortamda bildirir. Bu bilgilerin aynı zamanda Bakanlığa yazılı
olarak gönderilmesi zorunludur. İlgili idareler, mimar ve mühendislerin kısıtlılık durumunu
Bakanlığın yapı denetim sisteminden kontrol ederek yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerini
düzenler.
(10) Fenni mesul mimar ve mühendislerce denetim görevi üstlenilen yapıların alanına ilişkin
kayıtlar, bu kişilerin büro tescillerinin yapıldığı ilde yer alan Bakanlık taşra teşkilatı tarafından
tutulur. İlgili idareler bu kişilerce denetimi üstlenilen yapılara ilişkin yapı ruhsatı ve yapı kullanma
izin belgelerinin bir örneğini düzenlendiği tarihten itibaren en geç 6 iş günü içinde bu kişilerin
kaydının bulunduğu ilin Bakanlık taşra teşkilatına gönderir.
(11) Bakanlık taşra teşkilatı fenni mesuliyete ilişkin yapı inşaat alanı sınırlamasının ve
mesafenin kontrolünü, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten başlamak üzere kayıtlarına giren
yapı ruhsatı ile bu ruhsata istinaden düzenlenen yapı kullanma izin belgelerini veya fenni mesul
sözleşmelerini veya istifa dilekçelerini dikkate alarak gerçekleştirirler. Bakanlık denetime yönelik
fenni mesuliyetin izlenmesine ilişkin olarak elektronik ortamda denetim sistemi kurar.
(12) Fenni mesulün, yapının bulunduğu il sınırları içinde ikamet etmesi esastır. Farklı bir ilde
fenni mesuliyet üstlenilebilmesi için ilgili idarenin uygun görmesi ve yapı yeri ile fenni mesulün
işyeri arasındaki mesafenin en fazla 200 km olması gerekir.
2
(13) Fenni mesullerden, mimar veya inşaat mühendisi 30.000 m ‘den, makina mühendisi
2 2
60.000 m ‘den, elektrik mühendisi 120.000 m ‘den fazla inşaatın, fenni mesuliyetini aynı anda

56

———————– Page 57———————–

üstlenemez. Üzerinde başka bir fenni mesuliyet bulunmamak koşulu ile bu miktarları aşan tek
ruhsata bağlı inşaatlarda bu şart aranmaz.
2
(14) Tek ruhsata bağlı, yapı inşaat alanı 3.000 m ‘den fazla olan inşaatlarda yapı
denetiminde fenni mesullere yardımcı olmak üzere uzmanlık konusuna göre birer fen adamı
görevlendirilir. Bu fen adamlarından, aynı anda ve il sınırları içinde kalmak kaydıyla inşaatla ilgili
2 2
fen adamı 15.000 m ‘den, tesisatla ilgili fen adamı 30.000 m ‘den, elektrikle ilgili fen adamı 60.000
2
m ‘den fazla inşaatta görevlendirilemez.
(15) İşin konusuna göre ilgili fenni mesuller ve yardımcısı fen adamları yapı ruhsat formunda
belirlenenler ile aşağıda belirtilen yapım aşamalarında yapı yerinde bulunmak ve aşağıda sıralanan
işlerin yapılmış olduğuna ilişkin açıklamaları Ek 3’te yer alan yapı denetim defterine işlemek
zorundadır. Bu işler;
a) Aplikasyon,
b) Hafriyat ve zemin hazırlama, zemin etüdü ve emniyet gerilmesi testlerinin yapımı,
c) Temel inşaatın tamamlanması ve temel vizesi düzenlenmesi,
ç) Temel ve çatı dâhil her katın kalıp, demir, beton dökümü ve tesisat donanımı ile bunlara
ilişkin tutanakların tanzimi,
d) Su ve ısı yalıtım vizesi,
e) Malzemenin kullanımından önce TSE standartlarına uygunluğunun denetimi,
f) Tesisat, elektrik, kanalizasyon vizeleridir.
(16) Fenni mesullerin sicilleri, ilgili meslek odalarınca, ilgili idareden alınacak iş bitirme
belgeleri de dikkate alınarak tutulur ve yeni bir fenni mesuliyet üstlenilmesinde bu siciller dikkate
alınır.
(17) Fen adamlarının sicilleri, belediye ve mücavir alan sınırları içinde, belediyelerin ilgili
birimlerince tutulur ve bu sicillerin birer kopyaları her yılsonunda Müdürlüğe gönderilir.
(18) Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki yerlerde görev yapacak fen adamlarının
sicillerinin tutulması Müdürlüğe aittir.
(19) Sicil fişleri yapının inşaat ruhsatı alınmasından yapı kullanma izninin alınmasına dek
geçecek süreyi, bu süreç içindeki faaliyetlerin hepsini içine alır. Fen adamlarının sicillerinin
tutulmasında fenni mesullerin bildireceği görüş ve kanaatler esas alın ır.
(20) Yapım işlerinde yapı müteahhidi, taşeron ve şantiye şefi olarak görev alanlar aynı
zamanda fenni mesul olarak görev üstlenemezler.
(21) Kanunun 38 inci maddesinde sayılan mühendisler, mimarlar ve şehir plancıları dışında
kalan fen adamlarının uygulama yapmaya ilişkin yetki, görev ve sorumlulukları saklıdır.
(22) Bu maddeye göre istihdam edilen fen adamlarının bu görevi kabul ettiklerine dair
taahhütnamenin ilgili idareye verilmesi zorunludur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM
Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esaslar

Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esaslar
MADDE 73 – (1) Büyükşehir belediyeleri ile il belediyeleri, ikinci fıkrada belirtilen
değiştirilemeyen hükümler dışında kalan hususlarda, beldenin tarihi ve yöresel şartlarını gözetmek
kaydıyla Bakanlık onayına sunulmak üzere imar yönetmeliği hazırlayabilirler. İdarelerin imar
yönetmelikleri yürürlüğe girinceye kadar uygulamalar bu Yönetmeliğe göre yapılır.
(2) Bu Yönetmeliğin birinci, ikinci, altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu bölümleri, geçici
maddeleri ile 19 uncu ve 20 nci maddelerinde yer alan hükümler, planlarla ve ilgili idarelerce
çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemez ve planlarda bu hükümlere aykırı olarak getirilecek
hükümler uygulanamaz.
(3) Yönetmeliğin planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle
değiştirilemeyeceği ikinci fıkrada belirtilen hükümlersaklı kalmak kaydıyla, ilgili idarelerin imar
yönetmelikleri uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde uygulanır.

57

———————– Page 58———————–

(4) Planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemeyeceği ikinci
fıkrada belirtilen hükümlerin Bakanlıkça değiştirilmesi halinde, bu değişikliklere ilgili idarelerin
yönetmeliklerinde yer verilinceye kadar uygulamalar Bakanlıkça yapılan değişiklik lere göre
yürütülür.
(5) Bakanlar Kurulu kararı alınan uygulama ve yatırımlarda ve bedeli kamu kaynağı
kullanılarak yapılan kamu yatırımlarında bu Yönetmeliğin tanımlar bölümü hariç öncelikle imar
planlarına, imar planlarında hüküm bulunmadığı hallerde bu Yönetmelik hükümlerine uyulur.
(6) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında tereddüde düşülen hususlarda; öncelikle ilgili
idaresine, tereddüdün giderilmemesi halinde büyükşehir belediyesi olan yerlerde büyükşehir
belediyesinin görüşüne başvurulur. Tereddüdün devam etmesi durumunda idaresince veya
ilgilisince Bakanlık görüşüne başvurulur.
(7) Proje hazırlanması, yapı ruhsatı ve arazi düzenlemesine ilişkin uygulamalar bu
Yönetmelik ile Bakanlıkça çıkarılan diğer imara ilişkin yönetmeliklerde yer alan tanımlara göre
gerçekleştirilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 74 – (1) 2/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği 1/10/2017 tarihinde yürürlükten kalkar.

Bakanlık denetçilerinin yetkilendirilmesi ve özellikleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 67 nci maddede sayılan yapı tatil tutanağı tanzim etme, mühürleme ve
yıkım kararına ilişkin rapor düzenleme işi ile imar denetimine ilişkin diğer görevler, yeni bir
düzenleme ile yetkilendirme yapılıncaya kadar, Bakanlık Oluru ile “Bakanlık Denetçisi” olarak
yetkilendirilip belge verilen ve en az 3 yıl mesleki deneyimi olan Bakanlığın merkez ve taşra
teşkilatında görevli yeterli sayıda; mimar, mühendis, şehir plancısı unvanlı ve hukuk
fakültelerinden mezun personel tarafından Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda
yerine getirilir.

Mevcut teşekkül
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuata göre ve
mevzuatına uygun olarak kısmen veya tamamen yapılaşması teşekkül etmiş imar adalarında, imar
planında aksine bir hüküm bulunmamak kaydıyla, yapı yaklaşma mesafeleri, kotlandırma, arka
bahçelerin tesviyesi ile parsel dışına taşmamak kaydı ile açık ve kapalı çıkmaları mevcut teşekküle
göre belirlemeye idaresi yetkilidir. Bu durumda, yan bahçe mesafeleri ve açık ve kapalı çıkma
ölçüleri parselin sağında ve solunda bulunan mevzuatına uygun mevcut binaların yan bahçe
mesafesine ve bu mesafe içinde yapılan açık ve kapalı çıkmalara uygun olarak verilir. Arka bahçe
mesafeleri ve bu mesafe içinde yapılacak açık ve kapalı çıkmalar; bitişik nizam yapı adalarında
mevcut teşekküle, ayrık nizam yapı adalarında ise bitişiğindeki komşu parsellerin yapılaşmasına
uygun olarak belirlenir. Kotlandırma ve arka bahçelerin tesviyesi komşu parsellerdeki uygulamalara
göre yapılır. Ancak bu maddede ifade edilen çıkma ve bahçe mesafelerine ilişkin hususlarla ilgili
olarak mevcut bina bulunmayan komşu cephelerde mer’i plan ve bu Yönetmelik hükümlerine
uyulur.

58

———————– Page 59———————–

Mevcut yapı ruhsatı başvuruları
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) 22/5/2014 tarihinden önce yapı ruhsatı almaya yönelik olarak
işlemlere başlanılmış olan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra yapılan yapı
ruhsatı başvuruları, 1/10/2017 tarihine kadar sonuçlandırılmak kaydıyla, başvuru sahibinin talebine
bağlı olarak, ilgili işlem tarihinde yürürlükte olan Yönetmeliğin 30/5/2013 tarihi ve sonrasında
yürürlükte olan hükümlerine göre neticelendirilir. Ancak, bu madde hiçbir şeki lde bu Yönetmelik
hükümlerinin karma kullanımı ve yapının planla belirlenen kat adedini artırmak amacıyla
uygulanamaz ve bu amaçla yapı ruhsatı düzenlenemez.
(2) Kat karşılığı ve hasılat paylaşımı modelleri hariç olmak üzere, kamu kurum ve
kuruluşlarınca bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ihale kararı veya ihale tarihi alınmış
veya ihalesi yapılmış olan ancak ruhsat düzenlenmemiş yapıların ruhsat işle mleri 1/10/2017
tarihinden önce yürürlükte olan Yönetmeliğe göre sonuçlandırılır.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce riskli yapı tespiti yapılmış ya da riskli alan
kapsamına alınmış olup, maliklerin en az üçte ikisi ile noter onaylı kat karşılığı inşaat sözleşmesi
düzenlenmiş olup yapı ruhsatı düzenlenmemiş yapıların ruhsat işlemleri, talep edilmesi
halinde 1/10/2017 tarihinden önce yürürlükte olan Yönetmeliğe göre sonuçlandırılır.
(4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ruhsat alınmış olup, inşaatı devam eden
yapılara ilişkin ruhsat süresi içerisinde yapılan tadilat ruhsatı başvuruları; talep edilmesi halinde
ruhsatın düzenlendiği Yönetmeliğe göre sonuçlandırılır.

Yürürlük
MADDE 75 – (1) Bu Yönetmeliğin geçici 3 üncü maddesi yayımı tari hinde, diğer maddeleri
1/10/2017 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
MADDE 76 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

59

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir