AÅŸağıdaki analizler fikir vermesi bakımından kabaca yapılmış analizlerdir. Yatırımcının enerji kullanım ihtiyaçlarına dönük özel hesaplama yapılması daha net sonuçlar çıkaracaktır. Ä°lke olarak en ucuz yatırım mümkün olduÄŸunca tam kapasitede kullanılacak bir güç seçimiyle mümkündür.

Panel Grubu Maliyeti
Güç ve dolayısıyla sistem seçimimizi nasıl yapacağız?

Piyasada görüyoruz, örneÄŸin 1.000 wattlık tam tekmil set ÅŸu kadar euro diye. Peki ama hangi 1.000 watt? Bu 1.000 watt, 24 saat için 1.000 watt mıdır, yoksa saat başına 1.000 wattlık bir kapasite midir? Yoksa ayda 1.000 watt mıdır? ÖrneÄŸin 100 wattlık bir panel koysak sonra da buna 2.000 wattlık inverter baÄŸlasak 2.000 wattlık set mi satmış veya almış oluruz? HAYIR.

100 wattlık bir panel demek saatte 100 watt enerji üreten panel demektir.1 saatte ürettiÄŸiniz bu enerjiyi 2.000 watt lık bir çamaşır makinesine verirseniz 1 saatin 20’de1’nde yani 3 dakikada tüketeceksiniz ve çamaşır makinesinin her 3 dakika çalışması için bu panelin 1 saat güneÅŸ almasını bekleyeceksiniz demektir. Yani bir kalem pille de bir çamaşır makinesini invertere baÄŸlayarak çalıştırmak mümkündür ama kaç saniye veya kaç salise? Sözün kısası bu sistem hesabı ve gücüne göre fiyat hesabı yanıltıcıdır.

Sistemler kurulu güçleri üzerinden tanımlanır ve yıllık enerji üretimleri esas alınırsa o zaman doÄŸru karşılaÅŸtırma yapılabilir. Hidroelektrik santraller veya rüzgar tarlaları da kurulu güçleriyle ifade edilir. Solar panel için konuÅŸacak olursak, örneÄŸin toplam 1.200 watlık panel demek kurulu gücü 1.200 watt olan bir enerji santrali demektir. Bu santralde üreterek depoladığımız enerjiyi ister azar azar uzun sürede, isterse büyük bir harcamayla kısa sürede tüketebiliriz. Sistemin ölçüsü bu deÄŸildir. Bu sadece tali malzemeleri (örneÄŸin solar panel sistemlerinde inverterleri) ilgilendiren bir husustur.

Kavramları böylece netleÅŸtirdikten sonra devam edelim. Amaç günlük enerji tüketimimiz neyse onu üretebilmek olduÄŸuna göre ne kadarlık bir sistem kurmamız gerektiÄŸini nasıl hesaplayacağız?

Türkiye’de yaklaşık ortalama kışın 4 saat, bahar ve sonbaharda 7 saat, yazın 11 saat güneÅŸlenme süresi olduÄŸunu kabul edebiliriz (kendi ilinizdeki aylara göre son 20 yılın ortalamasını www.meteoroloji.gov.tr adresinde ilgili ilin hava durumu bölümünde ortalama günlük güneÅŸlenme süresi satırında bulabilirsiniz). EÄŸer sizin kış elektrik tüketiminiz günde ortalama 4 kw yani 4.000 wattsa (bunu elektrik faturanızın tüketim bölümünden anlayabilir, aylık tüketimden günlüÄŸü bulabilirsiniz) toplam 1.200 watt civarında bir solar panel kurulumu kışın günlük ihtiyacınızı görecektir. Neden 1.000 wattlık deÄŸil de 1.200 wattlık panel dedik? Çünkü paneller ancak tam optimum ÅŸartlarda optimum güçlerini verebilirler. Oysa panelin camı kirlenir, güneÅŸ sabah dimdik gelmez, akÅŸam dik gelmez, hava çok sıcaktır verimi düÅŸer, çok soÄŸuktur verimi düÅŸer vs. vs. bunların da hesaba katılması halinde 1.2000 watt-tan da yüksek panel gücü seçilmesi gerekir ama biz ev halkının duruma göre tüketimini ayarlayabileceÄŸini düÅŸünerek asgari bir tolerans verdik. Böylece kışın günde ortalama 4 saat güneÅŸlenerek günlük 4.000 wattlık ihtiyacımızın karşılığını üretebileceÄŸiz demektir.

Solar panelde gümrük vergisi sıfırdır. Toplam 1.200 watt’lık panel bizim temin fiyatlarımızla 3.300 euro gümrüÄŸe geliÅŸ fiyatı artı gümrükleme masrafı ile KDV HARÄ°Ç yaklaşık 3.700 euro civarındadır.

Bu reklamdan sonra devam edelim. Peki ya baharda ve yazda ne olur? Baharda ve sonbaharda günde 7 saat, yazda 11 saat güneÅŸlenme süresi düÅŸünebiliriz demiÅŸtik. O zaman bizim kışın 4.000 watt günlük üretim yapan sistemimiz baharda 7.000 watt, yazda 11.000 wattlık günlük enerji üretebilecek demektir. O zaman baharda ve yazda kışın tüketmediÄŸimiz alanlarda elektrik kullanma olanağımız doÄŸacak demektir. ÖrneÄŸin su ısıtma ve yemek piÅŸirmede elektrik kullanıp bunları bedavaya getirebileceÄŸizdir. Ya da bir klima çalıştırabileceÄŸizdir.

Akü Grubu

Enerjiyi biriktirmenin yollarından bir tanesi akülerde depolamaktır. Solar panelleri sadece bahçe sulamada kullacaksanız o zaman akü yerine bir havuz daha mantıklıdır. güneÅŸ gördüÄŸü sürece sistemin ürettiÄŸi elektriÄŸi baÅŸka bir araç kullanmaksızın bir su deposunu doldurmak üzere doÄŸrudan DC derinkuyu pompasına verebilirsiniz.

Ancak enerji baÅŸka alanlarda da elektrik olarak kullanılacaksa ki genelde olan budur, sistem maliyetine, akü sistemi, ÅŸarj kontrol cihazı ve 220 volta çevirmek için 3.000-5.000 wattlık bir tam sinüs inverteri eklemekte fayda var.

Peki ne büyüklükte bir akü kapasitesi kullanacağız? Bu biraz bizim bölgemize ve seçimimize baÄŸlı? GüneÅŸ olmasa bile peÅŸ peÅŸe güneÅŸsiz geçecek günlerde ihtiyacımızı karşılayacak kadar akü kapasitesi gereklidir. 3 gün veya daha uzun süreyle peÅŸpeÅŸe güneÅŸ olmaması çoÄŸu bölgemizde nispeten çok nadir olduÄŸundan 3. güne de yetecek kadar fazla akü almak faydasına göre pahalı bir yatırımdır. Bunun yerine Åžebeke elektriÄŸinin olduÄŸu yerde 2 gün, olmadığı yerde 3 günlük ihtiyacımızı depolayacak kadar akü kullanımı uygun olacaktır. Bu da günlük tüketimi 4.000 watt olan bir ev için 8.000 wattı karşılayacak akü kapasitesi demektir. 12 V 800AH’LÄ°K akü grubu 12voltX800 Amper Saat =9.600 watt depolayabilir. Ama akülerde depolananın tamamını hatta %70’inden fazlasını kullanmak aküyü kısa zamanda öldürmektir. Bu tüm aküler geçerlidir. Yalnız derin boÅŸalmalı (deep cycle) akülerden %80’den biraz daha fazla boÅŸalma ve yine bu akülerden anlık çok yüksek akımlara karşı dayanıklılık bekleyebilirsiniz? Öyleyse bunlardan mı almalı? Yine hayır?

Neden? Çünkü diyelim bunlardan 1 tanesi normal 2 akünün gördüÄŸü iÅŸi görüyor ama fiyatı 3 katı! O zaman ben neden bunlardan 1 tane alacağıma normal 2 akü almıyayım? Aynı iÅŸ daha ucuza gelmez mi? Gelir! Ä°ÅŸte nedeni bu.

Bu yüzden çok pahalı aküler yerine 1,5 -2 kat daha yüksek kapasiteli yerli yapım taÅŸ gibi kuru bakımsız aküyü daha ucuza almayı neden tercih etmeyelim ki? Hem ondan bizim insanımızın ekmek yemesi ve bunun öyle ya da böyle bize de yansıması da cabası!

Kuru tip normal aküleri mümkün olduÄŸunca seri baÄŸlantıyla (48 volt veya 96 volt vb) kullanmayı öneriyorum. Bunlardan aynı gücü temin etmek için düÅŸük voltajda yüksek akım çekmek yerine seri baÄŸlayarak yüksek voltajda düÅŸük akımı tercih etmemizin nedeni ise hem kısa zamanda yaÅŸlanmalarına engel olmak hem de iletkenlerin akıma karşı direnç göstermeleri nedeni ile yüksek akımda yüksek kayıp ve malzeme maliyetinin ortaya çıkması. bu ÅŸekilde kullanımla bu akülerin tercihi daha da mantıklı hale gelmekte.

Çok pahalı aküleri önermememizin bir nedeni de yakında uygulamaya geçeceÄŸi enerji bakanlığı çevresince söylenen çift taraflı sayaç uygulaması. Bu uygulamaya geçilirse akü grubu zaten tamamen gereksiz hale gelecek ve kullanmadığız enerjiyi ÅŸebekeye verecek ve orada depolamış gibi gerektiÄŸinde ÅŸebekeden çekebileceksiniz. Ay sonunda Alınan-verilen enerjiye göre bir hesaplaÅŸmayla gelir bile elde edebileceksiniz. Öyleyse akülerimizin yakın zamanda gereksiz hale gelme olasılıkları güçlüyken 3-4 yıllık ömür yerine ultra maliyetle 5-6 yıllık ömürlülerden seçilmesi neden gereksin?

Ä°nverter
Aynı nedenle inverter denen, aküdeki DC enerjiyi ÅŸehir cereyanı olan 220Volt, 50 Hz cereyana çeviren inverter türünde de geleceÄŸi hesaba katan seçim yapmak, bugün daha pahalı olsa da ÅŸebekeye elektrik veremeyen, ilerde atıl kalabilecek (off-grid) inverter almaktansa ÅŸebekeye elektrik verebilen inverterlerden (Ä°ngilizce on-grid veya grid-tied denilen) seçmeyi öneriyorum. Tam sinüs özelliÄŸi de çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, buzdolabı gibi endüktif yükleri karşılamak ve bozmamak için gereklidir. Peki gücü ne olmalı? Ä°nverterin gücü aynı anda çalışacağını düÅŸündüÄŸümüz cihazların anlık toplam gücüne göre seçilmelidir. ÖrneÄŸin, 2 kW lık bir çamaşır ve yine 2 KW’lık bir bulaşık makinesini aynı anda çalıştırmak için 4 KW’lık inverterimiz olmalıdır. Aynı anda birlikte çalışmamak kaydıyla, çamaşır veya Bulaşık Makinesinin veya verimlilik deÄŸeri (COP) 3’ün üzerinde olan 9.000 BTU’luk bir klimanın çalışacağı varsayımıyla 3.000 Wattlık, hadi rahat olalım 5.000Watt’lık, tam sinüs dalga çıkışlı, ÅŸebekeye enerji verebilen bir inverter seçimi uygun olabilir. Bu aracın Åžebekeye kapalı (off-grid) modelleri piyasada KDV dahil perakende 1.500-3.000 euro civarında.

Aynı panellerin yazın ortalama 11 saat güneÅŸ koÅŸullarında günde 11.000 Watt’lık enerji üreteceÄŸini hesap edersek daha yüksek kapasiteli soÄŸutucu klima gücüne uygun inverter de seçebiliriz.

Buraya yine reklam almak hakkımız olsa gerektir: biz aynı güçte ÅŸebekeye baÄŸlanabilen inverteri yaklaşık olarak ÅŸebekeye baÄŸlanamayan inverter fiyatına temin edebiliriz. Tabi istersek ÅŸebekeye elektrik vermeden de çalışabilmek üzere.

Kurulum
Kuruluma gelince, güneÅŸ enerjisinden sıcak su teminine yarayan sistemi kuran bir usta (çırak deÄŸil) benzer ÅŸekilde sıcak su paneli yerine bunları monte edebilir. Elektrik baÄŸlantısı ise panel ve diÄŸer araçların kullanım kılavuzuna göre bilinçli bir elektrik teknisyeni tarafından rahatça yapılabilir. Elektrik teknisyeni iÅŸinde iyiyse panellerin mekanik baÄŸlantılarını da rahatça yapabilir.

ÖZET: kışın elektriÄŸi ısıtmada kullanmamaya katlanırım ama çoÄŸunlukla yemeklerimi elektrikli ocakta yaparım ve baharda sonbaharda duÅŸ suyu ve yemek yapmada da kullanırım, yazın ise çok ek olarak sıcak saatlerde 12.000 BTU klima bile çalıştırabilirim diyen diyen bir ev için maliyet 6.000-8.000 euro arasıdır.

Son bir bilgi: Sistemin tamamı sökülüp bir yerden bir yere taşınabilir niteliktedir.

Son bir soru: rüzgar türbini kullanmak maliyetimize nasıl etki eder?

Öncelikle rüzgar türbininin apartman yaÅŸamına uygun olmadığını ve sorun çıkarabileceÄŸini çünkü örneÄŸin 15 daireli bir apartmana 15 türbin koymanın hem yer ve verim, hem de ses ve görüntü kirliliÄŸi nedeniyle imkansıza yakın olduÄŸunu söyleyip devam edelim. Aynı güçte bir güneÅŸ paneli grubu bir rüzgar türbininden yaklaşık 2-3 kat daha pahalıdır. Ä°yi ama ya rüzgarın kısa süreli veya yavaÅŸ ve güneÅŸin de ÅŸiddetli ve uzun süreli olması nedeniyle güneÅŸ paneli o rüzgar türbininden örneÄŸin 4 kat fazla elektrik üretebiliyorsa? Bu durumda rüzgar türbini ürettiÄŸi enerjiye göre daha pahalıya gelecektir. Aslında net bir hesaplamayı ilgili bölgede yıllık rüzgar hız ve süresinin analiziyle güneÅŸ açı ve süresinin bir karşılaÅŸtırmasını dikkate almak en saÄŸlıklısıdır. Bu nedenle bazı web sitelerinde rastladığımız gibi tam kapasiteyle çalışırsa ÅŸu kadar üretir üzerinden güneÅŸ panelleri sayısını azaltıp yerine tam kapasiteye yakın çalışacağı hesaplanmış bir rüzgar türbini koyarak ezbere fiyatlama yapmak doÄŸru deÄŸildir. Ucuz görünen çok pahalı olabilir (ilave panel alımı gerekebilir) ve daha kötüsü beklediÄŸimizi vermeyebilir. Bana göre finansal durum ve rüzgar iyiyse ve de kullanım alanı müstakil bir evse, rüzgar türbinini rüzgarın en bol olduÄŸu kışın, tam da ısınmanın en gerekli olduÄŸu zamanda ısınmada kullanarak çevreci konforu artırmak için ilave bir araç olarak düÅŸünmek en uygun seçim olabilir. Ve bir reklam daha: biz bunu da piyasada kaç euro deniyorsa yaklaşık o kadar dolara temin edebiliriz.

Kaynak:günebakan

Popularity: 6% [?]