Ä°mar Kanunu ile Bayındırlık ve Ä°skan Bakanlığının TeÅŸkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede (KHK) DeÄŸiÅŸiklik Yapan Kanun Tasarısı, TBMM BaÅŸkanlığına sunuldu.
Tasarıya göre, kanun kapsamındaki mimarlık, mühendislik, planlama hizmetine iliÅŸkin harita, plan, etüt, proje ve eklerinin düzenlenmesi, bunların uygulanması iÅŸleri; uygulamada bulunulacak alanın, yerleÅŸme merkezinin, yapının türüne, özelliÄŸine ve büyüklük derecesine göre mühendis, mimar ve ÅŸehir plancılarına yaptırılacak. 

Yapıda inÅŸaat ve tesisat iÅŸleri, kullanılan malzemelerin kamu adına denetimine iliÅŸkin fenni mesuliyet, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiÄŸi uzmanlığa sahip meslek mensuplarınca ayrı ayrı üstlenilecek.

Fenni mesul mimar ve mühendisler; yapının, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte kanuna, mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara, teknik ÅŸartnamelere uygun olarak inÅŸa edilmesini denetleyecek.

Yapı sahibine ve idareye karşı sorumlu olan fenni mesuller; yapıda yetki belgesi olmayan usta çalıştırılmasını, ÅŸantiye ÅŸefi bulundurulmaksızın yapım iÅŸinin sürdürülmesini, yapının mevzuata aykırı yapılmasını veya istifalarını, 3 iÅŸ günü içinde ilgili idareye yazılı olarak ihbar edecek. Fenni mesuller, aksi halde kanuni sorumluluktan kurtulamayacak. Ä°hbar üzerine, en geç 3 iÅŸ günü içinde yapı mühürlenerek, inÅŸaat durdurulacak.

Fenni mesuller taÅŸeronluk yapamayacak
Fenni mesulün istifası veya ölümü halinde, baÅŸka bir meslek mensubu fenni mesuliyeti üzerine almadıkça yapının devamına izin verilmeyecek. Fenni mesulün istifası halinde, istifasından önce yapılan iÅŸlere dair sorumluluÄŸu devam edecek. Yeni atanan fenni mesul, daha önce yapılan iÅŸlerin denetlenmesinden, eksiklik ve hata varsa giderilmesinden sorumlu olacak.

Fenni mesuller, yönetmelikte belirlenen sınıf, özellik ve büyüklüÄŸe sahip yapıların denetimine yardımcı olmak üzere uygun nitelikte ve sayıda fen adamı istihdam edecek.

Tasarı, fenni mesulleri, uzmanlık alanlarına göre yapım iÅŸlerinin denetimine iliÅŸkin ayrıntılı bütün belgeler ile mimarlık, mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermekle ve yapı kullanma izin belgesini imzalamakla yükümlü tutuyor.

Ä°lgili idare yapıya iliÅŸkin bilgileri; etüt ve proje müelliflerinin, fenni mesullerin, yapı müteahhitlerinin ve ÅŸantiye ÅŸefi mimar veya mühendisin üyesi bulunduÄŸu meslek odasına, üyelik sicillerine iÅŸlenmek üzere bildirecek.

Tasarı, yapım ve denetim süreçlerini de birbirinden ayırıyor. Buna göre, fenni mesuller, mesuliyet üstlendikleri yapıyla ilgili olarak yapı müteahhitliÄŸi, ÅŸantiye ÅŸefliÄŸi, taÅŸeronluk ve malzeme satıcılığı yapamayacak. Yapı sahibi, yapısının fenni mesuliyetini üstlenemeyecek.

Bakanlıktan yetki alınacak
Belediye ve mücavir alanlar dışında köyde sürekli oturanların, köyde, mezrada yaptıracağı konut, hayvancılık veya tarımsal amaçlı yapılar ile entegre tesis niteliÄŸinde olmayan ruhsata tabi tarım ve hayvancılık yapılarına ait etüt ve projeler, il özel idarelerince veya Bayındırlık ve Ä°skan Bakanlığın taÅŸra teÅŸkilatınca hazırlanabilecek. Böylece, bu yapıların bölgenin özelliÄŸine ve gereksinimlerine göre ÅŸekillendirilmesi ve kırsal kimliÄŸin korunması saÄŸlanacak.

Yapı müteahhidi ve ÅŸantiye ÅŸefi; yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte kanuna, mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara, teknik ÅŸartnamelere uygun olarak inÅŸa edecek. Yapı müteahhidi ve ÅŸantiye ÅŸefi, ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksızın inÅŸaat ve tesisatlarına iliÅŸkin yapım iÅŸlerini sürdüremeyecek, inÅŸaat ve tesisat iÅŸlerinde yetki belgesi olmayan usta çalıştıramayacak.

Bakanlıktan yetki belgesi almadan, inÅŸaat ve tesisat dahil yapım iÅŸlerinin müteahhitliÄŸi üstlenilemeyecek. Yetki belgeleri geçici veya daimi olarak düzenlenebilecek.

Gerçek kiÅŸilere ve özel hukuk tüzel kiÅŸilerine yapı inÅŸa eden müteahhitlerin sicilleri, her yapı için ayrı ayrı olmak üzere, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelerce, bu sınırlar dışında ise il özel idarelerince tutulacak.

Tasarı, yapı müteahhitlerinin yapım iÅŸlerine ait vergi ve sigorta bedellerini ödememesi nedeniyle yapı kullanma izin belgesi düzenlenemediÄŸi için maÄŸdur olan yapı sahiplerinin bu maÄŸduriyetini gideriyor. Fenni mesullerce denetime iliÅŸkin mimarlık ve mühendislik raporları hazırlanan, yapı sahibi, fenni mesuller ve idare elemanlarının birlikte düzenlediÄŸi tespit tutanağı ile yapım iÅŸlerinin tamamlandığı belirlenen, ancak yapı müteahhidinin yapım iÅŸlerine ait vergi, sigorta ve diÄŸer sorumluluklarını yerine getirmemesi nedeniyle yapı kullanma izni alınamayan yapılarda, yapı müteahhidi olmayan yapı sahibinin baÅŸvurusu üzerine, idarece yapı kullanma izin belgesi verilecek.

Yapı sahibi; ruhsat süresi dolmamış bir yapının etüt ve proje müellifliÄŸi, yapı müteahhitliÄŸi ve ÅŸantiye ÅŸefliÄŸi görevlerinden herhangi birini üstlenmemiÅŸ ise bütün sorumluluk; ilgisine göre etüt ve proje müelliflerine, yapı müteahhidine, ÅŸantiye ÅŸefine, ilgili fenni mesullere ait olacak.

Cezalar
Ruhsat alınmadan veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı 3 iÅŸ günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere; 500 liradan az olmamak üzere idari para cezası uygulanacak. Ceza, yapının mülkiyet durumuna, bulunduÄŸu alanın özelliÄŸine, durumuna, niteliÄŸine, sınıfına, çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediÄŸine ve aykırılığın büyüklüÄŸüne göre verilecek.

Bakanlıkça belirlenen yapı sınıfı ve grupları esas alınarak belirlenen birim cezası, yapının mevzuata aykırı kısmının her bir metrekaresine uygulanarak tespit edilecek, miktarı her yıl yeniden deÄŸerleme oranında artırılacak.

Tasarı, Anayasa Mahkemesinde iptal gerekçesi doÄŸrultusunda idarece verilecek para cezalarının alt ve üst sınırlarını belirliyor. Ä°dari para cezaları, mevzuata aykırı yapının sınıfı ve grubuna göre, yapı yaklaşık maliyetinin yüzde 4 ile yüzde 25′i arasında olacak.

Yapı sahibine 10 bin lira ceza
Yapıldığı tarihten bu yana onarım görmeyen, idare veya mahkemece afet tehlikesi karşısında can ve mal güvenliÄŸini tehdit edeceÄŸi tespit edilen yapılara, idarece uyarılmasına raÄŸmen yapı sahibince güçlendirme yapılmaması veya yıkılmaması durumunda, yapı sahibine 10 bin lira idari para cezası verilecek.

Kanundaki sorumlulukları yerine getirmeyen, bunlara aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine, ÅŸantiye ÅŸefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere 2 bin lira, bu fiillerin çevre ve saÄŸlık ÅŸartlarına aykırı olması halinde 4 bin lira, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde 6 bin lira idari para cezası verilecek.

Köyde sürekli oturanlara, projeleri il özel idaresince incelenerek fen, sanat ve saÄŸlık ÅŸartlarına uygun olmasına raÄŸmen muhtarlık izni olmaksızın konut ve maksatlı tarım, hayvancılık yapısı inÅŸa etmeleri halinde 300 lira idari para cezası uygulanacak.

Belirtilen fiillerin, yapının inÅŸa sürecinde tekrar ederse, para cezaları bir kat artırılacak.

Yapı müteahhidinin yeki belgesinin iptali
Yapı müteahhidinin yetki belgesi; yapım iÅŸinin ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere aykırı olması ve verilen sürede aykırılığın giderilmemesi halinde 5 yıl, ruhsat eki etüt ve projelere aykırı gerçekleÅŸtirilen imalatın can ve mal güvenliÄŸini tehdit etmesi halinde 10 yıl, bakanlıkça olumsuz sicil deÄŸerlendirmesi halinde 1 yıl süreyle Bayındırlık ve Ä°skan Bakanlığınca iptal edilecek.

Yapı müteahhidinin, yapım iÅŸlerinden doÄŸan vergi ve sigorta primi borçlarını ödememesi, diÄŸer sorumluluklarını yerine getirmemesi durumunda, bakanlık yetki belgesini 1 yıldan az olmamak üzere iptal edecek, sorumluluklarını yerine getirinceye kadar yeni yetki belgesi düzenlenmeyecek. Yetki belgesi iptal edilen yapı müteahhidi, yeni yetki belgesi düzenleninceye kadar yeni iÅŸ üstlenemeyecek. Yetki belgeli yapı müteahhidi olmadan baÅŸlanılan yapının ruhsatı iptal edilecek ve yapı mühürlenecek.

Tasarı, Bayındırlık ve Ä°skan Bakanlığının görevlerine de düzenleme getiriyor. Buna göre, bakanlık; gerçek kiÅŸiler, özel hukuk tüzel kiÅŸileri ve kamu kurum ve kuruluÅŸları için yurt içinde inÅŸaat ve tesisat dahil yapım iÅŸlerini üstlenmek isteyen ve mevzuatla belirlenen nitelikleri taşıyan gerçek kiÅŸilere, özel hukuk tüzel kiÅŸilerine, idarelerce tutulan sicillerini deÄŸerlendirerek, yapı müteahhitliÄŸi yetki belgesi verecek.

Kaynak: arkitera.com

Popularity: 4% [?]