(1) Yapının ortak merdivenlerinin yangın ve diÄŸer acil hâllerde kullanılabilecek özellikte olanları, kaçış merdiveni olarak kabul edilir.
(2) Kaçış merdivenleri, yangın ve diÄŸer acil hâl tahliyelerinde kullanılan kaçış yolları bütününün bir parçasıdır ve diÄŸer kaçış yolları öÄŸelerinden bağımsız tasarlanamazlar.
(3) Kaçış merdivenlerinin duvar, tavan ve tabanında hiçbir yanıcı malzeme kullanılamaz ve bu merdivenler, yangına en az 120 dakika dayanıklı duvar ve en az 90 dakika dayanıklı duman sızdırmaz kapı ile diÄŸer bölümlerden ayrılır.
(4) Kaçış merdivenlerinin kullanıma uygun ÅŸekilde boÅŸ bulundurulmasından, bina veya iÅŸyeri sahibi ve yöneticileri sorumludur. 

Acil çıkış zorunluluÄŸu

(1) Bütün yapılarda, aksi belirtilmedikçe, en az 2 çıkış tesis edilmesi ve çıkışların korunmuÅŸ olması gerekir.

(2) Çıkış sayısı, 33 üncü madde esas alınarak belirlenecek sayıdan az olamaz. Aksi belirtilmedikçe, 25 kiÅŸinin aşıldığı yüksek tehlikeli yerler ile 50 kiÅŸinin aşıldığı her mekânda en az 2 çıkış bulunması ÅŸarttır. KiÅŸi sayısı 500 kiÅŸiyi geçer ise, en az 3 çıkış ve 1000 kiÅŸiyi geçer ise, en az 4 çıkış bulunmak zorundadır.

(3) Kapıların birbirinden olabildiÄŸince uzakta olması gerekir. BölünmemiÅŸ tek mekânlarda iki kapı gerekiyor ise, kapılar arasındaki mesafe yaÄŸmurlama sistemi bulunmadığı takdirde diyagonal mesafenin 1/2’sinden ve yaÄŸmurlama sistemi mevcut ise, diyagonal mesafenin 1/3’ünden az olamaz.

(4) Bir koridor içindeki iki kaçış merdiveni arasındaki mesafe, yaÄŸmurlama sistemi olmayan yapılarda koridor uzunluÄŸunun yarısından ve yaÄŸmurlama sistemi olan yapılarda ise, koridor uzunluÄŸunun 1/3’ünden az olamaz.

Kaçış merdiveni yuvalarının yeri ve düzenlenmesi 

(1) Yangın hangi noktada çıkarsa çıksın, o kotta bütün insanların çıkışlarının saÄŸlanması için kaçış yollarının ve kaçış merdivenlerinin birbirlerinin alternatifi olacak ÅŸekilde konumlandırılması gerekir. Kaçış yolları ve kaçış merdivenleri, yan yana yapılamaz. Kaçış merdivenine giriÅŸ ile kat sahanlığının aynı kotta olması gerekir. Genel merdivenlerden geçilerek kaçış merdivenine ulaşılamaz. Kaçış merdiveni yuvalarının yerinin belirlenmesinde, en uzak kaçış mesafesi ve kullanıcı yükü esas alınır.

(2) Merdiven yuvalarının yeri, binadaki insanların güvenlikle bina dışına kaçışlarını kolaylaÅŸtıracak ÅŸekilde seçilir. Kaçış merdivenlerinin, baÅŸladıkları kottan çıkış kotuna kadar süreklilik göstermesi gerekir.

(3) Bodrum katlarda ve yüksek binalarda kaçış merdivenlerine bir yangın güvenlik holünden veya korunumlu bir holden geçilerek girilmesi zorunludur. 

Kaçış merdiveni özellikleri

(1) Kaçış merdivenlerinin kapasite ve sayı bakımından en az yarısının doÄŸrudan bina dışına açılması gerekir.

(2) Kaçış merdiveninin, zemin düzeyindeki dışarı çıkışın görülebildiÄŸi ve engellenmediÄŸi hol, koridor, fuaye, lobi gibi bir dolaşım alanına inmesi hâlinde, kaçış merdiveninin indiÄŸi nokta ile dış açık alan arasındaki uzaklık, kaçış merdiveni bir kattan daha fazla kata hizmet veriyor ise 10 m’yi aÅŸamaz. YaÄŸmurlama sistemi olan yapılarda bu uzaklık en fazla 15 m olabilir. Dışa açık alanın, kaçış merdiveninin indiÄŸi noktadan açıkça görülmesi ve güvenlikli bir ÅŸekilde doÄŸrudan eriÅŸilebilir olması gerekir. Ä°ç kaçış merdivenlerinden boÅŸalan kullanıcı yükünü karşılayacak yeterli geniÅŸlikte dışa açık kapı bulunması ÅŸarttır.

(3) Kaçış merdivenlerinde her döÅŸeme düzeyinde 17 basamaktan çok olmayan ve 4 basamaktan az olmayan aralıkla sahanlıklar düzenlenir.

(4) Sahanlığın en az geniÅŸliÄŸi ve uzunluÄŸu, merdivenin geniÅŸliÄŸinden az olamaz. Basamakların kaymayı önleyen malzemeden olması ÅŸarttır.

(5) Kaçış merdiveni sahanlığına açılan kapılar hiçbir zaman kaçış yolunun 1/3’ nden fazlasını daraltacak ÅŸekilde konumlandırılamaz.

(6) Merdivenlerde baÅŸ kurtarma yüksekliÄŸinin, basamak üzerinden en az 210 cm ve sahanlıklar arası kot farkının en çok 300 cm olması gerekir.

(7) Herhangi bir kaçış merdiveninde basamak yüksekliÄŸi 175 mm’den çok ve basamak geniÅŸliÄŸi 250 mm’den az olamaz.

(8) Kaçış için kullanılmasına izin verilen merdivenlerde, basamağın kova hattındaki en dar basamak geniÅŸliÄŸi, konutlarda 100 mm’den ve diÄŸer yapılarda 125 mm’ den az olamaz. Her kaçış merdiveninin her iki yanında duvar, korkuluk veya küpeÅŸte bulunması gerekir.

(9) Kaçış merdiveni yuvasına ve yangın güvenlik holüne elektrik ve mekanik tesisat ÅŸaftı kapakları açılamaz.

Dış kaçış merdivenleri 

(1) Dışarıda yapılan açık kaçış merdiveni, ilgili gereklere uyulması ÅŸartıyla iç kaçış merdivenleri yerine kullanılabilir. Dış kaçış merdiveninin korunumlu yuva içinde bulunması ÅŸart deÄŸildir.

(2) Açık dış kaçış merdiveninin herhangi bir bölümüne, yanlardan yatay ve alttan düÅŸey uzaklık olarak 3 m içerisinde merdivenin özelliklerinden daha az korunumlu kapı ve pencere gibi duvar boÅŸluÄŸu bulunamaz.

(3) Bina yüksekliÄŸi 21.50 m’den fazla olan binalarda, bina dışında açık merdivenlere izin verilmez.

Dairesel merdiven

(1) Dairesel merdivenler; yanmaz malzemeden yapılmaları ve en az 100 cm geniÅŸlikte olmaları hâlinde, kullanıcı yükü 25 kiÅŸiyi aÅŸmayan herhangi bir kattan, ara kattan, veya balkonlardan zorunlu çıkış olarak hizmet verebilir. Belirtilen ÅŸartları saÄŸlamayan dairesel merdivenler, zorunlu çıkış olarak kullanılamaz.

(2) Dairesel merdivenler 9.50 m’den daha yüksek olamaz.

(3) Basamağın kova merkezinden en fazla 50 cm uzaklıktaki basış geniÅŸliÄŸi 250 mm’den az olamaz.

(4) Basamak yüksekliÄŸi 175 mm’den çok olamaz.

(5) BaÅŸ kurtarma yüksekliÄŸi 2.50 m’den az olamaz.

Kaçış rampaları 

(1) Ä°ç ve dış kaçış rampaları, aÅŸağıda belirtilen esaslara uygun olmak ÅŸartıyla, kaçış merdivenleri yerine kullanılabilir:

a) Kaçış rampalarının eÄŸimi % 10′dan daha dik olamaz. Kaçış rampaları düz kollu olur ve doÄŸrultu deÄŸiÅŸiklikleri sadece sahanlıklarda yapılır. Ancak, herhangi bir yerindeki eÄŸimi 1/12′den daha fazla olmayan kaçış rampaları kavisli yapılabilir.

b) Bütün kaçış rampalarının baÅŸlangıç ve bitiÅŸ düzeylerinde ve gerektiÄŸinde ara düzeylerde yatay düzlüklerin, yani sahanlıkların bulunması gerekir. Kaçış rampalarına giriÅŸ ve rampalardan çıkış için kullanılan her kapıda, yatay sahanlıklar düzenlenir. Sahanlığın en az geniÅŸliÄŸi ve uzunluÄŸu, rampa geniÅŸliÄŸinden az olamaz. Ancak, düz kollu bir rampada sahanlık uzunluÄŸunun 1 m’den daha büyük olması gerekmez.

c) Kaçış rampalarına, merdivenlere iliÅŸkin gereklere uygun biçimde duvar, korkuluk veya küpeÅŸtelerin yapılması mecburidir.

ç) Bütün kaçış rampalarında kaymayı önleyen yüzey kaplamalarının kullanılması ÅŸarttır.

d) Kaçış rampaları, kaçış merdivenlerine iliÅŸkin gereklere uygun ÅŸekilde havalandırılır.

e) Kaçış yolu olarak yalnızca tek bir bodrum kata hizmet veren kaçış rampalarının korunumlu yuva içinde bulunması gerekmez.

(2) Araç rampaları, kaçış rampası olarak kabul edilmez.

Kaçış merdiveni havalandırması

(1) Bütün kaçış merdivenlerinin, doÄŸal yolla veya Altıncı Kısımdaki gereklere uygun olarak mekanik yolla havalandırılması veya basınçlandırılması gerekir. Kaçış merdiveni ve kullanım alanları, aydınlatma ve havalandırma amacı ile aynı aydınlığı veya baca boÅŸluÄŸunu paylaÅŸamaz.

Bodrum kat kaçış merdivenleri 

(1) Bir yapının bodrum katına hizmet veren herhangi bir kaçış merdiveninin, kaçış merdivenlerinde uyulması gereken bütün ÅŸartlara uygun olması gerekir.

(2) Normal kat merdiveninin devam ederek bodrum kata hizmet vermesi hâlinde, aÅŸağıda belirtilen esaslara uyulur:

a) Merdiven, bodrum katlar dâhil 4 kattan çok kata hizmet veriyor ise, konutlar için özel durumlar hariç olmak üzere, bodrum katlarda merdivene giriÅŸ için yangın güvenlik holü düzenlenir.

b) Herhangi bir acil durumda üst katları terk eden kullanıcıların bodrum kata inmelerini önlemek için, merdivenin zemin düzeyindeki sahanlığının bodrum merdiveninden kapı veya benzeri bir fiziki engel ile ayrılması veya görülebilir uygun yönlendirme yapılması gerekir.

Kaçış yolu kapıları

(1) Kaçış yolu kapılarının en az temiz geniÅŸliÄŸi 80 cm’den ve yüksekliÄŸi 200 cm’den az olamaz. Kaçış yolu kapılarında eÅŸik olmaması gerekir. Dönel kapılar ile turnikeler, çıkış kapısı olarak kullanılamaz.

(2) Kaçış yolu kapıları kanatlarının, kullanıcıların hareketini engellememesi gerekir. Kullanıcı yükü 50 kiÅŸiyi aÅŸan mekânlardaki çıkış kapılarının kaçış yönüne doÄŸru açılması ÅŸarttır. Kaçış yolu kapılarının el ile açılması ve kilitli tutulmaması gerekir.

(3) Kaçış merdiveni ve yangın güvenlik holü kapılarının; duman sızdırmaz ve 4 kattan daha az kata hizmet veriyor ise en az 60 dakika, bodrum katlara ve 4 kattan daha fazla kata hizmet veriyor ise en az 90 dakika yangına karşı dayanıklı olması ÅŸarttır. Kapıların, kendiliÄŸinden kapatan düzenekler ile donatılması ve itfaiyecilerin veya görevlilerin gerektiÄŸinde dışarıdan içeriye girmelerine imkân saÄŸlayacak ÅŸekilde olması gerekir.

(4) Kaçış kapısında, tek kanatlı kapıda temiz geniÅŸlik, kapı kasası veya lamba çıkıntısı ile 90 derece açılmış kanat yüzeyi arasındaki ölçüdür. Tek kanatlı bir çıkış kapısının temiz geniÅŸliÄŸi 80 cm’den az ve 120 cm’den çok olamaz. Ä°ki kanatlı kapıda temiz geniÅŸlik, her iki kanat 90 derece açık durumda iken, kanat yüzeyleri arasındaki ölçüdür.

(5) Merdivenden tabii zemin seviyesinde güvenlikli bir alana açılan bütün kaçış yolu kapıları ile bir kattaki kiÅŸi sayısının 100’ü geçmesi hâlinde, kaçış merdiveni, kaçış koridoru ve yangın güvenlik holü kapıları, kaçış yönünde kapı kolu kullanılmadan açılabilecek ÅŸekilde düzenlenir.

(6) Kapıların en çok 110 N kuvvetle açılabilecek ÅŸekilde tasarlanması gerekir.

Popülerliği: 4% [?]