Enerji verimliliÄŸi, tüketilen enerji miktarının, üretimdeki miktar ve kaliteyi düÅŸürmeden, ekonomik kalkınmayı ve sosyal refahı engellemeden en aza indirilmesidir.

Daha geniÅŸ bir biçimde enerji verimliliÄŸi; gaz, buhar, ısı, hava ve elektrikteki enerji kayıplarını önlemek, çeÅŸitli atıkların geri kazanımı ve deÄŸerlendirilmesi veya ileri teknoloji ile üretimi düÅŸürmeden enerji talebini azaltması, daha verimli enerji kaynakları, geliÅŸmiÅŸ endüstriyel süreçler, enerji geri kazanımları gibi etkinliÄŸi artırıcı önlemlerin bütünüdür. 

Enerji verimliliÄŸinde en önemli faktör enerji tasarrufudur. Genellikle enerjinin az kullanılması, iki ampulden birinin söndürülmesi ÅŸeklinde algılanmakta olan enerji tasarrufu, aslında enerji atıklarının deÄŸerlendirilmesi ve mevcut enerji kayıplarının önlenmesi yoluyla tüketilen enerji miktarının, kalite ve performansı düÅŸürmeden en aza indirilmesidir. Enerji tasarrufu iki biçimde gerçekleÅŸtirilmektedir. Birincisi, doÄŸrudan enerji tasarruf eden ev, araba ve diÄŸer son teknolojileri kullanmak; alışkanlıkları ve günlük davranışları enerjiyi daha verimli kullanacak biçimde düzenlemek gibi somut önlemlerden oluÅŸmaktadır. Ä°kincisi ise, dolaylı enerji tasarrufu olup mevcut malların daha uzun süre kullanılmasını saÄŸlayarak yeni malların üretimini azaltmak; enerji tüketimini minimize edecek biçimde yerleÅŸim yerlerini düzenlemek, enerjiyi daha az tüketen teknolojiler kullanmak, ekonomide doÄŸrudan materyal tüketiminin olmadığı etkinliklere geçiÅŸ yapmak gibi önlemlerdir. 

• Duvar ile radyatör arasına alüminyum folyo kaplı yalıtım levhası koyun. Bu panelleri strafor levha üstünü alüminyum folyo kaplayarak evde kendiniz de hazırlayabilirsiniz.
• Radyatör sıcaklığını ayarlayan termostatik radyatör vanaları yılda %15-20 oranında enerji tasarrufu saÄŸlar.
• Radyatörlerin önünü uzun perdelerle kapatmayın. Mobilya koymayın. Sıcak hava hareketine engel olmayın.
• Kışın kuzeye bakan pencere perdelerini ve varsa, panjurları kapalı tutun.
• Isı kayıpların önlemek için su ısıtıcınızı ve sıcak su borularını yalıtın.
• Kat kaloriferiniz ısıtılmayan bir mekânda bulunuyorsa, boru ve tankı yalıtarak ısı kayıplarını önleyin.
• Kalorifer kazanı veya kat kaloriferinizi yoÄŸuÅŸmalı, yüksek verimli olanlar ile deÄŸiÅŸtirin.
• Merkezi sistemle ısıtılan konutlarda sıcaklık fazla geldiÄŸinde camları açmak yerine, termostatik vanalarla sıcaklığı düÅŸürün.
• Ortam sıcaklığını 1 derece azaltarak enerji tüketimini %6 azaltabilirsiniz. Kışın ortam sıcaklığını gereÄŸinden fazla yükseltmeyin. Oturma odaları 19 ile 21 oC ve yatak odalarını 16-18 oC arasında ısıtmak uygundur.
• Apartman giriÅŸ kapılarını kapalı tutun. Çift kapı veya otomatik kapama ısı korunumuna yardımcı olur.
• GüneÅŸli kış günlerinde ısıtıcınızı kapatın, perdelerinizi açın. GüneÅŸ evinizi bedavaya ısıtacaktır.
• Kapı ve pencere boÅŸlukların kontrol ederek sızıntıları önleyin. Bunun için pencere yalıtım bantları kullanın.
• Yalıtımlı camları kullanın. Standart camlardan daha pahalıdır ama konfor ve enerji tasarrufu saÄŸlarlar. 12 mm çift cam kullanılması durumunda camlardan kaybedilecek ısı %50 oranında azalır. Low-e camlar kullanılması ısı kayıplarını daha da düÅŸürecektir.
• Binanızı yalıtın.
• Bir enerji yöneticisinden yardım alın.
• Ev satın alırken enerji etkin bir ev olmasına dikkat edin. BaÅŸlangıçta daha fazla para ödersiniz. Ama ömür boyu hem para, hem enerji tasarrufu saÄŸlamış olursunuz.

Ülkemizde tüketilen toplam elektrik enerjisi içinde aydınlatmanın payı %20 civarındadır. Aydınlatmada verimliliÄŸin saÄŸlanması ile hem görsel, hem bütçesel rahatlama saÄŸlanacaktır. Aydınlatmada enerji tasarrufu, görsel konfordan ödün vermeden, gerekli en az aydınlık ÅŸiddetlerinin saÄŸlanması ile elde edilir. Bunun için öncelikle düÅŸük verimli ışık kaynakları yerine yüksek verimli ışık kaynakları kullanılmalıdır. ÖrneÄŸin klasik bir ampulü az enerji kullanan bir ampulle deÄŸiÅŸtirmek enerji tüketimini % 80 civarında azaltabilmektedir.

• Öncelikle doÄŸal günışığından faydalanın. Mobilyalarınızı günışığının içeri giriÅŸini kolaylaÅŸtıracak ÅŸekilde yerleÅŸtirin. Duvarlarınızı açık renge boyayın.
• Aydınlık seviyelerini düÅŸürün. Ä°htiyaç olmadan ışıklarınızı yakmayın. Tavandan aydınlatma yerine, daha küçük ve çalışma mekânını aydınlatan tasarımları tercih edin.
• %80 daha verimli olan kompakt flüoresan lambaları kullanın. 100 W’lık bir akkor flamanlı lamba yerine 25 W’lık kompakt flüoresan lamba kullanılabilir.
• En çok kullanılan mekânlardaki ampulleri enerji verimli ampuller ile deÄŸiÅŸtirin.
• Tasarımın müsait olduÄŸu mekânlar için tüp flüoresan lambaları tercih edin.
• Odadan çıkarken ışıkları kapatın.
• Lambalarınız temiz tutun; kirli, tozlu lambalar %25 daha fazla enerji tüketirler.

• En basit, en kolay yol cihazın fiÅŸini prizden çekin. Cep telefonun ÅŸarj cihazını fiÅŸten çekin, sadece telefonlarınızı ÅŸarj edeceÄŸiniz zaman prize takın.
• Açma-kapama butonu bulunan çoklu priz kullanın. Böylece tek bir dokunuÅŸla tüm cihazları kapatabilirsiniz.
• Yeni elektronik cihazlar satın alırken enerji verimli A sınıfı cihazları alın.
• Bilgisayar ve monitörünüzde enerji yönetim özelliklerini aktif kılın. Enerji tasarruflu kullanın.

 • Kullanacağınız ev aletlerini satın alırken sadece fiyat olarak deÄŸil, enerji tasarrufu açısından da karşılaÅŸtırın. Enerji verimliliÄŸi yüksek bir cihaza yapacağınız yatırım maliyeti daha fazla olmakla birlikte, cihazın 10–15 yıllık kullanım ömrü boyunca saÄŸlayacağı enerji tasarrufu ödediÄŸiniz parayı size geri kazandırır. Cihaz alırken “A” ve “A +” iÅŸaretli olanlarının en verimli olanlar olduÄŸunu hatırlayınız. Yüksek verimli ve çok düÅŸük verimli cihazlar arasında % 60’ın üzerinde enerji tüketim farkı vardır.
• Kullanmadığınız zamanlarda DVD oynatıcı, radyo, televizyon, bilgisayar gibi elektrikli cihazlarınızı düÄŸmesinden kapatın.
• Elektrikli cihazlarınızı, kullanma kılavuzlarında yazılı talimatlar doÄŸrultusunda ve uygun ortamlarda kullanın. Uygun kullanım, cihazın enerji tüketimini azaltacağı gibi ömrünü de arttırır.
• Elektrikli cihazlarınızı üretildikleri amaç doÄŸrultusunda kullanın. ÖrneÄŸin; ekmeÄŸi fırında kızartmanız, ekmek kızartma makinesinde kızartmanızdan en az üç kat daha fazla enerji harcamanıza neden olur.

• Buzdolabınızı mutfağın en soÄŸuk yerine, ocak ve radyatörden uzaÄŸa yerleÅŸtirin. Böylece buzdolabınız %15 daha az enerji tüketir.
• Dolabın çevresinde havanın yeterince hareket edebileceÄŸi 10 cm boÅŸluk bırakılmalıdır. Dolap etrafında dolaÅŸan hava soÄŸumadıkça tüketim 2-3 kat artacaktır.
• Buzdolabı +5 oC ve derin dondurucu -18 oC de tutmak gereklidir. Daha düÅŸük deÄŸerler enerji israfı anlamına gelir.
• Dolaba konacak yiyecekleri oda sıcaklığına kadar soÄŸuttuktan sonra koyunuz. Sıcak konulan yiyecekler daha fazla enerji tüketimine sebep olurlar.
• Buzdolabı ve derin dondurucu kapaklarının hava sızdırmaz olması gerekir. Sızdırmazlık kontrolü için temiz bir kâğıdı contaların arasına sıkıştırarak kapağı kapatın. Kapak kapalıyken kâğıdı kolayca çekebiliyorsanız, buzdolabı hava alıyor demektir. Contaların deÄŸiÅŸtirilmesi gerekir.
• Buzluktan çıkartılan yiyecekleri dolapta çözdürün. Böylece soÄŸumaya yardımcı olacağınız için dolabınız daha az enerji tüketir.
• Dolaba koyduÄŸunuz sulu yiyeceklerin aÄŸzını sıkıca kapatın. AÄŸzı açık bırakılan kaplar nedeniyle dolapta nem oranı artar ve dolap bu nemi alabilmek için daha fazla enerji tüketir.
• Buzdolabının kapağını sık sık açmayınız. Daha fazla enerji tüketimine sebep olursunuz.

• Fanlı fırınlarda ısıtılmış hava sürekli fırın içinde dolaÅŸacağı için piÅŸirme süresi ve piÅŸirmek için gereken sıcaklık azalır. Ortalama %20 daha az enerji harcanır.(PiÅŸirme süresi 10-15 dakika, ısıtma 2-3 dakika )
• PiÅŸireceÄŸiniz malzeme boyutuna göre piÅŸirme cihazınızı seçin. Bir tostu bir fırında piÅŸirmeyin.
• Ocağın altındaki alevin büyüklüÄŸü tencere altının büyüklüÄŸünü aÅŸmamalıdır. Büyük bir ateÅŸe küçük bir tencere koyarsanız, enerji israfına sebep olursunuz.
• Altı düz olan tencere ve tava kullanın. Altı eÄŸri olan kaplar %50 daha fazla enerji tüketirler.
• Yüksek iletkenlik deÄŸerine sahip malzeme kullanın. Fırında cam veya seramik kaplar kullanırsanız, metal kaplara göre daha iyi sonuç alırsınız. Cam ve seramik kaplarda diÄŸerlerine göre 15 derece daha düÅŸük sıcaklıklarda piÅŸirme yapabilirsiniz. Cam ve seramik kaplar metal kaplara göre ısıyı daha uzun süre korurlar.
• Altı kirlenmiÅŸ tencere ve tavalar ısıyı emerler, piÅŸirme verimini azaltır. PiÅŸirme kaplarınızın altını temiz ve parlak tutun.
• Fırında piÅŸirme yaparken piÅŸme süresi dolmadan fırın kapağını açarsanız %20 oranında enerji kaybına sebep olursunuz.
• PiÅŸmekte olan yiyecekler kaynar kaynamaz ocağın altını en kısık ayara getirin. Yüksek ateÅŸ piÅŸirmeyi hızlandırmaz, sadece enerji kaybına sebep olur.
• Düdüklü tencere ile yemeklerinizi daha kısa sürede, daha az enerji tüketerek piÅŸirebilirsiniz.
• Ocakta yemek piÅŸirmek, fırında piÅŸirmekten daha ekonomiktir.
• Çay demlerken, kaç kiÅŸilik çay hazırlıyorsanız, çaydanlığınızda o kadar su kaynatın.
• Çok gerekli deÄŸilse, fırında ön ısıtma yapmayın.

• Satın alırken çamaşır makinesi kapasitesini genellikle kullandığınız aralıkta seçin. ÖrneÄŸin piyasaya yeni çıkan 10 kg kapasiteli makineler A sınıfı olsalar bile, birkaç kiÅŸilik küçük aileler ve çok sık çamaşır yıkama ihtiyacı olan aileler için uygun deÄŸildir.
• Çamaşır makinenizi her zaman tam kapasitede çalıştırın. Ancak kapasitesinin üstünde çalışmasına zorlamayın. EÄŸer makinenize az miktarda çamaşır koyuyorsanız, daha az su almasını saÄŸlayacak programı seçin.
• Çok kirli ve lekeli çamaşırları önceden ıslatın. Bu durumda çamaşır makinesine daha az iÅŸ bırakıp tek yıkama ile çamaşırlarınızı temizlersiniz.
• Çamaşır makinenize, el kitabında önerilenden daha fazla ve aşırı köpüren deterjan koymayın. DüÅŸük sıcaklıkta yıkama yapabileceÄŸiniz deterjanları tercih edin.
• Çamaşır kurutma makineleri enerji tüketimi yüksek cihazlardır. Çamaşırınızı asarak kurutunuz.

• Ütüler evlerde enerji tüketim kapasitesi en yüksek cihazlardandır. Ütü kapasiteleri 2200 W’a kadar çıkmıştır.
• Ütü kullanırken fiÅŸi iÅŸiniz bitmeden çekerseniz, mevcut ısıyı bir süre daha kullanabilirsiniz.
• Çamaşırlarınızı kuruturken çok fazla kırıştırmayın.
• Çamaşırlarınızı nemli iken ütüleyin.

• Araç kullanımında kat edilen yolun yaklaşık 1/3’ü iÅŸyerine gidip gelme içindir. Mümkün olduÄŸunca birlikte çalıştığınız kiÅŸilerle ortak olarak iÅŸyerine gidip gelmeniz hem sizin hem de onların yakıt ve araç giderlerini azaltacaktır.
• Yolculuklarınızda özel aracınızın yerine, tren, metro, otobüs, vapur ve bunun gibi toplu taşıma araçlarını tercih edin. Kısa mesafeleri yürüyerek kat edin.
• Uzun beklemelerde motorunuzu durdurun.
• Åžehir içi bölgelerde taşıtlarda kullanılan yakıt tüketimini ve egzozdan atılan kirletici miktarını minimize etmek için taşıt hızı 35–95 km/saat arasında olmalıdır. Araç 95 km/saat yerine 115 km/saat hızda sürdüÄŸünde ise % 15 daha fazla yakıt tüketilir.
• Motoru yüksek devirde kullanmayın ve motor devrine uygun vites kullanın Kalkışlarda, sürüÅŸ sırasında ve vites deÄŸiÅŸtirirken ani gaz vermeyin.
• Aracın km.si arttıkça ve yaşı büyüdükçe tüketeceÄŸi yakıt miktarı ve egzozdan atacağı kirletici miktarı artar. Aynı model sıfır yaşındaki bir araç, 5 yaşındaki bir araca göre % 30 daha fazla kirletici atar ve daha fazla yakıt tüketir.
• Aracınızın pencerelerini yoldayken kapalı tutun ya da hava deÄŸiÅŸimini saÄŸlayacak kadar açın. Bu size önemli ölçüde yakıt tasarrufu saÄŸlayacaktır.
• Aracınızda üretici firmanın önerdiÄŸi yakıtı kullanın. Yakıt deponuzu aşırı doldurmayın. Bu durum yakıt sızıntılarına ve buharlaÅŸma kayıplarına neden olacaktır.
• Aracınızda mevsimine uygun motor yağı kullanın ve motor yağı deÄŸiÅŸimi sırasında yaÄŸ filtresinin de deÄŸiÅŸmesi gerektiÄŸini unutmayın. Bu hem yakıt tasarrufu hem de motorun ömrü açısından önemlidir.
• Aracınızın periyodik bakım ve ayarlarını zamanında yaptırın. Uygun ÅŸekilde bakımı yapılmazsa aracınızdaki mekanik sistemlerin hemen hemen hepsi yakıt tüketimini artırır.
• Aracınızın egzoz gazı ölçümlerini periyodik olarak yaptırın.
• Motor hava filtresini belirli periyotlarda temizleyin ya da deÄŸiÅŸtirin.
• Aracın yakıt verimliliÄŸinde lastik önemli bir fonksiyondur yakıt tüketimini % 5–10 arasında etkilemektedir. Aracınızın lastik basıncının kullanım kılavuzunda önerilen ayarda olmasına dikkat edin. Yeterince ÅŸiÅŸmemiÅŸ lastikler yakıt sarfiyatınızı artıracaktır.
• Radyal lastik kullanın. Bu lastikler ÅŸehir içinde ve özellikle otoyolda yakıt tasarrufu saÄŸlar ve daha uzun ömürlüdürler.

• Proses aydınlatmasında floresan ve civa buharlı lambaları, yüksek basınçlı sodyum lambalarla deÄŸiÅŸtirin.
• Gece de çalışan iÅŸletmelerde daha az insanın girip çıktığı bölümlerdeki iklimlendirme ünitelerini ayarlayın.
• GerekmediÄŸi zamanlarda egzost fanlarını, fırınları, motorları vb. kapatın.
• Kompresör hava giriÅŸlerinin sıcak ekipman odaları yerine daha soÄŸuk yerlerden olmasını saÄŸlayın. Verim iyileÅŸtirmeleri ve geri ödemeler ilgi çekicidir.
• Buhar ve basınçlı hava kaçaklarının iÅŸletmeye maliyeti çok pahalıdır. Düzenli auditlerle ortaya çıkarılmalıdır.
• Yanma havasının kalbi olan hava fazlalık katsayısının dikkatli kontrolü, önemli enerji tasarrufu saÄŸlar.
• Ä°ÅŸletme tarife yapısına ve güç faktörüne göre güç faktörü iyileÅŸtirmesi ile büyük tasarruflara ulaşılabilir.
• Proses hatları ve tankların yalıtımı ile önemli tasarruflar elde edilebilir.
• Özellikle yeni uygulamalar söz konusu olduÄŸu zaman enerji verimli motorların kullanılması, kendini kısa sürede amorti eder.
• Åžayet basınçlar fazla tasarlanmışsa, basıncın azaltması prosesi ısıtmayacaktır ve büyük tasarruflar söz konusudur.
• Endüstriyel tesisler genellikle yetersiz olarak yalıtılır. Uygun yalıtım büyük kazanç demektir.
• Büyük kompresörlerde hava veya su soÄŸutmasıyla atılan ısıyı uygun tasarımla özellikle kışın mahal ısıtmalarında kullanmak mümkündür.
• Plastik ÅŸeritler, kapı tamponları ve hava perdeleri büyük giriÅŸ kapılarından enfiltrasyonun bloke edilmesine yardımcı olur.
• Ekonomizerler, dış havanın optimum kullanımını saÄŸlarlar. Kullanımları ile elde edilen tasarruflar büyüktür.
• Tüm alanları ısıtmak yerine kısmi ısıtma yapmak için kullanılan radyant ısıtıcıların geri ödemesi ilgi çekicidir.
• Isıtılan açık tankların kapatılması büyük enerji tasarruflarına yol açar.
• Ekipmanların zamanlamasında yapılabilecek küçük deÄŸiÅŸimler talep yüklerini önemli oranda azaltır.
• Spot havalandırma, gerekli iklimlendirilmiÅŸ hava miktarını azaltır. Tasarruflar büyüktür.

Kaynak: ibb.gov.tr

Popülerliği: 9% [?]