Çatıda Helikopter Pisti

Teras çatılarda ilgili kuruluşlardan (DLH) uygun görüş alınmak kaydı ile helikopter iniş pisti yapılabilir.

Helikopter, dikey kalkış ve iniş yapabilen döner kanatlı bir uçaktır. 1907 yılında Fransız Paul CORNU ilk motorlu helikopteri uçurdu.
Helikopterler dikey olarak kalkış ve iniş yapabilir ve havada sabit olarak tutunabilirler. Helikopter ve uçakların uçma prensipleri aslında aynıdır. Uçaklarda TUTUNMA kuvveti elde edebilmek için uçak hava içinde hareket ettirilir. Ancak kanat, uçak gövdesine bağlı olduğu için sabit bir yapıdadır. Fakat helikopterlerde kanat sabit değil, hareketlidir. Yani helikopterlerde TAŞIMA kuvveti elde edebilmek için döner kanat yani pervane kullanılır. 

Pervane iki ya da daha fazla palden meydana gelir. Pervane palinin profili uçak kanadının profili ile aynıdır. Helikopterin motoru palleri döndürür. Paller hava içinde hareket ettikleri için üst yüzeylerinde alçak basınç, alt yüzeylerinde ise, yüksek basınç oluşur. Bu basınç farkı TAŞIMA kuvvetini meydana getirir. Pallerin devir sayısının ve hücum açısının (pallerin havayı karşılama açısı) artması ile bu TAŞIMA kuvvetinin büyüklüğü de artar. Tersi bir durumda ise azalır. Taşıma kuvveti helikopterin ağırlığına eşit olduğunda helikopter havada sabit olarak tutunur. Büyük olduğunda dikey olarak yükselir. Daha az olduğunda ise, dikey olarak alçalır.

Pervanenin dönme düzlemi eğildiğinde, yani pervanenin oluşturduğu TAŞIMA kuvvetinin yönü değiştirildiğinde, helikopter ileri – geri ve sağa – sola doğru hareket eder. Böylece helikopterin hava içinde hareket etmesi sağlanır. Pervane sürekli döndüğü için (gövde üzerinde yarattığı moment nedeniyle) helikopterin gövdesini de döndürmeye çalışır. Bunu engellemek için helikopterin kuyruğunda daha küçük olan bir pervane daha kullanılır. Kuyruktaki pervane gövde üzerindeki dönme momentini sönümler. Ayrıca sönümleme miktarı değiştirilerek gövdenin dönüşüde sağlanabilir.

Heliport yapımı için rekor başvuru
“Her İle Bir Heliport” projesi kapsamında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne yapılan heliport başvuruları rekor düzeye ulaştı. Proje öncesinde yılda ortalama 5 heliport başvurusu olurken, projenin başlaması ile birlikte son dört aylık dönemde toplam 25 heliport başvurusu yapıldı.

Sivil havacılık sektöründe hava taksi ulaşımı ve helikopter işletmeciliği konusunda yaşanan gelişmeler doğrultusunda harekete geçen Ulaştırma Bakanlığı, doğal afetler ve sağlık hizmetlerinde kullanılmak üzere her ilde en az bir helikopter iniş kalkış alanı yapılması konusunda Kasım ayında Valiliklere bir yazı göndermişti. Valiliklerin proje hakkında belediyelere ve il özel idarelerine yaptığı bilgilendirmenin ardından SHGM’ye yapılan heliport başvurularında büyük bir artış yaşandı.

Proje kapsamında yapılan 25 heliport başvurusunu değerlendiren SHGM, teknik ve diğer koşulları sağlayan 8 heliport için yapım izni verdi. 7 heliporta yapım izni vermek için ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş bekleyen SHGM, gerekli fiziki şartları taşımayan 10 başvuruyu ise farklı bir yer tespiti yapılması halinde yeniden değerlendirecek.

Bu heliportların yanısıra, Sağlık Bakanlığı’nın Ambulans Helikopter Projesi kapsamında yer tespiti yapılan Ankara, İstanbul, İzmir, Kayseri, Antalya, Diyarbakır ve Erzurum’daki 7 heliport ile ilgili çalışmalar da devam ediyor.

Valiliklerin koordinasyonunda il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel teşebbüsler tarafından yapılması planlanan heliportların sayısının ülke geneline yayılacak şekilde artması, doğal afetler ve sağlık hizmetlerindeki ilk yardım çalışmaları açısından büyük önem taşıyor.

Türkiye genelinde SHGM tarafından işletim izni verilen 45 heliport bulunuyor. Bu sayının proje kapsamında yapım izni verilen heliportların işletim izni alması ile yıl sonuna kadar 60’ın üzerine çıkması bekleniyor.

Heliport’ların bulunduğu yerin Belediye başkanlıklarının bu yönetmelikle, sorumlulukları;
a) Sınırları içinde inşaa edilecek heliport’ların mevcut imar planlarına göre değerlendirmesini yapmak ve bu konuda Bakanlığa görüş bildirmek.
b) Mevcut ve hazırlanacak imar planlarına gözönünde bulundurarak Bakanlıkça gönderilen heliport ve yakın civarıyla ilgili mania planlarının gereklerini yapmak.
c) Heliport’un inşaasından sonra oluşacak maniaları Ulaştırma Bakanlığına bildirmek ve Bakanlıkça gerekli gördüğü şekilde işaretlenmelerini, ışıklandırılmalarını ya da kaldırılmalarını sağlamak.

Yükseltilmiş Heliportlar

Bu tip heliportlar, yüksek binalar ve inşaatların üzerine yapılabileceği gibi rıhtımlarda, su üzerindeki herhangi bir yapı üzerinde veya müsait diğer yerlerde de yapılabilir.
Yaklaşma ve kalkış yolları için gerekler, yükseltilmiş ve yer seviyesindeki heliportlar için aynıdır. Ayrıca yerel yapılanma kanunlarında uygulanan korkuluk şartı ile uyum içinde parmaklık yapılmalıdır. Ancak bu parmaklıklar yaklaşma – tırmanma yüzeylerine tecavüz etmemelidir.

Yaklaşma Kalkış Yüzeyleri

Yaklaşma- kalkış düzlemleri yönünbdeki düzlemler iniş kalkış alanlarının kenarından itibaren yukarıya ve dışa doğru devam ederler. Bu eğimli düzlemin genişliği heliportun sınırındaki kalkış ve iniş alanından boyutlarıyla iç içe olup üniform bir şekilde açılarak iniş alanından 1200 m. mesafede 150 m. merkez çizgisine göre simetriktir.

– İniş alanı, yaklaşma ve kalkış düzlemlerine bitişik alandır. Bu alan uçuş güvenliğini sağlamak için değil, yerleşmedeki çalışmaşarı güvenceye almak amacıyla tesis edilir. Bu düzlemin yan eğimleri 2 m. ufki gidişte 1 m. yükselerek olur. İniş-kalkış alanının merkezinden ve yaklaşma-tırmanma düzleminin merkez çizgisinden itibaren 75 m. devam eder.

Yazar Hakkında:

. Twitter / Facebook üzerinden takip et.

3 comments on “Çatıda Helikopter Pisti

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir