BaÅŸlangıcı Romalılara kadar giden BETON, 1824’lerde Yapay Portland çimentosunun gerçekleÅŸtirilmesi ve de 1892’lerde bugünkü anlamı ile BETONARME’nin kullanılmaya baÅŸlanması ile yeni bir yapı elemanı olarak çabucak kendisinin kabul ettirmiÅŸ, bugün hemen de bütün yapı alanını kaplamış bulunmaktadır. Aynı paralelde 65 yıldır ülkemizde de kullanılmakta olmasına karşın ne yazık ki son yıllarda yapılarımızdaki özen giderek ihmale uÄŸrayınca deÄŸeri, ancak sıva ile yüzü düzeltilen moloz taÅŸ ya da adi tuÄŸla gibi bir kaba yapı gereci derecesine indirilmiÅŸ bulunuyordu. Oysa sonradan sıva ile düzeltme ve sıvanın da boya vb. ile korunması yerine bunlara harcanacak parayı özenli bir kalıba ve de döküm iÅŸçiline harcayarak, yüzey düzgünlüÄŸü ve saÄŸlam bir beton elde etmek elbette daha akılcı bir yol olurdu. Ve de sonunda öyle oldu. Bir yapı gerecini baÅŸka bir gereçle kaplamadan, kendi kiÅŸiliÄŸi ile ortaya çıkarmak anlayışı ve tekniÄŸi ülkemizde de uygulama alanına girdi ve kamu yapıları ile birlikte özellikle endüstri yapılarında ÇIPLAK BETON, saÄŸladığı görsel ve yapısal olanakları ile aranmaya ve de çokça kullanılmaya baÅŸlandı.

1- Çıplak beton doÄŸal koÅŸullara dayanıklı bir yapıya ve de herhangi bir sıva, kaplama vb. gereksinmeyen bir biçim ve yüzey düzgünlüÄŸüne sahip bir beton demektir.

2- Agrega doÄŸal ya da kırma olabilir. Ancak yeterince saÄŸlam ve doÄŸa koÅŸullarına dayanıklı olmalı, içinde gereÄŸinden ince, zararlı ve de organik maddeler bulunmamalıdır. Çıplak beton ancak 1. ve 2. sınıf betonlarla yapılabilir. 1.sınıf betonlarda (B.300) dört çeÅŸit: 2a sınıfında (B.250) üç çeÅŸit ve 2b sınıfında (B.160) kum ve çakıl olarak iki çeÅŸit gereç karıştırılarak kullanılır. Agreganın en büyük tane iriliÄŸi, elemanın dar kenarının 1/5’inden, donatı arasındaki en küçük açıklığının 2/3’ünden büyük olmamalıdır.

3- Agrega 1.sınıf betonlarda kesinlikle, diÄŸerlerinde olanak varsa ağırlığına göre karıştırılır. Hacimle ölçüldüÄŸünde ağırlıklar sık sık kontrol edilmelidir. Ayrışmaması için agrega uygun biçimde depo edilmelidir.

4- Karışıma giren su miktarı betonun dayanımında ve iyi bir çıplak beton yüzeyi saÄŸlanmasında son derece önemlidir. Agreganın su emme durumu, nemliliÄŸi ve hava durumu ayrıca dikkate alınarak S/Ç oranı 1. sınıfta 0,45, 2a’da 0,50, 2b’de 0.60’ı aÅŸmamalıdır.

5- Çökme plastik betonda 5-10 cm.yi, akıcı betonda 10-15 cm’yi geçmemelidir. Betonun dayanımı ile yüzey düzgünlüÄŸü çoÄŸu zaman birbirine zıt olgulardır. Uygun bir çıplak beton yüzeyi için akıcı beton gerekir. Bu ise suyu fazlalaÅŸtırmak yerine akışkanlaÅŸtırıcı katkılar ve de iyi bir vibrasyonla saÄŸlanmalıdır.

6- Betonlar döküm yeri yanında hazırlanabilirse de Beton Santralları tercih edilmelidir. Betonlar Betoniyerde bir dakikadan az olmamak üzere karıştırılıp (TCK: 1.5 dakika), bir betoniyer dolusu bir defada ve ayrışma yapmayacak biçimde sarsıntısız ve çalkantısız olarak döküm yerine taşınmalıdır.

7- Betonun imali ile döküldüÄŸü an arasındaki süre 20 dakikayı, zorunlu durumlarda 30 dakikayı geçmemeli ve bu durumda ve de taşımada ayrışma olduÄŸunda döküm yeri yanında yeniden karıştırılmalıdır. (2). Bu iÅŸlem sırasında gerekiyorsa çok az su katılabilir. Ancak priz yapmaya baÅŸlamış beton artık kullanılamaz, kullanmak için yeniden su, çimento katılamaz ve karıştırılamaz. (Betonlamaya baÅŸlamadan önce kalıp yüzeyi ve özellikle kolon ve perde dipleri iyice temizlenmeli ve kalıp yağı kullanılmıyorsa kalıp yüzeyleri ve de zemin iyice ıslatılmalıdır.).

8- Çıplak betonun yüzey düzgünlüÄŸü özenli bir kalıbın yanında özenli bir döküme ve sıkıştırmaya baÄŸlıdır. Betonlar ortalama 30’ar cm.lik yatay tabakalar halinde (3) dökülüp, serilir. Ä°ki tabakanın dökümü arasındaki süre 60 dakikayı geçmememlidir. (4) Beton ayrışmasına neden olacak ÅŸekilde ve de 2m.den daha fazla yüksekten serbest olarak atılmamalıdır. (5). Yüksekten dökmek gerektiÄŸinde boru yada oluk kullanılmalıdır. (betonlar kalıp düzeyine, ya da kalıpta belirtilen proje derzlerine kadar kesiksiz dökülmeli, eÄŸik ve ayrışmış yüzeylere mahal bırakılmamalıdır. (Betonlar kalıp düzeyine, ya da kalıpta belirtilen proje derzlerine kadar kesiksiz dökülmeli, eÄŸik ve ayrışmış yüzeylere mahal bırakılmamalıdır.)

9- Betonlar kalıp ve yüzey vibratörlerinin yanında daha çok, 6.500-8.000 devirli (6) iç-daldırma-vibratörler ile sıkıştırılır. Uygun bir sıkışma için vibratör iÄŸnesinin ortalama 50 cm. Ara ile (M2 için 4 defa) daldırılması yeterli olur. 45-90 dakika sonra tekrar sıkıştırılırsa dayanımı yükseltilebilir. Ancak bu ikinci sıkıştırmada priz baÅŸlamamış olmalıdır. (TS. 1247)

10- (Vibratör ile beton yaymak doÄŸru deÄŸildir. Vibratör dikine olarak kendi ağırlığı ile betonun içine bırakılıp içerde 15-20 saniye tutulduktan sonra yeri tekrar betonla dolacak ÅŸekilde yavaÅŸça çekilmelidir. Dökümde ince ve özen gereken yerleri dışardan da tokmaklamalı; üst kısımlar dökülürken önceden dökülmüÅŸ yüzeylere sızacak çimento ÅŸerbeti bekletilmeden temizlenmelidir).

11- Betona ara verilecek yerler önceden saptanmalıdır. Ä°ÅŸ derzlerinde yeniden betona baÅŸlarken, önceki betonun yüzeyindeki ÅŸerbet tabakası alınıp yüzey çentilmeli, iyice ıslatılıp yüksek dozlu bir çimento ÅŸerbeti dökülmeli (7) ya da suni reçine Aderans köprüsü uygulanmalıdır.

12- Kalıp alındıktan sonra yüzeyde görülecek 2 cm.ye kadar olan boÅŸluklar bekletilmeden iyice ıslatılıp, aynı cins harçla ve demir mala ile bastırılarak tamir edilir.daha büyük ve derin boÅŸlukların tamirleri kontrolün görmesinden sonra ve önereceÄŸi yöntemlerle yapılır. (Tamir yerlerinin, esas beton dökülürken aynı harçla hazırlanacak küplerle - deney küpleri parçaları olabilir, silinmesi renk farkının giderilmesinde yararlı olabilir).

13- Dökümü tamamlanan beton en az 7-8 gün süre ile sarsılmamamlı ve yüklenmemelidir. Aynı süre sık sık sulanmalı, sürekli ıslatılan çuval, hasır vb. ile direkt güneÅŸ ve kuvvetli rüzgarın neden olacağı kuruma ve yüzey çatlamaları önlenmeli; dondan ve ilk günün yaÄŸmurundan korunmalıdır. (Kimyasal yüzey koruyucuları kullanılırsa çuval, sulama vb. önlemlere gerek kalmaz. SertleÅŸmiÅŸ çıplak beton yüzeylerinin silikon, co-polimer vb. esaslı saydam maddeler ya da beton rengi boyalarla korunmaları yararlı olur).

Popülerliği: 6% [?]